De één wilde vroeger brandweerman worden, de ander kleuterjuf. Wat kwam er terecht van de jeugddromen van de managers van nu?
Ivonne Bojoh (34) perations director The People's Valley
"Toen ik klein was, wilde ik later net zo worden als mijn vader, Ronald Bojoh. Hij werkte hard, maakte lange dagen en werd gewaardeerd. Hij was slim, gedreven, kritisch, autodidact en gepassioneerd. Door hard werken, respect te hebben voor zijn meerdere (allicht een erfenis van zijn Aziatische voorouders) en door duidelijke doelen voor ogen te hebben was hij de ideale ‘bedrijvendokter'. Hij werd aangenomen vanwege zijn analytische denkvermogen en zijn affiniteit met cijfers en daadkracht. Organisaties die hun doelstellingen niet behaalden, marktpositie verloren of dreigden ten onder te gaan aan reorganisaties werden door hem gezond gemaakt. Maar hij trad nooit op de voorgrond, was immer de man achter de schermen. Dat wilde ik ook."
Milan Potuznik (57) directeur Waterfront Media Concepten
"Ik ben opgegroeid in Susice, een provinciestadje in het Zuidwesten van Tsjechië. Mijn droom was om ingenieur te worden en wegen te gaan bouwen. Onder het communistische regime bestond weinig ruimte om deze droom te verwezenlijken. Naarmate ik ouder werd kwam naast de vraag ‘Wat wil ik worden?' ook de vraag: ‘Waar wil ik het worden?' Op 17-jarige leeftijd ben ik, met mijn gymnasiumdiploma op zak, uit Tsjechië vertrokken en in Nederland terechtgekomen. Mijn beperkte beheersing van de Nederlandse taal vormde een barrière voor het volgen van een opleiding. Door het verkopen van abonnementen voor Boek en Plaat, later onderdeel van ECI, pikte ik de taal echter snel op. Bovendien ontdekte ik mijn commerciële kant."
Wendeline van Luijk (36) Directeur flexmoeders.nl
"Ik had een tante die stewardess was bij KLM en ik vond haar er altijd zo prachtig uitzien. Als klein meisje wilde ik dus ook stewardess worden. Op de foto zie je mij dan ook tijdens carnaval ergens begin jaren 80, met een echt KLM-mutsje dat ik van haar had gekregen. Toen ik wat ouder werd, werden mijn wensen wat serieuzer. Ik fantaseerde dat ik de baas was van een geweldig gesmeerd lopend bedrijf. Het feit dat ik de baas was, moest gek genoeg een goed bewaard geheim blijven. Niemand wist het, behalve de mensen die er toe deden. Ik moet er wel om lachen als ik daaraan terugdenk. Ik kon daar eindeloos over dagdromen. Voer voor psychoanalytici wellicht?"
Niets is meer heilig in de strijd tegen de China Shock: deze maatregelen moet Europa snel nemen
Europa moet nu echt doorpakken om oneerlijke concurrentie vanuit China te weren. Een algemene importheffing, breken met de WTO-regels en Chinees kapitaal aan banden leggen: kabinetsadviseur WRR (Wetenschappelijke Regeringsraad) gaat er met gestrekt been in. En noemt deze 6 onorthodoxe anti-China-maatregelen.
SHENZHEN, CHINA - APRIL 15: A person uses a camera while overlooking stacks of shipping containers from global carriers including Hapag-Lloyd, Evergreen, Maersk and ONE at Yantian International Container Terminals on April 15, 2026 in Shenzhen, Guangdong province, China. The busy port operations highlight the scale of global trade and the role of Chinese ports in international supply chains. (Photo by Cheng Xin/Getty Images) Foto: Getty Images
De Europese auto-industrie is in crisis. Alleen Volkswagen kondigde deze week al aan 100.000 banen te schrappen, nadat al honderdduizenden banen verloren zijn gegaan in de Duitse automotive. Een deel van de oorzaak: het succes van Chinese concurrenten.
Hier en daar worden al flessen wijn gezet op welke automerken deze crisis zullen overleven. Want onderschat de Chinezen niet: de Europese solarindustrie is al eerder weggevaagd door Chinese concurrentie. Of liever gezegd: oneerlijke concurrentie, want de Chinese overheid investeert ruimhartig in de eigen industrie, wat spelers uit dat land een voordeel biedt ten opzichte van Europese bedrijven. Ook voelt de rest van de wereld goed dat de koers van de Chinese yuan kunstmatig laag wordt gehouden.
Die ‘scheve’ concurrentie was aanleiding voor een nieuw advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aan het kabinet. De EU moet drastische maatregelen nemen om de oneerlijke concurrentie uit China te stoppen, aldus het donderdag verschenen rapport Strategisch handelen, beleid voor een geopolitieke economie.
Beleidsmakers bekijken het probleem te veel van product tot product, waarschuwen de auteurs, daardoor zijn ze steeds te laat als er weer een sector in de knel komt. Wat daarom nodig is: ‘onorthodox’ denken, maatregelen treffen die best ver gaan en ook pijn mogen doen – aan beide zijden, want China zal terugslaan.
Europa moet ook beter worden in het opschalen van technologische innovaties, daar moeten de ambities echt hoger. En vooral: ‘de wereld zoals we die kenden bestaat niet meer. Durf buiten bestaande kaders te denken.’
Oké dan. Het WRR-advies is gericht aan het kabinet, maar het leest vooral als een lobby-agenda waarmee Nederland naar Brussel zou moeten stappen, en ook naar Frankfurt, waar de Europese Centrale Bank ECB beleid zou moeten maken tegen de China Shock.
Wat zijn de meest onorthodoxe maatregelen uit het WRR-rapport?
1. Een brede importheffing op álle Chinese producten
Normaal gesproken heft de EU alleen tarieven op specifieke importproducten, en dan na jarenlang onderzoek. Dat leidt alleen maar tot too little too late-acties, vindt de WRR. Vooral de onderwaardering van de yuan met 12 procent tot 30 procent werkt als een disruptieve subsidie en schreeuwt om een bredere aanpak.
Een zeer vergaande maatregel is om hierop te reageren met een ‘brede’ importheffing. Die zal zeker leiden tot harde Chinese tegenreacties, maar de EU zal pijn moeten lijden als ze haar eigen industrie wil beschermen.
2. Omgekeerde bewijslast bij staatssteun
Ook dit gaat ver: de Chinese staatssteun is een hardnekkig probleem, maar Europa moet bij vermoedens van oneerlijke concurrentie zelf bewijzen dat een Chinees bedrijf op deze manier wordt bevoordeeld ten opzichte van Europese concurrenten.
Ook dit is een traag proces zonder gegarandeerd effect. Draai het dus om, suggereert de WRR. Een Chinees bedrijf mag dan de Europese markt pas op als het vooraf zelf bewijst dat het geen staatssteun krijgt.
3. Een belasting op Chinees kapitaal dat Europa binnenkomt
We roepen al jaren aan de borreltafel dat ‘de Chinezen komen’, maar ze waren er natuurlijk allang. Als het al niet met producten of bedrijven is, dan toch zeker met kapitaal, mede dankzij het gigantische handelsoverschot van het land. Het advies noemt wat dit betreft een radicale stap, waarin niet alleen goederen worden belast aan de grens, maar ook kapitaal. Iets waar Financial Times-columnist Martin Wolf voor pleit: een belasting op kapitaalinstroom. De meeste economen en adviseurs willen daar niet aan, omdat het strijdt met de WTO-regels voor vrijhandel.
Deze aanbeveling is minder omstreden, en houdt in dat de EU het beleid dat China voert ten opzicht van Europa ‘spiegelt’, dus alle eisen en verboden die China oplegt aan onze bedrijven, moeten ook gelden voor Chinese bedrijven. In het verre verleden knepen we nog een oogje toe omdat China op weg leek naar ‘ons’ economische systeem, inmiddels is duidelijk dat het land de regels en principes van de liberale economische wereldorde negeert. Dat spiegelen kan ook positief uitpakken: waar China aardig is voor Europese bedrijven, is de EU dat ook voor Chinese spelers.
5. Een goedkopere euro
Zeg je symmetrie, dan moet dus ook de relatieve eurokoers omlaag als antwoord op de te zwakke yuan. Bijna ondoenlijk, lees je ook in het WRR-rapport. De politiek kan de ECB geen beleid voorschrijven, en het is nogal een radicale koerswijziging als de centrale bank de waarde van de euro actief gaat managen, in ruil voor de huidige vrij zwevende wisselkoers. Met bovendien een risico op valuta-oorlogen.
6. Breken met de WTO-regels
De WRR waarschuwt dat we niet te dogmatisch moeten blijven vasthouden aan de oude spelregels van de vrije wereldhandel, terwijl China die regels omzeilt. Wat er nog rest van de afspraken die wereldhandelsorganisatie WTO ooit maakte, kan dus op de schop.
De adviesraad haalt er zelfs een stokoud nationaal trauma bij: in de jaren dertig van de vorige eeuw hield Nederland vast aan de gouden standaard voor de gulden, terwijl andere landen die allang hadden verlaten. Het verdiepte de vooroorlogse crisis nog extra. ‘Deze analogie leert dat vasthouden aan bestaande internationale kaders onder drastisch nieuwe omstandigheden juist averechts kan werken, zeker wanneer andere landen deze kaders met voeten treden’, aldus het rapport.
Must reads week 34: Lovable, humanoïds en hoe vaak kan Spyker opnieuw beginnen?
De redactie heeft voor jou de beste artikelen van afgelopen week geselecteerd. Dit keer: de humanoïds komen, de snelstgroeiende softwarestartup ooit komt uit Stockholm en Victor Muller geeft na een reeks faillissementen, ruzies met schuldeisers en een eindeloze stoet investeerders wéér een nieuw leven aan Spyker.
Volodymyr Nosov (l) en Victor Muller geven Spyker wéér een nieuw leven.
De humanoïds komen: robots maken zich op voor de werkvloer
Mensachtige robots waren jarenlang vooral goed voor spectaculaire filmpjes met salto’s, dansjes en vechtpartijen. Maar inmiddels wordt het serieus. Hyundai wil 25.000 exemplaren van Boston Dynamics’ Atlas inzetten, BMW experimenteert al met humanoïds in zijn fabrieken en Tesla droomt van massaproductie. De markt kan volgens JPMorgan groeien van 2 miljard dollar in 2025 naar 300 miljard in 2035.
Waarom moet je dit lezen? Humanoïds zouden weleens de volgende grote stap in AI kunnen worden, waarbij China dankzij zijn complete toeleveringsketen voorlopig de beste kaarten heeft.
Meta wist dat kinderen onveilig waren, getuigt klokkenluider
Meta staat in de VS terecht in een megaproces over de veiligheid van Facebook en Instagram voor kinderen. Liefst 29 staten beschuldigen het bedrijf van het illegaal verzamelen van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. Vier staten gaan verder en stellen dat Meta zijn platforms bewust verslavend heeft ontworpen. Klokkenluider Arturo Béjar getuigt dat het bedrijf wist dat de veiligheidsmaatregelen tekortschoten.
Waarom moet je dit lezen? MT/Sprout-redacteur Karin Swiers legt uit waarom hier veel meer op het spel staat dan een mogelijke miljardenboete. De aanklagers willen ingrijpen in functies als eindeloos scrollen, autoplay en notificaties en daarmee in de kern van Meta’s verdienmodel.
Onder familiebedrijven kan jarenlang oud zeer sluimeren. Loyaliteitskwesties, onuitgesproken verwachtingen en conflicten tussen familieleden sijpelen door naar de onderneming. Dat kan groei en innovatie blokkeren, talent wegjagen en grote bedrijven uiteindelijk miljoenen kosten. Toch ontbreekt bij meer dan de helft van de familiebedrijven nog altijd formele governance.
Waarom moet je dit lezen? Familiebedrijven bezwijken zelden alleen aan een verkeerde strategie. Vaak zit het echte probleem onder de oppervlakte: oud zeer, loyaliteitskwesties en onuitgesproken verwachtingen die soms generaties teruggaan.
Victor Muller geeft nooit op: Spyker krijgt wéér een nieuw leven
Spyker is terug, opnieuw. Victor Muller presenteerde een nieuwe hypercar van 1,5 miljoen euro en heeft dit keer de Oekraïense cryptomiljardair Volodymyr Nosov achter zich. Die zou honderden miljoenen euro’s in het sportwagenmerk willen steken. Daarmee begint na faillissementen, ruzies met schuldeisers en een eindeloze stoet investeerders een volgend hoofdstuk.
Waarom moet je dit lezen? MT/Sprout-redacteur Philip Bueters reconstrueert de fascinerende ondernemersgeschiedenis van Victor Muller. Een verhaal over tomeloos optimisme, diepe zakken, juridische gevechten en een ondernemer die weigert zijn Spyker-droom op te geven.
Snelstgroeiende softwarestartup ooit komt niet uit Silicon Valley, maar uit Stockholm
Niet Silicon Valley, maar Stockholm bracht de snelstgroeiende softwarestartup ooit voort. Met Lovable kunnen ook mensen zonder programmeerkennis websites en apps bouwen door simpelweg te vertellen wat ze willen. Het bedrijf ging in acht maanden van nul naar 100 miljoen dollar terugkerende jaaromzet en ligt inmiddels op koers voor 600 miljoen. Na een nieuwe investering van 400 miljoen dollar wordt Lovable gewaardeerd op 13,3 miljard dollar.
Waarom moet je dit lezen? MT/Sprout-redacteur Wilke Wittebrood laat zien waarom Lovable veel meer is dan de zoveelste AI-hype. Het Zweedse bedrijf maakt softwareontwikkeling toegankelijk voor vrijwel iedereen en bewijst tegelijkertijd dat Europa nog altijd techbedrijven van wereldformaat kan bouwen.
Avantium-ceo Tom van Aken bouwt al 20 jaar aan ‘zijn’ bioplasticfabriek: ‘We zijn nu dichter bij de eindstreep’
Op wereldwijde schaal bioplastic leveren via een netwerk van (licentie)fabrieken, dat is de droom van Tom van Aken. De ceo van Avantium werkt al ruim twintig jaar toe naar de opening van de eerste commerciële fabriek, in Delfzijl. Die weg was – en is – niet zonder hobbels, nu blijkt dat er opnieuw 55 miljoen euro nodig is.
Avantium-ceo Tom van Aken heeft veelbewogen dagen achter de rug als we hem spreken. Het is donderdag 20 augustus, een dag nadat het beursgenoteerde bioplasticbedrijf de halfjaarcijfers over 2026 heeft bekendgemaakt – samen met het nieuws dat Avantium nieuw kapitaal zoekt.
Het bedrijf wil in de tweede helft van 2026 minimaal 55 miljoen euro ophalen met een nieuwe aandelenuitgifte, de tweede in ongeveer een jaar tijd. Beleggers waren not amused: Avantium verloor die woensdag bijna een vijfde van zijn beurswaarde.
Is Van Aken daarvan geschrokken? ‘Schrikken is niet het goede woord’, zegt hij. ‘Ik was me ervan bewust wat we gingen aankondigen en wat dat zou betekenen voor investeerders en voor het aandeel. Een nieuwe aandelenemissie betekent verwatering – en dat gaan mensen inprijzen. Ik begrijp de teleurstelling die dat bij aandeelhouders veroorzaakt, dat gaat me echt aan het hart. Het was dus niet de gemakkelijkste dag.’
Geen petflessen, maar pefflessen
Schrikken doet de 55-jarige Van Aken sowieso niet zo snel meer na ruim twintig jaar aan het roer van Avantium, het bedrijf waar hij in 2002 begon. Hij studeerde scheikunde en economie in Utrecht en begon zijn carrière bij DSM, waar hij opklom tot directeur business development. Een mooi bedrijf, maar ook erg corporate, erg veilig.
De startupwereld, zag Van Aken toen hij voor DSM naar de Verenigde Staten werd gestuurd, was veel spannender. Daar moest hij zijn.
In Nederland was Avantium zo’n startup. Het bedrijf begon in 2000 als spin-off van Shell en ging zich vijf jaar later richten op een technologie waarmee plantaardige suikers uit bijvoorbeeld maïs of tarwe kunnen worden omgezet in furandicarbonzuur (FDCA). Dat is de belangrijkste bouwsteen voor het product waarmee Avantium de markt op wil: polyethyleenfuranoaat (pef), een bioplastic met de merknaam Releaf.
De bioplasticfabriek van Avantium in Delfzijl, die in 2024 werd geopend door koningin Máxima. Foto: Avantium
Avantium wil daarmee een duurzamer alternatief bieden voor traditionele pet-verpakkingen, maar ook voor materialen als aluminium en glas. Uit een levenscyclusanalyse van het Nova‑Institut, een onafhankelijk onderzoeksbureau, blijkt dat de pef-flessen van het bedrijf tot 88 procent minder CO2 uitstoten dan een petfles op basis van aardolie.
Van Aken, trots: ‘Als flessen van ons materiaal straks bij de Albert Heijn liggen, een van onze toekomstige afnemers, heb ik dat hele proces vanaf het begin meegemaakt. Van het allereerste experiment met een zakje suiker in de bedrijfskantine, tot het moment dat het als commercieel product op de schappen ligt.’
Weinig referentiepunten
Als ceo heeft Van Aken al zo’n beetje alles gezien en meegemaakt: een bij de eerste poging mislukte (2007) en bij de tweede poging geslaagde beursgang (2017), de bouw van een proeffabriek in Geleen en een commerciële fabriek in Delfzijl. Die werd in het najaar van 2024 officieel door koningin Máxima geopend.
Het was een euforisch moment, maar de feestelijke stemming duurde niet lang. De opstartfase viel tegen, vertelt hij. ‘Het bouwen en operationeel krijgen van wat wij een first-of-a-kind-fabriek noemen, de eerste in zijn soort, is extreem complex. Er hoeft maar één pomp te weigeren of één meetapparaat een verkeerde waarde aan te geven, en je kunt niet verder.’
Heeft hij zich daarop verkeken? ‘Ik begrijp dat daar kritiek op is, maar bij dit soort fabrieken is het heel moeilijk om vooraf een precieze inschatting te maken van de tijdlijn. Je weet niet wat je tegen gaat komen en hoeveel tijd je nodig hebt om mechanische mankementen op te lossen. Er zijn weinig referentiepunten.’
Om de opstartfase te overbruggen was extra geld nodig, want ondertussen liepen de kosten door. Het bedrijf kondigde in maart 2025 aan dat het 40 miljoen euro wilde ophalen met een aandelenuitgifte, maar werd in de wielen gereden door de chaos die de Amerikaanse president Donald Trump met zijn importheffingen veroorzaakte. De aandelenmarkt ging op slot, terwijl het bedrijf nog maar voor een paar maanden geld in de kas had, schreef NRC in een analyse.
Na zes zenuwslopende maanden kwam er in september van dat jaar een oplossing: een aandelenemissie waarbij bijna 85 miljoen aan kapitaal werd opgehaald, waarvan 15 miljoen bij de Nederlandse overheid.
Zes tot twaalf maanden vertraging
Bij dat pakket hoorde ook een financiering van 20 miljoen euro onder het regionale investeringsprogramma Nij Begun. Het bedrijf had erop ‘geanticipeerd’ dat dat geld vorig jaar al zou binnenkomen, maar ruim een jaar later is deze financiering nu gekoppeld aan het slagen van de nieuwe aandelenemissie.
Dan was er nog een tegenslag: vorige zomer werd óók ontdekt dat er een probleem was met de lasnaden van de titaniumbuizen waar heet azijnzuur en broom doorheen gaan, stoffen die worden gebruikt bij de productie van FDCA. Het laatste wat je wilt, is dat die gaan lekken. De lassen werden vervangen – een operatie die in april 2026 werd afgerond, een extra kostenpost van ongeveer 7 miljoen euro en maanden vertraging opleverde.
Halfjaarcijfers 2026
Avantium boekte in de eerste helft van 2026 een omzet van 4,7 miljoen euro, tegen 6,7 miljoen euro in dezelfde periode een jaar eerder. Die omzet komt grotendeels uit de R&D-divisie, die diensten en apparatuur levert aan bedrijven in de petrochemie, maar daar liep de vraag als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten het afgelopen halfjaar sterk terug.
De bioplasticfabriek in Delfzijl valt onder een ander bedrijfsonderdeel: Renewable Polymers. Daar kwam 75.000 euro binnen, ongeveer evenveel als een jaar eerder. Het operationele verlies bedroeg 18,8 miljoen euro. Dat heeft volgens ceo Tom van Aken te maken met de vertraagde opstart van de fabriek. ‘De nieuwe kapitaalronde is nodig om de aanloopverliezen te dekken.’
Vorig jaar september rekende Avantium er nog op dat de commerciële productie begin 2026 zou starten. ‘Ten opzichte van die tijdlijn hebben we zes tot twaalf maanden vertraging’, zegt Van Aken nu. ‘Dat heeft vooral impact aan de inkomstenkant. We hadden voor deze periode inkomsten begroot die nog niet binnenkomen (zie kader, red.).’
Goed gevulde pijplijn
Dus moet het bedrijf opnieuw met de spreekwoordelijke pet rond. Ziet Van Aken, na wat hij in NRC het ‘zwaarste jaar uit zijn carrière noemde’, dat nog wel zitten? ‘Absoluut’, zegt hij. ‘We zijn nu dichter bij de eindstreep, dus er zijn minder risico’s dan een jaar geleden.’ Natuurlijk wordt hij af en toe ‘stapelgek’ van de zoveelste pomp die niet werkt, de zoveelste softwareupdate die nodig is. ‘Maar met elk opgelost probleem komen we dichterbij en is de kans groter dat de fabriek succesvol kan draaien.’
Eind dit jaar moeten de eerste commerciële leveringen volgens Van Aken starten, en naar verwachting draait de fabriek in de tweede helft van 2028 op volle capaciteit. Dan kan Avantium in Delfzijl jaarlijks 5.000 ton bioplastic produceren. Dat wordt niet de enige bron van inkomsten, want daarnaast mikt het bedrijf op omzet uit licentiecontracten met chemie- en biotechbedrijven die eigen bioplasticfabrieken bouwen.
Tom van Aken spreekt tijdens Transition 2026 van Change Inc., met helemaal links goede vriend Maarten Bosch, de ceo van Mosa Meat en een goede vriend. ‘We hebben dezelfde soort uitdagingen.’ Foto: Tristan Fopma
De pijplijn is volgens Van Aken al goed gevuld. Avantium heeft nu 22 afnamecontracten voor Releaf – onder meer met Albert Heijn, bierbrouwers Carlsberg en Ambev en luxeconcern LVMH – en voor toekomstige licentiefabrieken is al 150.000 ton aan productiecapaciteit gereserveerd. ‘Dat is 50.000 ton meer dan een half jaar geleden. Commercieel gaat het dus eigenlijk heel erg goed. Het product doet precies wat het moet doen, en er is veel vraag naar.’
Tegenslagen horen erbij
Een tweede reden voor zijn optimisme is dat de omstandigheden nu anders zijn dan een jaar geleden. ‘Vorig jaar, in maart 2025, stapte onze cfo op. Zie dan maar eens direct een nieuwe financieel directeur te vinden. We hebben het wel geprobeerd, maar dat was met de situatie waarin we zaten hartstikke lastig.’ Op een gegeven moment moet je verder: de gesprekken met overheid, banken en investeerders voerde Van Aken daarom min of meer noodgedwongen met twee (opeenvolgende) interim-cfo’s. ‘Ze hebben goed werk verricht’, zegt hij. ‘Maar het was geen gemakkelijke situatie.’
Met de komst van Rogier van Wijk als cfo (mei 2026) en Floris Hekster als coo (per oktober 2026) zijn alle managementposities nu ingevuld. Van Aken: ‘De verantwoordelijkheden voor financiering, operationele uitvoering en commerciële ontwikkeling zijn nu duidelijker verdeeld. Bovendien kan ik het nu samen doen, de leuke én pijnlijke dingen delen.’
Sparren met leiders die in hetzelfde schuitje zitten, helpt hem ook. ‘Maarten Bosch, de ceo van kweekvleespionier Mosa Meat, is bijvoorbeeld een goede vriend. We hebben dezelfde soort uitdagingen, dezelfde zorgen.’
Die pijnlijke dingen zijn part of the deal, vindt de ceo. ‘Tegenslagen horen erbij. We bouwen een onderneming die een industrie wil veranderen. Daar zit een enorme drive achter, een enorm geloof dat we hier iets belangrijks aan het doen zijn. Maar dit soort innovaties kosten veel tijd, twintig jaar in ons geval, en doorzettingsvermogen.’
Wereldwijd netwerk van fabrieken
Een industrie kantelen kost ook geld. Over de jaren is er meer dan 500 miljoen euro in de bioplastic-pionier geïnvesteerd, en nu moet er weer geld bij. Van Aken knikt. ‘Het duurt langer dan we hadden gehoopt en we moeten opnieuw kapitaal ophalen. Natuurlijk levert dat boze en teleurgestelde reacties op, dat begrijp ik heel goed. Veel aandeelhouders steunen Avantium al lange tijd en willen resultaten zien.’
Voelt deze nieuwe aandelenemissie voor beleggers niet ook een beetje als geld storten in een bodemloze put? Nee, reageert hij, want de technologie werkt. ‘Als je voorbij de emotie kijkt en de vraag stelt of er fundamenteel iets is veranderd aan de businesscase, dan is het antwoord nee.’ En is er een plan B? ‘Er zijn altijd back-upscenario’s’, zegt Van Aken. ‘Maar het heeft geen zin om daarover te speculeren. Onze focus ligt volledig op het uitvoeren van dit plan.’
Hij is ervan overtuigd dat het lukt om de benodigde miljoenen op te halen. ‘Veel van de technologische en opschalingsrisico’s die er in het begin waren, zijn inmiddels weggenomen. Dat geeft me het vertrouwen dat ook de aandeelhouders het potentieel van de volgende fase zien. En laten we eerlijk zijn: denk je dat er niets meer met deze technologie zou gebeuren als wij er niet mee verder gaan? Welnee – dan komt er een partij uit een ander deel van de wereld om het bedrijf voor een prikkie over te nemen, en ons te bedanken voor al het voorwerk. Wij hebben hier in Nederland al het leergeld betaald, dus ik wil dat het succes hier ook neerslaat.’
Zijn taak als leider nu? Vertrouwen uitstralen, medewerkers en aandeelhouders blijven meenemen in het grotere plaatje en ondertussen resultaten boeken. Zijn toekomstbeeld: een wereldwijd netwerk van FDCA-fabrieken. ‘Aan dat portfolio bouwen we nu. Al heb ik niet de illusie dat ik nog ceo ben als de licentiefabrieken op grote schaal draaien. Tegen die tijd kan het heel goed zijn dat iemand anders het bedrijf in die volgende fase leidt.’
Wanneer vindt hij dat zijn werk klaar is? Hij grijnst: ‘Onze ambitie is om eind 2027 ebitda-positief te zijn. Dat is een mijlpaal waar ik natuurlijk bij wil zijn.’
Startup helpt nu ook Mollie-klanten bij webshopfraude: ‘Wero zorgt straks voor een verdubbeling van de claims’
Guzco bestaat nog geen twee jaar, maar werkt al met grote spelers als PostNL en Multisafepay en kondigt vandaag een partnership aan met Mollie. De startup van Boris Burkhardt en Stein van Maasakker helpt webwinkels dan ook bij een groeiend hoofdpijndossier: kopers die geld terugeisen.
Boris Burkhardt en Stein van Maasakker, de oprichters van Guzco. Foto: Guzco
Er kan natuurlijk altijd iets misgaan met de 5 miljoen pakketjes die per dag in Nederland worden bezorgd. Raakt er eentje zoek, dan meld je je als geadresseerde, start een zoektocht en als die niets oplevert, krijg je je geld terug. Wie met creditcard heeft betaald, kan sowieso zijn geld terugclaimen en afwachten of de webwinkelier daartegen in actie komt.
Het punt is dat webwinkeliers worden geconfronteerd met steeds meer klanten die onterecht geld terugclaimen. Soms zijn het ‘gewone consumenten’ die valselijk beweren dat ze niets hebben ontvangen, maar er is ook criminaliteit waar vooral kleine e-commercebedrijven weinig tegen kunnen doen.
Guzco gaat partneren met Mollie
De Nederlandse startup Guzco helpt e-commercebedrijven bij het afwikkelen (en vooral afweren) van dergelijke claims, en werkt sinds vandaag samen met betaalprovider Mollie. Die stelt de dienst aan zijn 250.000 klanten ter beschikking. ‘We worden beschikbaar voor alle webshops die hun betalingen laten lopen via Mollie’, zegt medeoprichter van Guzco Boris Burkhardt. ‘Het is optioneel, de verkopers kiezen er zelf voor of ze ons willen gebruiken.’
Burkhardt voelde het aan den lijve, toen hij in de coronatijd besloot een webshop in gamestoelen te beginnen. De pakketten die de ondernemer en hockeyprof verzond, raakten veel vaker kwijt dan hij had verwacht. Dat kostte hem veel omzet. ‘Niet dat we eraan onderdoor gingen, maar het ging om serieus veel geld. Én tijd: mijn co-founder en ik waren continu bezig met het reageren op claims. Disputes, in e-commercejargon, waarbij je bewijs moet verzamelen om vast te stellen of een ‘pakket-niet-ontvangen’-claim terecht is.’
Chargebackfraude stijgende trend
De ondernemer ging eens wat googelen en kwam vrij snel terecht bij een Telegram-groep waarin honderden gebruikers complete handleidingen uitwisselden om webshops op te lichten. Met chargeback-fraude bijvoorbeeld: je geld onterecht laten terugboeken. Grote merken en warenhuizen als Bol.com en Amazon.com hebben de menskracht en techniek in huis om fraudeurs van het lijf te houden, maar kleine webshops hebben het minstens zo zwaar als Burkhardt indertijd.
Na corona kon Burkhardt weer volop hockeyen, daarnaast werkte hij bij beurshandelaar Flow Traders en investeerder CapitalT. Maar vorig jaar maakte hij van zijn ervaring met fraude toch een nieuwe startup – samen met Stein van Maasakker, die werkte bij Lightspeed, dat software voor webshops levert. ‘Het is echt een stijgende trend. Diensten als buy now, pay later en andere betaalmethodes bieden steeds vaker kopersbescherming. Daardoor wordt het voor klanten steeds makkelijker om geld terug te krijgen.’
‘Liegen tegen retailers normaler’
En het lijkt wel steeds normaler om te liegen tegen retailers, ziet hij. ‘Uit onderzoek blijkt dat 50 procent van de Gen Z’ers het wel oké vindt om zo gratis spullen te krijgen. Dan beweer je bijvoorbeeld dat je ze hebt geretourneerd en eis je je geld terug, terwijl je ze wel hebt ontvangen. Is dat doelbewuste fraude? Het is in elk geval een beetje opportunistisch.’
Wie iets verstuurt, is er in principe ook voor verantwoordelijk dat de goederen goed aankomen bij de koper. Bij claims is het aan de ondernemer om te bewijzen dat het pakket wel degelijk is gearriveerd. Daarvoor moet die allerlei informatie overleggen, legt Burkhardt uit.
‘Track and trace-gegevens bijvoorbeeld, foto’s die door logistieke dienstverleners op verschillende momenten worden gemaakt van de stappen in het proces, een handtekening van de ontvanger, data van de retourafhandelaar. Voor de consument is het één klik op de knop om zijn geld terug te vragen, maar de ondernemer gaat dan een soort kleine rechtszaak lopen.’
AI vergaart bewijs, human in the loop
De software van Guzco verzamelt al dat soort bewijsstukken door ze uit de systemen van de logistiekpartijen te trekken. Vervolgens moet de informatie worden verstuurd aan de portals van de betaalprovider. Wat Burkhardt betreft spreekt het vanzelf dat alles leunt op AI. ‘Dat hoef je niet meer van de daken te schreeuwen. Natuurlijk doen we alles wat we doen met AI, zoals elke startup.’
Er zit wel nog een human in the loop om te checken of het bewijsdossier goed is. ‘Onze analisten labelen elke case, zodat we ons model kunnen trainen en verbeteren. Inmiddels kan 80 procent van de claims geautomatiseerd worden afgehandeld.’ Het kost dus nog een beetje menskracht om de inmiddels duizenden bewijspakketten per maand rond te krijgen. ‘Maar veel minder dan aan de kant van de verkoper, die minimaal 20 minuten per geval bezig is om bewijs te verzamelen en in te loggen bij Riverty, Klarna, Visa, Mastercard en noem maar op.’
Tientallen miljoenen aan claimwaarde
Er zijn inmiddels tientallen miljoenen euro’s aan claimwaarde gemoeid met de disputes die Guzco afhandelt voor klanten als mode-outlet Otrium, bedrijfskledingverkoper Proforto en kussenwinkel Cloudpillo. ‘De kans op succes voor de verkoper neemt met een factor 2 tot zelfs 3 toe: we winnen gemiddeld 90 procent van de zaken.’
Het bedrijf brengt daarvoor een succesfee plus een vast bedrag per maand in rekening, maar Burkhardt wil zijn snelgroeiende omzet niet kwijt. Hij bevestigt wel dat hij eerder een ‘zescijferig bedrag’ op jaarbasis heeft genoemd.
Dat gaat dus best hard, mede dankzij de 1 miljoen euro aan funding die Guzco afgelopen mei ophaalde bij angelfonds Arches Capital. ‘Daar zitten veel mensen achter met diepe kennis van payments, e-commerce en logistiek. Wel fijn om van hen de bevestiging te krijgen dat we een belangrijk probleem tackelen.’
Bij PostNL en Mollie aan tafel
Ook zit Gaston Aussems in de adviesraad, ooit de ceo van Mollie. Dat Guzco bij Mollie aan tafel kwam, staat daar volgens Burkhardt los van. ‘Nee, de bal is gaan rollen doordat best veel gedeelde klanten hun succesverhalen gingen doorvertellen. Dan zit je toch heel anders aan tafel dan na zo’n persoonlijke introductie.’
Met PostNL werkt Guzco al langer samen, aan een systeem dat fraude met claims moet kunnen voorkomen. ‘Daarmee gaan we pilotten, maar hoe meer succes je hebt met het winnen van claims, hoe minder je aan preventie hoeft te doen.’
En de naam Guzco? ‘Daar zit geen diep verhaal achter. We hadden snel een naam nodig die overal uit te spreken is en gingen ervan uit dat er later wel een betere zou komen. Maar het is vanaf dag één allemaal zo snel gegaan qua klanten en partners dat we de naam nu niet meer kunnen veranderen.’
Verdubbeling claims door komst Wero
Die disputen over chargebacks zullen in de nabije toekomst nog flink toenemen, waarschuwt Burkhardt. En wel dankzij Wero, waarmee in Nederland ongeveer tweederde van alle online aankopen worden betaald (Klarna en de creditcardmaatschappijen doen de rest). De internationale opvolger van iDeal is namelijk veel meer dan alleen een rebranding, maar werkt met andere voorwaarden. Voorwaarden die lijken op die van de creditcardmaatschappijen.
Inderdaad: ‘iDeal is populair in de e-commerce omdat betalingen niet kunnen worden teruggeboekt door de koper. Wero biedt die kopersbescherming wél. Zodra dat in Nederland echt operationeel wordt, kan het aantal geld-terug-claims wel twee of drie keer zo groot worden.’
Om onze site goed te laten functioneren, te verbeteren en u de beste ervaring te geven, gebruiken we cookies! Surfen op deze site = akkoord met cookies. OkLees verder
Privacy- & Cookiebeleid
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
