Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Bob doet zijn best. In aflevering 14 zoekt hij uit hoe het zit met de begeleiding van allochtone werknemers.
from: Bob
to: Sonja
subject: Inburgering
Dag Sonja,
Ik hoor dat jullie binnen het bedrijf bezig zijn met het opzetten van een inburgeringsklasje. Klinkt goed. Hoe loopt het?
Groet,
Bob
Hoi Bob,
Ja, het leek ons een goed idee dat HRM eens kijkt hoe het er met de inburgering van onze eigen allochtonen binnen ons bedrijf voor staat en ze zo nodig een duw in de goede richting te geven. Wel jammer dat we na een eerste inventarisatieronde tot de conclusie moesten komen dat we slechts één allochtoon in dienst hebben: Thomas Snowcroft, je weet wel, die jonge accountant uit Engeland die onlangs door HQ bij ons is neergezet. Met hem zijn we deze week aan de slag gegaan.
Thomas strubbelde eerst tegen, zei dat hij erg busy was met Q2, maar we hebben hem uitgelegd dat deelname aan onze inburgeringsworkshop priority heeft. We wijzen hem op allerlei dingen die nieuw zijn voor deze Amerikaan, zoals het belang van onze coffee corner, toch binnen elk Nederlands bedrijf de key tot de info flow, dé plek waar de werkelijke verbal value zit – en zien we Thomas daar ooit rondhangen? Nope. Hij verklaarde desgevraagd onze koffie erg weak te vinden vergeleken met de espresso van Starbucks, maar hij beloofde beterschap. Ook zal hij voortaan aanwezig zijn op onze vrijmibo.
Ons is ook gebleken dat Thomas nauwelijks bekend is met onze vakantie- en ATV-regelingen, onze 36-urige werkweek en onze life curve development-programs. Hij zei twee weken vakantie per jaar meer dan voldoende te vinden, en dat hij niet zou weten wat hij met al die leisure time moet doen, maar wij hebben hem erop gewezen dat hij op deze manier om een burnout vráágt en hem een goede Nederlandse hobby geadviseerd (hij is natuurlijk van harte welkom bij ons cricketteam!). Wel was hij nu bang zijn Q2 niet tijdig af te hebben. In Londen, zei hij, word je dan meteen op straat gezet, zonder enige regeling en heb je een flinke smet op je resume. Kijk, dat hebben wij hem goed kunnen uitleggen: hier dus niet, hier laat je de boel af en toe lekker de boel, ken je je priorities, hou je je worklife in balance, let je op je body en regelmatig gewoon even chillen en dan maar eens een keertje geen Q2 op tijd. Die jongen leert razendsnel, Bob: hij is meteen even twee weken gaan ontstressen in Dubai.
De Nederlandse taal blijkt Thomas niet te beheersen. Hij zei daartoe ook nauwelijks de kans te krijgen, aangezien elk businessplan en elk budget in ons concern verplicht in het Engels dient te worden opgesteld en dat ook de bakker en de slager hem enkel en alleen in de Engelse taal willen bedienen. Zo krijgt die jongen natuurlijk nooit close contact met onze Nederlandse fte’s en kan hij volgende maand als enige van het middle management ook niet meedoen aan de cursus Ontdek De Hyena In Jezelf.
Sowieso is Thomas niet zo bekend met managementcursussen. Hij zei dat hij zich eigenlijk heel graag verder wilde verdiepen in US GAAP, maar van die cursus hebben wij nog nooit gehoord en het lijkt ons bovendien beter als hij eerst z’n eigen negs en inner walls leert kennen en zo een stuk personal growth bereikt. Na z’n vakantie zal hij dan ook eerst een week participeren in het U!R!U! program. Dat vindt dit keer plaats aan de Ierse westkust, zodat hij meteen even lekker kan uitwaaien. Daarna gaat hij rechtstreeks naar Vught, om bij de nonnen aldaar in uptempo Nederlands te leren. Hij neemt in elk geval Pluk van de Petteflet mee om de basics zovast onder de knie te krijgen.
Je ziet, Bob, het is een heel program. Maar we denken dat Thomas zijn inburgeringsproces nog net kan hebben voltooid voordat hij in november naar Singapore wordt detached.
Groetjes,
Sonja
Must reads week 38: Nadi, AI-doemdenken als businessmodel en wat heeft ING te vrezen in onvermijdelijke klimaatzaak?
De redactie heeft de beste artikelen van afgelopen week geselecteerd. Dit keer onder meer: Nederland krijgt met Nadi een eigen versie van het roemruchte Amerikaanse innovatieagentschap Darpa, juridische kansen en obstakels in de klimaatzaak tegen ING en wat zit er achter het doemdenken over AI?
ING heeft in de klimaatzaak niet alleen iets te verliezen, maar kan ook zijn eigen verdienmodel beschermen, stellen experts.
Foto: Getty Images
Angst verkoopt: wat zit er achter het doemdenken over AI?
Anthropic-ceo Dario Amodei waarschuwt opnieuw voor de vernietigende risico’s van kunstmatige intelligentie en krijgt bijval van andere AI-topmannen. Maar hoe belangeloos zijn die waarschuwingen? Angst levert media-aandacht op, kan investeerders overtuigen en helpt grote AI-bedrijven om de regels mede naar hun hand te zetten.
Waarom moet je dit lezen? MT/Sprout-redacteur Karin Swiers onderzoekt het businessmodel achter het AI-doemdenken. Een prikkelende analyse over veiligheid, macht, marktwaarde en de dubbele belangen van de bedrijven die de gevaarlijkste technologie zelf ontwikkelen.
ING kan niet meer onder de klimaatzaak van Milieudefensie uit
De klimaatzaak van Milieudefensie tegen ING mag inhoudelijk worden behandeld. De organisatie wil dat de bank haar totale uitstoot, inclusief de emissies die zij financiert, in 2030 halveert. Na de verloren beroepszaak tegen Shell is de vraag: maakt Milieudefensie bij een bank wél kans?
Waarom moet je dit lezen? MT/Sprout-redacteur Wilke Wittebrood spreekt klimaatjuristen over de juridische kansen en obstakels. Hun conclusie: ING heeft niet alleen iets te verliezen, maar kan door te verduurzamen ook zijn eigen verdienmodel beschermen.
Nadi moet kraamkamer voor technologische doorbraken worden
Nederland krijgt met Nadi een eigen versie van het Amerikaanse innovatieagentschap Darpa. Met 500 miljoen euro moet de organisatie risicovolle technologie financieren die bij traditionele investeerders moeilijk aan geld komt. Geen eindeloze commissies en subsidies, maar kleine teams, duidelijke missies en ruimte om spectaculair te mislukken.
Waarom moet je dit lezen? MT/Sprout-redacteur Philip Bueters laat zien waarom Darpa innovaties als internet, gps en zelfrijdende auto’s kon aanjagen en wat Nederland daarvan moet overnemen én vermijden.
Misschien moet Gen Z niet méér werken, maar Ruben Brekelmans wat minder
VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans wil dat vijf dagen werken weer de norm wordt, vooral voor jongeren. Maar het beeld van de werkschuwe Gen Z’er klopt niet, schrijft Gen Z-expert en MT/Sprout-columnist Laura Bas.
Waarom moet je dit lezen? Bas rekent af met het idee dat jongeren te weinig werken. Nederlandse jongeren werken vaker dan hun Europese leeftijdgenoten. Bovendien is meer uren maken niet automatisch hetzelfde als meer economische waarde creëren, schrijft ze. In een opiniestuk pleit Bas voor een zinvollere discussie over productiviteit, technologische vooruitgang en de waarde die mensen per uur toevoegen.
Niet wéér 100 man in dienst: twee succesondernemers laten zien hoe ze met AI hun nieuwe productbedrijf runnen
Apps en websites bouwen met AI is één ding, maar lukt dat ook met een fysiek product? E-commerceveteranen Geert-Jan Smits en Jurriën Kerstholt zoeken het uit met Cofounded by AI.
Waarom moet je dit lezen? De twee ondernemers laten zien hoe ver je momenteel komt wanneer je een bedrijf vanaf nul rond AI bouwt. Van marktonderzoek en productontwerp tot recruitment en marketing. Maar ze lopen ook tegen de grenzen aan: zodra het product fysiek wordt, blijken menselijke experts voorlopig onmisbaar.
5 jaar Invest International: als je geen risico neemt, gebeurt er ook niets
In samenwerking met Invest International - Van MRI-scanners op weg naar Oekraïne tot een fabriek in Ghana voor het kweken van weerbare gewassen. De projecten waar Invest International bij betrokken is lopen sterk uiteen. Toch draait het steeds om hetzelfde principe: daar financieren waar de markt nog niet kan inspringen. Komende maand bestaat de organisatie precies vijf jaar.
Topvrouw Melanie Maas van Invest International.
Photo credit: Gaby Jongenelen
Stel, je bent een Nederlandse mkb’er met gewaagde plannen in het buitenland. Een vestiging openen in Ecuador bijvoorbeeld, een fabriek bouwen in Vietnam of een exportdeal sluiten met een afnemer in Mozambique. Dan loop je al snel tegen financieringsuitdagingen aan. Voor nieuwe plannen in dergelijke opkomende markten haken banken doorgaans snel af. Té risicovol.
De partij waar je als ondernemer dan nog wél kunt aankloppen in ons land heet Invest International. De organisatie bestaat nu precies vijf jaar en heeft een duidelijk doel: een markt opbouwen waar Nederlandse bedrijven met sterke businessplannen internationaal kunnen groeien en bijdragen aan hun eigen ontwikkeling en onze economie.
Kweekdoeken voor resistente gewassen
‘Nederlandse bedrijven die in het buitenland willen uitbreiden, helpen we met leningen of een andere financieringsvorm. Daarvoor werken we regelmatig samen met de bank. Soms nemen we zelf een belang in het bedrijf, in ruil voor kapitaal. Voor exportkredietverzekeringen is er een nauwe samenwerking met Atradius Dutch State Business’, aldus Melanie Maas Geesteranus. Zij staat sinds een jaar aan het roer van Invest International. ‘Als de markt nog erg onzeker is, dan kunnen ondernemers meestal niet bij hun reguliere bank terecht. Daar komen wij in beeld’, aldus de topvrouw.
Zo zijn de afgelopen jaren tal van ondernemers geholpen. Eén van hen is Yousef Yousef uit Delft, de oprichter van LG Sonic. Dat bedrijf gebruikt ultrasoon geluid om algen op de bodem van water te houden. Met als doel? Vervuiling tegengaan. ‘Een prachtige technologie! Voor de uitrol naar het buitenland was voorfinanciering nodig en daarvoor klopte deze ondernemer bij ons aan.’ Een ander voorbeeld is Iribov (foto).
Dat is een biotechnologiebedrijf in plantenveredeling en weefselkweek om gewassen resistenter te maken. Toen zij een fabriek in Ghana wilden bouwen, sprong Invest International bij met financiering.
En zo is verder bijvoorbeeld nog Mosa Meat, het Limburgse bedrijf in kweekvlees. Invest International verstrekte een ontwikkelingsbijdrage om internationale markten te verkennen en de stap van innovatie naar commerciële toepassing mogelijk te maken. ‘En wat te denken van Milence’, zegt Maas Geesteranus. ‘Zij ontwikkelen een Europees laadnetwerk voor elektrische vrachtwagens. In deze vroege fase kan de bank die ambities nog niet financieren en springen wij in.’
Bijna 2 miljard in vijf jaar
En dan is er nog een tweede tak. Naast het financieren van Nederlandse bedrijven, speelt Invest International een rol bij de Nederlandse ontwikkelingsprojecten over de grens. ‘We werken samen met landen bij grote transities op het gebied van energie, water, voedsel en gezondheidszorg’, vertelt de topvrouw.
‘We doen dat met directe subsidies aan projecten en dus niet via een overheid. Ook hier spelen Nederlandse bedrijven vaak een rol. Neem een kustversterkingsproject in het Afrikaanse Togo. Daarin werken we samen met de Wereldbank en de Franse ontwikkelingsbank Agence Française de Développement (AFD) en Boskalis als uitvoerder.’
Hoe ziet vijf jaar Invest International er eigenlijk uit in cijfers?
Aan bedrijven werd via leningen, aandelenbelangen en andere kapitaalconstructies bijna 1 miljard euro uitgezet. Voor internationale ontwikkelingsprojecten geldt ongeveer eenzelfde bedrag. Zo’n 400 Nederlandse bedrijven ontvingen financiering, waarvan meer dan de helft mkb’ers. Dat aantal blijft trouwens groeien. Zo kwamen er vorig jaar maar liefst 100 bij. Winst maakt Invest International nu vier jaar op rij.
‘Een derde van ons BNP wordt internationaal verdiend. Vorig jaar kwam zelfs de helft van de economische groei uit export van diensten en goederen’, zegt Maas Geesteranus. Dit verklaart volgens haar waarom de vraag naar de dienstverlening van Invest International blijft toenemen.
Toch draait het niet bij elk project om harde cijfers. Zo werd Philips bijvoorbeeld geholpen met de levering van MRI-scanners aan Oekraïne. Want ook dat is een risico dat een gewone bank niet snel kan nemen. En in de halfgeleiderindustrie praat Invest International met allerlei partijen, met als doel om Nederland en Europa minder afhankelijk te maken van landen als China. ‘We willen niet alleen kijken naar wat een investering voor een bedrijf betekent, maar ook naar wat het maatschappelijk teweegbrengt.’
Strategische weerbaarheid
Sinds Maas Geesteranus ruim een jaar geleden aantrad, schoof de organisatie een nieuwe strategie naar voren. Het financieren van bedrijven en internationale overheidsprojecten blijft de basis. Wel wordt er nóg scherper gelet op het rendement van investeringen voor de BV Nederland. ‘Als we ergens geld steken in infrastructuur, dan kan dat de opmaat zijn voor een gesprek over grondstoffen of voedselketens. In Ivoorkust bijvoorbeeld hebben onze deelnames in projecten geleid tot betere contacten met de regering. Daarmee bevorderen we de handelsrelaties. Ivoorkust is voor Nederland weer erg belangrijk als leverancier van cacaobonen.’
Maar de grootste verandering staat nog te gebeuren. Invest International werkt nu namelijk toe naar een fusie met Invest-NL, de andere staatsdeelneming die Nederlandse bedrijven in Nederland helpt groeien met leningen en het aantrekken van privaat geld. Zo moet binnen twee jaar een nieuw nationaal investeringsinstituut ontstaan, al staat die naam overigens nog niet vast. Maar belangrijker dan die naam is het idee dat erachter schuilt. Een bedrijf haalt eerst start- of scale-upgeld op, wil dan uitbreiden naar het buitenland en moet daarvoor bij een andere partij aankloppen.
De integratie moet zorgen voor één loket en daarmee meer duidelijkheid voor ondernemend Nederland. En zo schuilt er ook een financiële ambitie achter de fusie. Door budgetten samen te voegen, hoopt de nieuwe organisatie meer privaat kapitaal te mobiliseren.
Risicokapitaal
En ja, dat gaat in bijna alle gevallen om risicokapitaal. Dit gaat ook wel eens mis, zo geeft Maas Geesteranus toe. Wat niet wil zeggen dat de organisatie zo maar overal instapt. Elk voorstel gaat eerst langs de investeringscommissie. Daarvoor gelden strenge criteria over management, balans en landenrisico.
Daarnaast doen de teams van Invest International zelf due diligence onderzoek. Medewerkers controleren ter plekke of projecten op tijd worden opgeleverd en aan ESG-principes voldoen. Denk aan klimaatdoelen en de juiste arbeidsomstandigheden. ‘Als we altijd kunnen voorspellen dat iets heel goed gaat, dan was er wel een gewone financier voor te vinden geweest. Maar als je geen risico neemt, gebeurt er ook niets.’
Niet wéér 100 man in dienst: deze twee succesondernemers laten zien hoe ze met AI hun nieuwe productbedrijf runnen
Al die apps en websites zijn prachtig, maar kun je met AI ook een écht productbedrijf bouwen zonder personeel? E-commerceveteranen Geert-Jan Smits en Jurriën Kerstholt laten met Cofounded by AI zien hoe ver ze daarmee komen. 'Om ons heen is iedereen nog teveel AI aan het toepassen met de kaasschaaf, wij beginnen vanaf nul.'
Geert-Jan Smits, Mira en Jurriën Kerstholt, het team van Minagi.
Een goedlopend bedrijf zonder personeel, misschien een droom voor veel ondernemers. Geert-Jan Smits, oprichter van onder meer online interieurwarenhuis Flinders, had ooit meer dan honderd medewerkers, dus hij herinnert zich nog hoeveel gedoe dat opleverde.
Het is al een tijd geleden dat hij zijn bedrijf verkocht en de afgelopen jaren was hij vooral actief als investeerder en adviseur, maar het ging toch kriebelen. ‘Ik wilde weer zélf iets gaan creeëren. Maar niet op de oude manier. Ik ga niet weer zestig, tachtig uur per week werken, dat kan ik mijn kinderen niet aandoen en mezelf ook niet.’
Productbedrijf met een 4-urige werkweek
Afgelopen oudejaarsavond werd het een goed voornemen: een eigen productbedrijf, waar hij maximaal de beroemde 4 werkuren per week aan wilde besteden. De sleutel is – hoe kan het ook anders – AI. Toen Smits er een kop koffie over dronk met Jurriën Kerstholt, was die meteen getriggerd. Zelf had hij ook een tijd geleden zijn bedrijf verkocht, e-commercebureau De Nieuwe Zaak, en hij had tijd. Tijd bijvoorbeeld om te vibecoden: software laten bouwen door AI. ‘Mijn eerste projectje was een webshop. Die had ik in een halve dag staan. Daar hadden we vroeger twee maanden voor nodig.’
De wereld is echt veranderd, dat voelen de online veteranen. Smits: ‘Het lijkt op het gevoel dat we hadden tijdens de opkomst van internet en e-ecommerce. Misschien nog wel meer.’ Nu past letterlijk iedereen volop AI toe, en ook Nederlandse ondernemers en corporates zijn druk met AI in de weer. Vooral om processen te versnellen en verbeteren, al zijn er uitzonderingen zoals bijvoorbeeld Helloprint, de drukwerkdienst die zijn afdeling klantenservice volledig ombouwde en met een fractie van de oorspronkelijke bezetting draait.
Maar veel wat je ziet, is de kaasschaafmethode. Incrementele verbeteringen binnen de bestaande organisatie, niemand die een compleet nieuwe divisie laat besturen door AI agents. Een gemiste kans, vinden Smits en Kerstholt, en dat zijn ze as we speak aan het bewijzen. Vanaf nul een bedrijf beginnen met AI, en dan wel een onderneming die een fysiek product bedenkt, ontwikkelt en vermarkt. Dat maakt nieuwsgierig: de apps en softwarediensten waarmee de makers dankzij AI tonnen omzetten vliegen je om de oren, maar een tastbaar product realiseren?
Het avontuur startte deze zomer en – spoiler alert – er staat nog geen fysiek product naast de koekjes die Smits en Kerstholt bij de koffie serveren. Maar sinds de start afgelopen juni hebben ze wel enorme slagen gemaakt, en alles in intensieve samenwerking met de bekende taalmodellen en andere AI-tools. AI vond bijvoorbeeld een antwoord op de hamvraag: welk product moest het nieuwe bedrijf gaan brengen?
AI zocht de ideale producten
Smits en Kerstholt stelden een lijst met eisen op: het moest iets worden zonder maten en verschillende kleuren (dat zorgt alleen maar voor retouren), het moest geen elektronica bevatten en makkelijk te verzenden zijn. Die criteria voerden ze aan vijf grote taalmodellen, met de vraag om een top 30 aan mogelijke producten te bedenken.
Al snel bleek dat er nog iets ontbrak aan de instructies: is er daadwerkelijk vraag naar het product? Dat was een kwestie van Kickstarter-campagnes en trends op social media toevoegen aan de zoekopdracht. Uiteindelijk kwamen als kansrijke trends bovendrijven ‘calm tech’ spullen die je even van je schermen afhelpen, ‘sleep maxxing’ – producten die je helpen beter te slapen – en longevity, de producten gericht op langer gezond leven.
De Minagi Focustimer, ontwikkeld met AI.
‘Het product moest natuurlijk wel aansluiten op iets waar wij als ondernemers echt in geloven, dus longevity viel eigenlijk af’, lacht Smits. Maar uit de combinatie van kansrijke producten binnen die trends rolde toch een top drie: een ademhalingscoach in de vorm van een fraai eivormig apparaatje, een slaapmasker voor zijslapers, en een focus timer die de gebruiker helpt pakweg 30 minuten met hetzelfde bezig te zijn. De focustimer had de voorkeur. Een fraai houten kastje met een messing klankschaal. Stel met een knop de focustijd in, en na afloop klinkt een stemmige gong.
AI-focusgroepen met een leger persona’s
Met de volgende fase verdienen op dit moment nog flink wat onderzoeks- en marketingbureaus hun geld. Smits en Kerstholt vervingen het traditionele marktonderzoek met focusgroepen, een-op-een-interviews en enquêtes volledig door AI. In plaats van panels met consumenten van vlees en bloed lieten ze AI persona’s ontwerpen, van de gestreste kenniswerker tot het mindfulle yoga-type en natuurlijk ook de ondernemer en de jonge ouder. Van elke persona werden ook nog eens vijftig unieke varianten gemaakt.
Met die synthetische groep gingen AI agents aan de slag, inclusief gespreksleiders die flink doorvroegen en een discussie op gang hielden tussen de deelnemers. Het liep als een trein en leverde een rapport op van 140 pagina’s op. Smits: ‘Daar haalden we natuurlijk ook met AI de essentie uit.’ Kerstholt: ‘Maar er kwamen heel waardevolle dingen uit, tegen een fractie van de kosten van traditioneel onderzoek. In feite werkt het nog beter met AI, doordat je veel meer respondenten kunt creeëren.’
Er waren al (AI)-beelden gemaakt van de focustimer, maar de virtuele consumenten vonden het digitale tijddisplay erbij te complex. Ook een idee om er een wekkerfunctie aan toe te voegen sneuvelde: waarom zou je zo’n fraai houten object van je bureau mee naar je bed slepen? Het klantonderzoek leidde zo tot een flink aangepast en mechanisch ontwerp.
Intussen had AI ook een naam bedacht voor het bedrijf dat de focus timer brengt: Minagi. ‘Nagi staat voor de stilte als de wind gaat liggen in het Japans. Dat weten we dus ook sinds kort.’
Tegen een fysieke muur opgelopen
Vanaf dat moment liep Minagi tegen een muur op, zeggen de oprichters eerlijk. Van de focustimer waren inmiddels volop beelden en video’s gegenereerd, maar die fraaie buitenkant laten uitwerken tot een 3D-printbaar document? Lukte niet. Een uitgewerkte technische tekening van de binnenkant? Vergeet het maar. Zelfs een opgewerkte ‘exploded view’-afbeelding van de binnenkant ziet eruit als een hopeloze verzameling van low tech radertjes en printplaatjes.
‘Je krijgt wel iets dat er echt uitziet, maar het klopt gewoon niet’, zegt Kerstholt. ‘De ontwikkelingen in AI gaan razendsnel, maar taal is relatief beperkt als het om de fysieke wereld gaat. Dat zal snel genoeg veranderen naarmate er meer data beschikbaar komt. In China lopen de fabrieksarbeiders met camera’s op hun hoofd om hun handelingen vast te leggen.’
Menselijke engineer aangetrokken
Om het oppervlakkige ontwerp uit te werken, is alsnog een menselijke engineer aangetrokken. Na, dat spreekt voor zich, een recruitmentronde waarin AI de beste kandidaten serveerde. Het werd iemand die niet alleen ervaring heeft met het mechaniek van de Minagi, maar ook de contacten in China heeft om het in productie te krijgen.
Een tegenvaller? Het duo achter co-Founded by AI wijst erop dat ze al een schat aan ervaring hebben opgedaan met de stappen die voor een productbedrijf voorafgaan aan het uitwerken van het design. Ervaring die is vastgelegd, en die ze ook graag delen met de buitenwereld. Heel belangrijk blijkt het bijvoorbeeld om alle kennis, vorderingen en beslissingen goed bij te houden op een centrale plek die voor alle AI en agents bereikbaar is.
Company Brain als AI-geheugen
‘Daarvoor heb ik een Company Brain gebouwd’, zegt Kerstholt, en hij toont een mooi vormgegeven dashboard die toont welke knopen moeten worden doorgehakt, wat belangrijke volgende stappen en deadlines zijn. Daaronder een database met talloze documenten, de zogeheten markdown-files die AI en alle agents van de juiste context voorzien.
AI is namelijk van nature best dom, en moet bij elke nieuwe opdracht weten waar het bij Minagi om draait en wat er allemaal al is gebeurd. Elke AI-tool die ze gebruiken, van Claude tot Gemini, checkt daarom eerst die gedeelde bron. Een keer per week loopt het systeem automatisch na of er tegenstrijdige besluiten in staan, en legt die voor aan Smits en Kerstholt.
Ondernemers stellen AI aan als chief of staff
Want voorop staat, dat zij aan de knoppen blijven en AI agents niet eigenmachtig besluiten nemen. Een mens pakt nu het design verder op en over een maand moet er een prototype uit de 3D-printer rollen. Dat geeft het hoofdkantoor hier in Zaandam (nou ja, een halve zeecontainer in een fabriekshal waar ooit kanonnen werden gegoten) de tijd om die laatste fase weer helemaal met AI in te richten.
Online marketing en e-commerce zijn natuurlijk bij uitstek domeinen die helemaal door AI kunnen worden aangestuurd. Om het bedrijf achter de focustimer letterlijk smoel te geven, zetten Smits en Kerstholt wel nog een opmerkelijke stap. Ze namen Mira aan als chief of staff, een AI-personage dat niet alleen opduikt in reclamefilmpjes, maar straks ook als chatbot vragen kan beantwoorden over mindfullness.
‘We laten haar boeken lezen als Hyperfocus van Chris Bailey en The Pommodore Technique van Francesco Cirillo. ‘Ze heeft per definitie meer kennis dan wij, en kan die ook beter toepassen en personaliseren’, zegt Kerstholt.
Oprichters blijven in control
Mira is niet de agent die alle andere agents zal gaan aansturen, de ondernemers houden de teugels redelijk strak in handen. ‘We geloven niet zozeer in autonome agents, maar meer in AI die het werk voor je doet terwijl wij alle knopen doorhakken’, zegt Smits. Mira staat min of meer symbool voor de AI die straks talloze campagnes met nog meer webpagina’s gaat ontwerpen en testen, de webshop zal blijven perfectioneren en natuurlijk ook weet hoe een succesvolle Kickstartercampagne op te zetten.
De Minagi focustimer wordt gelanceerd op de befaamde crowdfundingsite, waar hij 200.000 euro aan omzet moet opleveren. Wanneer die lancering plaatsvindt, is nog niet te zeggen. De prijs zal liefst op 129 euro moeten uitkomen, maar dat hangt af van de productiekosten die voorlopig toch echt door mensen moeten worden uitgevogeld.
Aan de kosten voor AI zal het niet liggen. Kerstholt: ‘We komen tot nu toe prima uit met abonnementen van een paar tientjes tot honderd euro. Al is met video wel echt een stuk duurder. En de allernieuwste modellen lijken vooral bedacht om zo snel mogelijk door je tegoed te branden.’
Mira zelf staat intussen klaar als chatbot op de Minagi-site, maar niet meer dan dat, laat ze weten (na een reeks nette vragen over haar werkgever). ‘Ik help vooral met vragen over minagi zelf: hoe hij werkt, wat hij kost, wanneer hij uitkomt. Verder hou ik het simpel. Ik ben hier voor minagi, niet voor andere dingen.’
Prinsjesdag 2026: de economie moet groeien, dus trekt het kabinet-Jetten de beurs voor innovatie
Het nieuwe kabinet wil de economie een duw in de rug geven. Op Prinsjesdag presenteerde de regeringsploeg van Rob Jetten zijn eerste begroting, met plannen om het bedrijfsleven en de industrie te stutten en innovatie aan te jagen. Zo komen er onder meer een nieuwe investeringsinstelling en een innovatieagentschap.
Minister van Financiën Eelco Heinen met het welbekende koffertje. Foto: Ministerie van Financiën
Welvaart opnieuw verdienen: die titel gaf minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) de Miljoenennota 2027 mee. Het Centraal Planbureau voorspelt voor 2026 en 2027 een economische groei van respectievelijk 1,4 en 1,2 procent. Dat is niet genoeg om Nederland financieel draaiende te houden, waarschuwt het kabinet-Jetten.
Om de kosten van onderwijs, zorg en sociale zekerheid te kunnen blijven dekken, is volgens het kabinet een ‘structurele economische groei’ van minimaal 1,5 procent nodig. Om die groei te bereiken trekt de regeringsploeg van Rob Jetten in zijn eerste begroting de portemonnee voor het bedrijfsleven en voor innovatie. De meeste plannen waren in grote lijnen al bekend, maar nu hebben we het volledige plaatje – met de kanttekening dat dat vooral dient als startpunt voor onderhandelingen met de oppositie.
Overheid als launching customer
Het kabinet wil onder meer twee nieuwe instellingen oprichten. Via de taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat wordt gewerkt aan een Nationale Investeringsinstelling (NII), een onafhankelijke financieringsinstelling waarvoor tot en met 2028 bijna 3,3 miljard euro wordt gereserveerd. Ook komt er een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie met een pot van 500 miljoen euro, waarmee de overheid kan optreden als launching customer voor doorbraaktechnologieën.
Peter Wennink pleitte hier in zijn veelbesproken rapport al voor, al liggen de budgetten een stuk lager dan hij voor ogen had: 10 tot 20 miljard euro voor de nationale investeringsbank en 1,5 tot 2 miljard euro voor het innovatieagentschap.
Opvallend is ook dat er een nieuwe ronde van 375 miljoen euro voor het Nationaal Groeifonds komt. Een aantal projecten binnen het fonds is opnieuw beoordeeld, in sommige gevallen negatief, waardoor dat geld opnieuw is vrijgekomen.
Meer ruimte voor startups
Verder maakt het kabinet geld vrij om universiteiten een extra zetje te geven bij de ‘vertaalslag’ van wetenschappelijk onderzoek naar het opzetten van nieuwe bedrijven. Het komende jaar is daarvoor 85 miljoen euro beschikbaar, en tussen 2028 en 2031 jaarlijks 93 miljoen euro.
Om deze en andere startups en scaleups te helpen talent aan te trekken, moeten aandelenopties voor medewerkers – een populaire manier om het salaris aan te vullen – fiscaal aantrekkelijker worden. Het kabinet kwam eerder met plannen om straks maar 65 procent in plaats van 100 procent van het voordeel uit aandelenopties te belasten. Ook worden de opties pas belast bij verkoop, als de ‘papieren waarde’ daadwerkelijk in euro’s wordt omgezet.
Het kabinet wil deze maatregel per januari 2027 invoeren, maar de Raad van State is kritisch op het wetsvoorstel en adviseert het pas in te dienen bij het Tweede Kamer als het eerst ‘fundamenteel’ wordt aangepast.
500 regels per jaar schrappen
Bij het mkb wordt de Innovatiebox verruimd. Kleinere en middelgrote bedrijven die innovatieve producten of technologie ontwikkelen, betalen via deze regeling 25 procent minder belasting over de winst die ze daarop maken, met een maximum van 25.000 euro. Dat plafond wil het kabinet verhogen naar 100.000 euro. Die maatregel moet het Rijk zo’n 19 miljoen euro per jaar gaan kosten.
Ondernemers die investeren in energiebesparing of duurzame energie krijgen ook meer belastingvoordeel. Het kabinet wil de Energie-investeringsaftrek, kortweg EIA, in 2027 verhogen van 40 naar 45 procent.
Het kabinet wil, en dat is geen nieuw verhaal, iets doen aan de regeldruk voor bedrijven. Staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) informeerde de Tweede Kamer eerder deze maand over de nieuwe Vereenvoudigingswet. Die is gericht op het afschaffen van overbodige regels en wetten, en heeft als doel jaarlijks minimaal 500 regels te schrappen of eenvoudiger te maken.
Dat mes snijdt aan twee kanten. Dan is namelijk ook een kleiner ambtenarenapparaat nodig, zo is de redenering, waarvoor tussen 2028 en 2029 alvast heel optimistisch een extra besparing van 400 miljoen euro is ingeboekt. Die komt bovenop de 1 miljard euro die het kabinet-Schoof tot 2031 al bij de overheid wilde weghalen.
Geld naar wind op zee, kernenergie en CO2-opslag
De economische groei die de regering-Jetten voor ogen heeft, is ook nodig om te kunnen investeren in klimaatbeleid, de energietransitie en defensie. Om met de laatste te beginnen: Defensie krijgt volgend jaar 28,5 miljard euro te besteden: 14,5 miljard via de reguliere begroting en 14 miljard via het Defensiematerieelbegrotingsfonds.
Naar het klimaatbeleid gaat volgend jaar ongeveer 7,7 miljard euro. Dat geld gaat onder meer naar investeringen in wind op zee en naar het verlengen van de Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++), een subsidiepot voor bedrijven om projecten gericht op hernieuwbare energie en/of CO2-reductie uit te rollen.
De regering-Jetten investeert ook in kernenergie; de komende jaren is 200 miljoen euro vrijgemaakt voor het verder doorontwikkelen van SMR-technologie, kleine en modulaire kernreactoren. De eerste 12 miljoen euro wordt volgend jaar verdeeld.
Tot en met 2031 rolt er ook 1,3 miljard euro subsidie naar CO2-opslagproject Aramis. Dat is cruciaal voor het verduurzamen van de Nederlandse industrie en de klimaatdoelen; met het extra geld hoopt het kabinet de risico’s voor potentiële klanten te verkleinen. Voor de maatwerkafspraak met Tata Steel is over diezelfde periode ongeveer 1,2 miljard euro ingeboekt.
Niet wéér 100 man in dienst: deze twee succesondernemers laten zien hoe ze met AI hun nieuwe productbedrijf runnen
Al die apps en websites zijn prachtig, maar kun je met AI ook een écht productbedrijf bouwen zonder personeel? E-commerceveteranen Geert-Jan Smits en Jurriën Kerstholt laten met Cofounded by AI zien hoe ver ze daarmee komen. 'Om ons heen is iedereen nog teveel AI aan het toepassen met de kaasschaaf, wij beginnen vanaf nul.'
Geert-Jan Smits, Mira en Jurriën Kerstholt, het team van Minagi.
Een goedlopend bedrijf zonder personeel, misschien een droom voor veel ondernemers. Geert-Jan Smits, oprichter van onder meer online interieurwarenhuis Flinders, had ooit meer dan honderd medewerkers, dus hij herinnert zich nog hoeveel gedoe dat opleverde.
Het is al een tijd geleden dat hij zijn bedrijf verkocht en de afgelopen jaren was hij vooral actief als investeerder en adviseur, maar het ging toch kriebelen. ‘Ik wilde weer zélf iets gaan creeëren. Maar niet op de oude manier. Ik ga niet weer zestig, tachtig uur per week werken, dat kan ik mijn kinderen niet aandoen en mezelf ook niet.’
Productbedrijf met een 4-urige werkweek
Afgelopen oudejaarsavond werd het een goed voornemen: een eigen productbedrijf, waar hij maximaal de beroemde 4 werkuren per week aan wilde besteden. De sleutel is – hoe kan het ook anders – AI. Toen Smits er een kop koffie over dronk met Jurriën Kerstholt, was die meteen getriggerd. Zelf had hij ook een tijd geleden zijn bedrijf verkocht, e-commercebureau De Nieuwe Zaak, en hij had tijd. Tijd bijvoorbeeld om te vibecoden: software laten bouwen door AI. ‘Mijn eerste projectje was een webshop. Die had ik in een halve dag staan. Daar hadden we vroeger twee maanden voor nodig.’
De wereld is echt veranderd, dat voelen de online veteranen. Smits: ‘Het lijkt op het gevoel dat we hadden tijdens de opkomst van internet en e-ecommerce. Misschien nog wel meer.’ Nu past letterlijk iedereen volop AI toe, en ook Nederlandse ondernemers en corporates zijn druk met AI in de weer. Vooral om processen te versnellen en verbeteren, al zijn er uitzonderingen zoals bijvoorbeeld Helloprint, de drukwerkdienst die zijn afdeling klantenservice volledig ombouwde en met een fractie van de oorspronkelijke bezetting draait.
Maar veel wat je ziet, is de kaasschaafmethode. Incrementele verbeteringen binnen de bestaande organisatie, niemand die een compleet nieuwe divisie laat besturen door AI agents. Een gemiste kans, vinden Smits en Kerstholt, en dat zijn ze as we speak aan het bewijzen. Vanaf nul een bedrijf beginnen met AI, en dan wel een onderneming die een fysiek product bedenkt, ontwikkelt en vermarkt. Dat maakt nieuwsgierig: de apps en softwarediensten waarmee de makers dankzij AI tonnen omzetten vliegen je om de oren, maar een tastbaar product realiseren?
Het avontuur startte deze zomer en – spoiler alert – er staat nog geen fysiek product naast de koekjes die Smits en Kerstholt bij de koffie serveren. Maar sinds de start afgelopen juni hebben ze wel enorme slagen gemaakt, en alles in intensieve samenwerking met de bekende taalmodellen en andere AI-tools. AI vond bijvoorbeeld een antwoord op de hamvraag: welk product moest het nieuwe bedrijf gaan brengen?
AI zocht de ideale producten
Smits en Kerstholt stelden een lijst met eisen op: het moest iets worden zonder maten en verschillende kleuren (dat zorgt alleen maar voor retouren), het moest geen elektronica bevatten en makkelijk te verzenden zijn. Die criteria voerden ze aan vijf grote taalmodellen, met de vraag om een top 30 aan mogelijke producten te bedenken.
Al snel bleek dat er nog iets ontbrak aan de instructies: is er daadwerkelijk vraag naar het product? Dat was een kwestie van Kickstarter-campagnes en trends op social media toevoegen aan de zoekopdracht. Uiteindelijk kwamen als kansrijke trends bovendrijven ‘calm tech’ spullen die je even van je schermen afhelpen, ‘sleep maxxing’ – producten die je helpen beter te slapen – en longevity, de producten gericht op langer gezond leven.
De Minagi Focustimer, ontwikkeld met AI.
‘Het product moest natuurlijk wel aansluiten op iets waar wij als ondernemers echt in geloven, dus longevity viel eigenlijk af’, lacht Smits. Maar uit de combinatie van kansrijke producten binnen die trends rolde toch een top drie: een ademhalingscoach in de vorm van een fraai eivormig apparaatje, een slaapmasker voor zijslapers, en een focus timer die de gebruiker helpt pakweg 30 minuten met hetzelfde bezig te zijn. De focustimer had de voorkeur. Een fraai houten kastje met een messing klankschaal. Stel met een knop de focustijd in, en na afloop klinkt een stemmige gong.
AI-focusgroepen met een leger persona’s
Met de volgende fase verdienen op dit moment nog flink wat onderzoeks- en marketingbureaus hun geld. Smits en Kerstholt vervingen het traditionele marktonderzoek met focusgroepen, een-op-een-interviews en enquêtes volledig door AI. In plaats van panels met consumenten van vlees en bloed lieten ze AI persona’s ontwerpen, van de gestreste kenniswerker tot het mindfulle yoga-type en natuurlijk ook de ondernemer en de jonge ouder. Van elke persona werden ook nog eens vijftig unieke varianten gemaakt.
Met die synthetische groep gingen AI agents aan de slag, inclusief gespreksleiders die flink doorvroegen en een discussie op gang hielden tussen de deelnemers. Het liep als een trein en leverde een rapport op van 140 pagina’s op. Smits: ‘Daar haalden we natuurlijk ook met AI de essentie uit.’ Kerstholt: ‘Maar er kwamen heel waardevolle dingen uit, tegen een fractie van de kosten van traditioneel onderzoek. In feite werkt het nog beter met AI, doordat je veel meer respondenten kunt creeëren.’
Er waren al (AI)-beelden gemaakt van de focustimer, maar de virtuele consumenten vonden het digitale tijddisplay erbij te complex. Ook een idee om er een wekkerfunctie aan toe te voegen sneuvelde: waarom zou je zo’n fraai houten object van je bureau mee naar je bed slepen? Het klantonderzoek leidde zo tot een flink aangepast en mechanisch ontwerp.
Intussen had AI ook een naam bedacht voor het bedrijf dat de focus timer brengt: Minagi. ‘Nagi staat voor de stilte als de wind gaat liggen in het Japans. Dat weten we dus ook sinds kort.’
Tegen een fysieke muur opgelopen
Vanaf dat moment liep Minagi tegen een muur op, zeggen de oprichters eerlijk. Van de focustimer waren inmiddels volop beelden en video’s gegenereerd, maar die fraaie buitenkant laten uitwerken tot een 3D-printbaar document? Lukte niet. Een uitgewerkte technische tekening van de binnenkant? Vergeet het maar. Zelfs een opgewerkte ‘exploded view’-afbeelding van de binnenkant ziet eruit als een hopeloze verzameling van low tech radertjes en printplaatjes.
‘Je krijgt wel iets dat er echt uitziet, maar het klopt gewoon niet’, zegt Kerstholt. ‘De ontwikkelingen in AI gaan razendsnel, maar taal is relatief beperkt als het om de fysieke wereld gaat. Dat zal snel genoeg veranderen naarmate er meer data beschikbaar komt. In China lopen de fabrieksarbeiders met camera’s op hun hoofd om hun handelingen vast te leggen.’
Menselijke engineer aangetrokken
Om het oppervlakkige ontwerp uit te werken, is alsnog een menselijke engineer aangetrokken. Na, dat spreekt voor zich, een recruitmentronde waarin AI de beste kandidaten serveerde. Het werd iemand die niet alleen ervaring heeft met het mechaniek van de Minagi, maar ook de contacten in China heeft om het in productie te krijgen.
Een tegenvaller? Het duo achter co-Founded by AI wijst erop dat ze al een schat aan ervaring hebben opgedaan met de stappen die voor een productbedrijf voorafgaan aan het uitwerken van het design. Ervaring die is vastgelegd, en die ze ook graag delen met de buitenwereld. Heel belangrijk blijkt het bijvoorbeeld om alle kennis, vorderingen en beslissingen goed bij te houden op een centrale plek die voor alle AI en agents bereikbaar is.
Company Brain als AI-geheugen
‘Daarvoor heb ik een Company Brain gebouwd’, zegt Kerstholt, en hij toont een mooi vormgegeven dashboard die toont welke knopen moeten worden doorgehakt, wat belangrijke volgende stappen en deadlines zijn. Daaronder een database met talloze documenten, de zogeheten markdown-files die AI en alle agents van de juiste context voorzien.
AI is namelijk van nature best dom, en moet bij elke nieuwe opdracht weten waar het bij Minagi om draait en wat er allemaal al is gebeurd. Elke AI-tool die ze gebruiken, van Claude tot Gemini, checkt daarom eerst die gedeelde bron. Een keer per week loopt het systeem automatisch na of er tegenstrijdige besluiten in staan, en legt die voor aan Smits en Kerstholt.
Ondernemers stellen AI aan als chief of staff
Want voorop staat, dat zij aan de knoppen blijven en AI agents niet eigenmachtig besluiten nemen. Een mens pakt nu het design verder op en over een maand moet er een prototype uit de 3D-printer rollen. Dat geeft het hoofdkantoor hier in Zaandam (nou ja, een halve zeecontainer in een fabriekshal waar ooit kanonnen werden gegoten) de tijd om die laatste fase weer helemaal met AI in te richten.
Online marketing en e-commerce zijn natuurlijk bij uitstek domeinen die helemaal door AI kunnen worden aangestuurd. Om het bedrijf achter de focustimer letterlijk smoel te geven, zetten Smits en Kerstholt wel nog een opmerkelijke stap. Ze namen Mira aan als chief of staff, een AI-personage dat niet alleen opduikt in reclamefilmpjes, maar straks ook als chatbot vragen kan beantwoorden over mindfullness.
‘We laten haar boeken lezen als Hyperfocus van Chris Bailey en The Pommodore Technique van Francesco Cirillo. ‘Ze heeft per definitie meer kennis dan wij, en kan die ook beter toepassen en personaliseren’, zegt Kerstholt.
Oprichters blijven in control
Mira is niet de agent die alle andere agents zal gaan aansturen, de ondernemers houden de teugels redelijk strak in handen. ‘We geloven niet zozeer in autonome agents, maar meer in AI die het werk voor je doet terwijl wij alle knopen doorhakken’, zegt Smits. Mira staat min of meer symbool voor de AI die straks talloze campagnes met nog meer webpagina’s gaat ontwerpen en testen, de webshop zal blijven perfectioneren en natuurlijk ook weet hoe een succesvolle Kickstartercampagne op te zetten.
De Minagi focustimer wordt gelanceerd op de befaamde crowdfundingsite, waar hij 200.000 euro aan omzet moet opleveren. Wanneer die lancering plaatsvindt, is nog niet te zeggen. De prijs zal liefst op 129 euro moeten uitkomen, maar dat hangt af van de productiekosten die voorlopig toch echt door mensen moeten worden uitgevogeld.
Aan de kosten voor AI zal het niet liggen. Kerstholt: ‘We komen tot nu toe prima uit met abonnementen van een paar tientjes tot honderd euro. Al is met video wel echt een stuk duurder. En de allernieuwste modellen lijken vooral bedacht om zo snel mogelijk door je tegoed te branden.’
Mira zelf staat intussen klaar als chatbot op de Minagi-site, maar niet meer dan dat, laat ze weten (na een reeks nette vragen over haar werkgever). ‘Ik help vooral met vragen over minagi zelf: hoe hij werkt, wat hij kost, wanneer hij uitkomt. Verder hou ik het simpel. Ik ben hier voor minagi, niet voor andere dingen.’
Om onze site goed te laten functioneren, te verbeteren en u de beste ervaring te geven, gebruiken we cookies! Surfen op deze site = akkoord met cookies. OkLees verder
Privacy- & Cookiebeleid
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
