Persoonlijk Leiderschap

Wat maakt jou een goede leider? Ontdek je sterke punten, valkuilen en persoonlijke drive.

leiderschapsstijlen adaptief leiderschap leiderschapslessen Simon sinek presenteren vrouwelijke leiders Leaders in Finance

Recente artikelen

Beter discussiëren in drie stappen

Om succesvoller je zakenpartner, manager of ceo over te halen is goed kunnen debatteren goud waard. Drie tips van voormalig wereldkampioen...

Waarom doe je eigenlijk wat je doet? Die vraag speelt al lang rond in het hoofd van Wouter van den Berg. De bedrijfseconoom besloot daarop zijn promotieonderzoek erop te richten, en toen dat in 2014 afgerond was, was dat groot nieuws. De kranten kopten: het sales-gen zou zijn ontdekt! Wie iets verder las, zag de wat genuanceerdere conclusie: de natuurlijke staat van het dopaminesysteem zou bepalen of iemand een goed verkoper is of niet. Rebels gedrag Het is niet de eerste keer dat in de genen wordt gezocht naar verklaring voor later gedrag. In 2013 stelden onderzoekers van University College London vast dat ze een specifieke DNA-sequentie hadden gevonden die gelinkt kon worden aan leiderschapsposities. Hoofdauteur Jan-Emanuel De Neve: ‘We hebben een genotype geïdentificeerd, rs4950, dat geassocieerd lijkt te kunnen worden met het doorgeven van leiderschapskwaliteiten van generatie op generatie. De conventionele wijsheid dat leiderschap een aangeleerde vaardigheid is blijft grotendeels overeind, maar we kunnen laten zien dat het ook een genetische eigenschap is.’ Uit een analyse van het DNA van zo’n 4.000 proefpersonen bleek dat mensen met dit rs4950-gen 25 procent meer kans hebben op een leidinggevende functie dan anderen. Hoewel uit het onderzoek blijkt dat ervaring en omgeving een grotere rol spelen bij het verkrijgen van een topfunctie, kunnen leiderschapskwaliteiten dus worden doorgegeven van ouder op kind, zo luidt de conclusie. Bekende leiders als Winston Churchill en Margaret Thatcher zouden volgens het Britse onderzoek dan ook al als groot leider zijn geboren. Winston Churchill en Margeret Thatcher geboren leiders Een andere ontdekking rond het vermeende leiderschapsgen werd recent gedaan door onderzoekers van de Kansas State University en de National University of Singapore. Ze ontdekten dat mensen die over een versie van de dopaminetransporter DAT1 beschikten, vaker als tieners de regels braken. ‘Met gematigd regelbrekend gedrag onderzoek je de grenzen’, verklaarde hoofdonderzoeker Wendong Li. ‘Je doet nieuwe kennis en vaardigheden op. En die al jong opgedane kennis maakt het meer waarschijnlijk dat iemand in de toekomst een echte leider blijkt te zijn.’ Toch moest ook Wendong Li erkennen dat hij geen absolute zekerheden kon bieden. Zo kon zijn team niet aantonen dat de participanten die over het leiderschapsgen beschikten ook uiteindelijk topmanagementposities zouden gaan bekleden. Hierbij speelt tenslotte ook een heel scala aan andere factoren mee: van opvoeding, opleiding en allerlei omgevingsfactoren tot domweg het geluk hebben van op de juiste plek op het juiste moment zijn. A Brave New World Goed, de genen vertellen dus niet alles. Maar de grote vraag is: vertellen ze wel íets? Ligt onze loopbaan grotendeels vast in ons DNA? Is het echt zo simpel: geef mij een stukje wangslijm, en ik vertel u uw toekomst, uw krachten en uw zwaktes? Hoe lang duurt het nog voordat we mensen in een sollicitatie afwijzen omdat ze niet (voldoende) over een bepaald genetisch profiel beschikken? Is de wetenschap überhaupt al wel zover dat we op basis van de genen kunnen voorspellen wat de één beter kan dan de ander? En zo ja, wat betekent dat dan? Als we een talent ontdekken, moeten we ons daar dan juist méér of minder op focussen? Als we toch al een geboren leider zijn, waarom dan nog ons best doen? In het boek The Science of Leadership: Lessons from Research for Organizational Leaders merkt Julian Barling, hoogleraar organisatiegedrag en en psychologie aan Queen’s University (Canada), op dat we niet zozeer vraagtekens moeten zetten bij het idee dat het mogelijk is om aan iemands genen af te lezen of ze potentieel een goed leider zijn. Dat (goed) leiderschap een combinatie is van genetische en omgevingsfactoren staat volgens Barlings wel vast. Hij waarschuwt echter voor ‘A Brave New World’. ‘Deze nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen brengen enorme ethische en juridische complicaties met zich mee. Zozeer dat het de grenzen van organisaties overschrijdt en op het terrein van beleidsmakers en vakbonden belandt.’ DNA-analyse Wouter van den Berg werkt ondertussen hard verder met zijn bevindingen. Samen met Loek Worm, directeur van het postacademische Instituut voor Sales en Account Management, begonnen ze een bedrijf onder de naam InsightYou. Later werd dit BrainCompass. Hier kunnen mensen een DNA-assessment laten doen, dat de ontwikkeling vanuit een biologisch mensbeeld ‘empowert’, zoals het bedrijf zelf zegt. Niet alleen je speeksel wordt afgenomen en bekeken, maar er volgt ook een uitgebreide vragenlijst over je vroegste levensjaren. Een DNA-analyse alleen is namelijk niet genoeg om iets over een persoon te zeggen, zo geeft het bedrijf zelf ook wel toe. Ook merken ze op dat er geen specifiek gen bestaat voor bijvoorbeeld sales of leiderschap. ‘Beide eigenschappen bestaan uit verschillende onderdelen. Het is te complex om vanuit één gen te verklaren. Daarnaast is er geen rechtlijnige relatie tussen een enkel gen en gedrag: verschillende genen werken samen om verschillende soorten gedrag te beïnvloeden.’ Leiderschap is te complex om vanuit een gen te verklaren Je DNA heeft volgens BrainCompass vooral een verklarende waarde: het helpt je te begrijpen waar jouw natuurlijke gedrag vandaan komt. Neem de behoefte om mensen dolgraag te willen helpen. Dat zou wellicht zijn terug te voeren op de aanwezigheid van het OXTR GG-gen. BrainCompass geeft overigens ook geen complete DNA-analyse, het kijkt alleen naar bepaalde aspecten. Of je een erfelijke ziekte draagt, komt er bijvoorbeeld niet uit. Niet horoscoopachtig Remco Rijnhart, directeur van SalesValue, liet onlangs zijn hele verkoopteam door BrainCompass onder de loep nemen. Rijnhart: ‘Ik ben al eens eerder betrokken geweest bij een onderzoek naar de vraag wat een salespersoon nu precies succesvol maakt. Toen van de Universiteit van Maastricht. Dit soort onderzoeken spreken me aan als ze een wetenschappelijke grondslag hebben. Ze moeten vooral niet horoscoopachtig zijn.’ Rijnharts salesteam besprak na de test gezamenlijk de resultaten. Slechts een enkeling wilde hieraan niet meedoen. ‘Het effect van de test was dat we met het team de diepte in konden gaan en samen konden uitzoeken hoe talenten beter benut kunnen worden’, aldus Rijnhart. Ook Marloes Miedema, verantwoordelijk voor recruitment en trainingen bij SalesValue, ziet de waarde van de tool. ‘Het helpt om mensen vooral niet een richting op te duwen die van nature niet echt bij ze past. De een ligt new business nu eenmaal meer, de ander heeft weer meer met relatiemanagement. Het aardige was dat onze eigen mensen in de feedback aangaven dat ze in de test veel herkenning vonden. Het gaf hen een bevestiging van waar hun talenten ook echt liggen.’ Bal onder water Gecertificeerde trainers en coaches helpen om het uiteindelijke profiel te duiden, zo legt Van den Berg uit. ‘Wat je voorlegt, is een levenslijn waarbij je binnen 10 minuten belandt op de kern van waarmee iemand worstelt. Organisaties veranderen voortdurend. Het kan zo zijn dat een typisch brochureverkoper opeens moet overgaan op een meer strategische manier van verkopen. Maar past dat wel bij je?’ De testen bij BrainCompass zijn ook onder voortdurende ontwikkeling. De wetenschap staat immers niet stil. Zo is Freek Peters, hoogleraar contextueel leiderschap aan Tilburg University, degene die het Leadership Compass overziet. Peters: ‘Je moet je natuurlijk wel realiseren dat het profiel dat er uiteindelijk uitrolt geen absolute waarheden biedt. Het gaat meer om krachtige indicaties. Het geeft een nuttig inzicht en is een goede manier om te reflecteren over hoe je het doet als leider.’ Ook Loek Worm wil graag benadrukken dat de test geen absolute waarheden biedt. Worm: ‘Uit de test komt niet zozeer of je een goed leider bent, maar meer wat voor type leider je bent en wat bij je kan passen. Sommige particpanten geven aan dat hun werk voelt alsof ze voortdurend een bal onder water proberen te houden. Dat kost veel energie. Wij helpen uit te zoeken wat meer bij jou als leider, verkoper of professional past en hoe je weer meer energie krijgt, in plaats van het almaar te verliezen.’ Ommezwaai Op Robert Kozijn, Corporate Account Manager bij schadespecialist CED, had de test bij BrainCompass in elk geval een behoorlijke impact. Het zorgde zelfs voor een ommezwaai in zijn carrière. ‘Toen ik de opleiding Strategisch Accountmanagement bij het ISAM volgde, heb ik het Sales Compass gedaan. Ik had inmiddels 9 jaar bij Fortis en ASR gewerkt, waarbij mijn laatste 5 jaar als relationshipmanager pensioenen. Ik had vooral grootzakelijke relaties en zat heel erg op relatiemanagement. Uit de test bleek onder meer dat ik meer een ‘hunter’ en ‘closer’ was en dat ik beter paste bij new business.’ Deze zogeheten ‘hunters’ worden volgens de klassieke persoonheidstesten beschouwd als zeer extraverte persoonlijkheden. Kozijn: ‘Ik scoorde onder andere hoog op het sluiten van deals. Wat volgens het rapport bij mij paste, was niet waar ik zat. En ik kon er bij mijn toenmalige werkgever ook niet naartoe. Ik heb toen elementen uit de conclusie van het rapport op mijn Linkedin-profiel geplaatst en werd vervolgens door een headhunter benaderd. Mijn commercieel DNA bleek perfect te passen bij de rol die bij CED beschikbaar was. Ook tijdens de sollicitatieprocedure heb ik uitgebreid op het DNA-profiel gewezen.’ Niet alleen de test hielp Kozijn dus om op te merken dat zijn toenmalige werk misschien niet helemaal bij hem pastte, elementen uit zijn DNA-profiel adverteren op Linkedin bezorgde hem de aandacht van een headhunter én uiteindelijk zijn volgende baan. Geen oordeel ‘De profielen van BrainCompass gaan vooral om aanleg’, zo onderstreept ook Mathieu Weggeman. De hoogleraar organisatiekunde in Eindhoven heeft het Professional Compass onder zijn hoede. ‘Neem iemand die geen talent heeft voor piano spelen, die kan toch met 10.000 uur oefenen een heel eind komen. Maar je zit niet op de sterkte van je DNA. Het mooie van deze test is dat er geen oordeel in zit. Je kunt dan ook niet teleurgesteld zijn. Het geeft aan in welke mate je intenties afwijken van je predisposities. Oftewel, als je het heel graag wilt, kun je best iets ambiëren waar je eigenlijk geen aanleg voor hebt, maar dan zul je daar wel hard voor moeten werken.’

Zit leiderschap in je dna? Dit bedrijf zegt van wel

Kun je op basis van DNA voorspellen waar iemands kwaliteiten liggen in het werkende leven? ‘Het helpt om mensen een...

‘We kunnen alles naar elkaar roepen’

Goudhaan Lena Olivier was het gezicht van LinkedIn Nederland. Een zwaar persoonlijk verlies in 2014 leidde tot meer verdieping van...

RT: ‘Wat werken met Anna voor mij zo effectief maakt, is dat ze mij kent. Ze weet hoe ik handel. We zitten op dezelfde frequentie. Vanuit haar achtergrond als consultant snapt ze waarmee ik bezig ben.’ AK: ‘Ik ben eigenlijk geen coach. Ik adviseerde hem ooit over zijn bedrijfsvoering. Het was nogal een ingrijpende operatie met veel pieken en dalen. Daar is het vertrouwen ontstaan. Sindsdien belt Renzo mij als er iets speelt en spreken we af. Inmiddels zien we elkaar elke twee maanden.’ RT: ‘Ik zou ook niet meer zonder coach kunnen. Ook ik heb niet altijd gelijk. Het is heel belangrijk om je ideeën te testen, en iemand te hebben die je een andere manier van kijken kan laten zien.’ AK: ‘Soms is het moeilijk om het eerlijke antwoord in de organisatie te krijgen.’ RT: ‘Van een collega krijg je een gekleurd antwoord. Niet per se een verkeerd antwoord, maar hij of zij bekijkt het vanuit zijn perspectief. En sommige vragen zijn heel persoonlijk. Dan is het fijn een onafhankelijk iemand te hebben die weet hoe ik tegen de dingen aankijk.’ AK: ‘Ceo is een eenzame baan. Een luisterend oor is dan belangrijk. Het is wel iets anders dan mijn normale werk. Als consultant kom ik antwoord geven op vragen, als coach kom ik de antwoorden halen. Hij moet de antwoorden zelf vinden. Soms daag ik hem ook wel een beetje uit, dan wil ik dat hij die dingen bespreekt waar hij nog niet aan heeft gedacht.’ RT: ‘Of vanaf wil. Van die onderwerpen waarvan je denkt “laat maar even”. Maar dan blijft zij maar doorvragen. Anna is heel direct. Ze is Finse. Finland behoort ook tot de landen waarvoor ik verantwoordelijk ben. Finnen zijn vaak stil, heb ik gemerkt, maar als ze iets zeggen, is het recht voor zijn raap.’ AK: ‘Renzo heeft een enorme drive. Hij krijgt dingen gedaan. En niet omdat hij goede cijfers wil laten zien, hij wil de organisatie naar een hoger plan tillen. Hij wil iets achterlaten en altijd leren. Dat heeft hem relatief jong zover gebracht.’ RT: ‘Niets gebeurt zomaar, maar het is ook niet zo dat ik precies weet waar ik naartoe wil. Het is ook een stukje geluk dat ik bepaalde kansen kreeg. Toen ik begin 30 was, ging ik voor Dell naar China. Ik had mijzelf wijsgemaakt dat ik dat kon, maar toch. Er zijn toen mensen geweest die mij het vertrouwen gaven.’ AK: ‘Ik heb hem dit nog nooit verteld, maar de basis onder zijn succes is dat hij heel snel doorheeft hoe hij moet navigeren in een organisatie. Renzo weet heel snel wie de stakeholders zijn en wie je moet hebben om dingen voor elkaar te krijgen.’ RT: ‘Ik probeer heel open te zijn. Iedereen mag bellen of binnenlopen. Dat kost veel tijd, maar ik wil dat mensen een connectie met mij maken. Ik wil dat iedereen weet dat je hier dingen kunt zeggen zonder dat ze consequenties hebben. Daarnaast probeer ik het vertrouwen dat ik destijds bij Dell kreeg, nu aan mijn mensen te geven. Ik zit nu in die positie om mensen van 25, 30 jaar een stap te laten maken.’ AK: ‘Mensen willen ook graag voor hem werken. Hij heeft volgers, ze willen onderdeel uitmaken van zijn team.’ RT: ‘En nu mijn zwakke kanten? Ik ben extreem intensief. Soms vergeet ik dat anderen dat minder hebben. Gelukkig ben ik minder serieus dan 10 jaar geleden. Intensiteit en heel serieus zijn is een dodelijke combinatie. Je moet ook loslaten, anderen in staat stellen zelf hun problemen op te lossen. Laat ze zelf over dat koord lopen en geef hen het gevoel dat je ze vangt als met misgaat. Dat heb ik echt moeten leren. Door een stukje coaching.’ Renzo Taal (1974) is sinds 2014 senior vice president Noord-Europa bij Salesforce.com. Zijn loopbaan voerde langs MCLG, Dell en Philips, waar hij de transformatie van de lichtdivisie leidde. Anna Koivuniemi (1974) werkte in managementfuncties bij technologiebedrijf GNT en bij Royal Numico. Sinds 2006 werkt ze bij McKinsey & Company, waar ze tegenwoordig partner in Nederland is.

‘Ik zou niet meer zonder coach kunnen. Ook ik heb niet altijd gelijk.’

Ze maken nog net niet elkaars zinnen af. Maar dat Goudhaan Renzo Taal en zijn coach Anna Koivuniemi al een...

Denken in extremen helpt

Het is alweer negen jaar geleden dat het boek ‘The 4-Hour Workweek’ van Tim Ferriss uitkwam. Wat mij betreft een...

Bob legt het juiste gebruik van mail uit

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering legt hij het juiste gebruik van...

Geef de sneezers in je team meer zichtbaarheid

Medewerkers zijn tegenwoordig gevoeliger voor gedrag van hun collega’s dan van hun manager, zegt gedragsexpert Jeroen Busscher. Hoe zorg je...

Leer mensen te overtuigen zonder dat ze het doorhebben

Om van een ‘nee’ een ‘ja’ te maken moet er altijd een ‘misschien’ tussenin zitten, aldus de fictieve misleider Frank...

‘Als leider moet je beweging creëren’

Goudhaantje Nanouke van ’t Riet werkt al meer dan 15 jaar bij de NS. Ex-Goudhaan Marjan Rintel is sinds een...

Welke God schuilt er in jou en je collega’s?

In elk persoon schuilt een God of Godin. Dat is het uitgangspunt van In touch women resource management, een bedrijf...

‘Beïnvloed je team, niet de individuele leden’

Je kunt veel beter proberen je team beter te maken dan de individuele personen, concludeert Yolanda van Heese. 7 Tips...

‘Zelfhulpboeken zorgen voor stress en angst niet goed genoeg te zijn’

Volgens de Deense hoogleraar psychologie Svend Brinkmann brengt de eindeloze stroom zelfhulpboeken niet het geluk waar we naar op zoek...

Je medewerkers zijn ook je ambassadeurs op social media

Mensen nemen op social media sneller dingen aan van andere mensen, in plaats van bedrijven. Zorg er daarom voor dat...

5 tips om een ‘advocatus diaboli’ binnen te halen

Elk bedrijf heeft een 'advocaat van de duivel nodig' die de rest scherp houdt. 5 tips van columnist Ronald Meijers...

Hoe Intertoys de magie wil terugbrengen in zijn winkels

Spelen centraal, meer aandacht voor beleving, betere informatie voor de ouders. Zo wil ceo Steven van Nieuwenhuijzen (42) van Intertoys...

Waarom een smartphonegedragscode ook iets voor jouw bedrijf is

Steeds meer werknemers hebben hun smartphone elke seconde binnen handbereik. Met grote gevolgen voor productiviteit, teamprestaties en cultuur. Een gedragscode...

Kleur bekennen: in welk hokje pas jij?

Klant: ‘Je bent nogal geel vandaag.’ Ik: ‘Hoezo? Ik mankeer toch niks aan mijn lever?’ Klant: ‘O, nee. Het was...

Word een ‘leider voor wie we wat doen’ in een dag

Waarom is het éne bedrijf succesvol terwijl het andere dat niet is, zonder dat er van buiten enig zichtbaar verschil...

Partnerartikelen

Personeelstekorten los je niet op met pleisters plakken: 6 dingen om in 2025 anders te doen

Bedrijven die worstelen met personeelstekorten, komen vaak niet verder dan brandjes blussen, ziet hr-strateeg Kirsten de Roo. Nieuwe collega’s aannemen...

Kritiek op Tennet om Chinese partner met dubieuze reputatie – ‘Palmer mist ervaring voor redding Blokker’

Ook nieuws: Coolblue krijgt 40.000 euro boete van privacywaakhond om cookies, grote techplatforms voldoen niet aan Europese digitale regels, Duitse...

V&D, Blokker en zelfs Hema zijn gedoemd te verdwijnen: ‘Elke winkel heeft een houdbaarheidsdatum’

Voor Blokker gloort hoop onder de vleugels van familietelg Roland Palmer, terwijl ketens als Bristol en Esprit dit jaar definitief...

cargoroo failliet elektrische bakfiets huren

Cargoroo’s ondergang toont pijnlijke waarheid: duurzame ondernemers verstikken in Nederland

Na plasticrecyclers en zonnepaneelbedrijven is er met Cargoroo weer een duurzaam bedrijf failliet. Het tekent de keiharde realiteit voor impact-ondernemers...

Roland Palmer maakt een comeback als redder van Blokker

Van held tot persona non grata, en nu weer terug als redder in nood. Roland Palmer (51) koopt de merknaam...

Cargoroo failliet: ‘Toch is met deelbakfietsen prima geld te verdienen’

Cargoroo, uitbater van deelbakfietsen, is dinsdag failliet verklaard. Dat het zich moest terugtrekken uit Amsterdam gaf de startup de nekslag....

‘Blokker-neef achter doorstart’ – Edtech-startup Wizenoze failliet

Ook nieuws: Cargoroo fietst richting faillissement, Unilever gooit duurzaamheid en communicatie op een hoop en Yuval Harari pleit voor saaie...

thomas mensink lotte smit van ditshuizen thijs dijkman

Hoe wordt 2025 voor investeringen in startups? ‘Founders moeten laten zien wat ze met AI doen’

2024 was een redelijk jaar voor venture capital, zeggen de vc's zelf. Toch hopen ze dat er in 2025 een...

Edtech-startup Wizenoze failliet: ‘We zaten al bij de notaris, maar onze investeerder betaalde niet’

Wizenoze, de edtech-startup die online content veilig toegankelijk maakte voor schoolkinderen, is failliet. Medeoprichter Diane Janknegt moest het faillissement aanvragen...

Het tegendraadse advies van Wouter Glaser om te groeien: ‘Neem afscheid van klanten die niet bij je passen’

Groeien met behoud van bedrijfscultuur lijkt een spagaat. Maar volgens Wouter Glaser, oprichter van pr-bureau Glasnost en scaleup-studio Go Delphi,...

Een CO2-neutraal Schiphol in 2050, kan dat wel?

Schiphol was ooit de trots van Nederland, maar is inmiddels verworden tot nationale stouterd. En dat binnen een sector die...

Volkswagen sluit toch geen fabrieken – Van der Valk-telgen beboet wegens koersmanipulatie Ebusco

Ook nieuws: curator hoopt voor kerst op deal over doorstart Blokker, Thales, NXP en Philips steken miljoenen in RF-technologie en...

janka stoker lidewey van der sluis tine buyl emma van gerven

Van sensing tot koppigheid: dit is wat in 2025 van leiders wordt verwacht

Onzichtbare diversiteit, sensing, koppigheid... Het to-dolijstje voor leiders wordt volgend jaar opnieuw langer. Vier experts in leiderschap zetten op een...