OpenAI is een nieuwe fundingronde aan het opzetten. Het bedrijf heeft dringend geld nodig, en de beursgang is voorlopig uitgesteld. De laatste ronde in maart van dit jaar heeft 122 miljard dollar opgeleverd, weet Reuters. Voor de nieuwe ronde wordt gerekend op zo’n 30 miljard. Daarbij wordt OpenAI gewaardeerd op 1,4 biljoen dollar.
Weggegooid geld, zeggen steeds meer critici. OpenAI is een zwart gat, het bedrijf zal nooit winstgevend worden. Ed Zitron, die al een blik heeft geworpen op voorlopige documenten voor de beursgang van OpenAI, gaat er in een blog met een gestrekt been in. ‘OpenAI is uitgegroeid tot een van de grootste financiële risico’s in de recente economische geschiedenis.’
De Brit is ondernemer, podcaster, auteur en een techcriticus met een groeiende cultstatus in de AI-industrie. The Guardian vergelijkt hem inmiddels met Big Short-belegger Michael Burry, de Amerikaanse investeerder die de financiële crash van 2008 voorspelde. Zelf heeft Burry ook zijn mening over de AI-zeepbel geventileerd, daarover later meer.
278 miljard verbranden
Vandaag gaat het niet langer over de vraag of deze zeepbel barst, maar over wanneer. Ergens volgend jaar, zo wordt er al gespeculeerd. Dat de AI-bubbel barst, wordt natuurlijk al langer geroepen. Daar wordt dan meteen fel op gereageerd, want AI-bedrijven laten fantastische groeicijfers zien. Alleen worden er nu ook andere cijfers bijgehaald, en die zijn niet best.
De dominante marktleider OpenAI heeft in 2024 een verlies geleden van 5 miljard dollar. Een jaar later verliest het 38,5 miljard op een omzet van 13,07 miljard dollar. Dat is bijna een verachtvoudiging.
Tegelijkertijd zal OpenAI de komende vier jaar 856 miljard uitgeven aan rekenkracht en infrastructuur voor AI. Daar zijn ook al de nodige stevige contracten voor gesloten, met Microsoft, Amazon en Oracle. De Financial Times maakt de optelsom van inkomsten en uitgaven: tegen 2030 verwacht OpenAI 278 miljard te verbranden.
Om dat in perspectief te plaatsen met het businessmodel van AI: dat bedrag staat gelijk aan 290 miljoen mensen die vier jaar lang een maandelijks abonnement van 20 dollar betalen. Begin 2026 heeft OpenAI meer dan 50 miljoen betalende abonnees bij consumenten en meer dan 9 miljoen zakelijke gebruikers (met allemaal uiteenlopende tarieven).
Lees ook: OpenAI zit met 50 rechtszaken diep in de juridische problemen
Niet waarmaken
Rivaal Anthropic staat er al evenmin goed voor, dat AI-lab maakte vorig jaar 42 miljard dollar nettoverlies. Toch wil het aan rekenkracht en infrastructuur de komende jaren 518 miljard dollar besteden. Ook hier zitten stevige contracten achter, onder meer met Google, Amazon, SpaceX en Broadcom. Net zoals OpenAI zal Anthropic moeten blijven groeien om aan die betalingsverplichtingen te kunnen voldoen.
Bij de beursgang die vanaf november dit jaar wordt verwacht, wil Anthropic uitkomen op een waardering van 2 biljoen dollar. Dat is niet alleen een beursrecord voor een debutant, maar ook 435 keer de totale omzet – bijna 4,6 miljard – van vorig jaar. Een omzet die voor een kwart van twee klanten afkomstig was, schrijft Morningstar.
‘Een waardering van 2 biljoen dollar gaat er bovendien van uit dat de marges stijgen, klanten behouden blijven en de capaciteit die onder contract staat wordt benut. De beschikbare informatie is echter onvoldoende om vast te stellen dat Anthropic al deze drie zaken kan waarmaken.’
Sfeer slaat om
Daarbovenop waarschuwt Anthropic zelf voor het risico van de producten die het in de markt zet. AI-agenten kunnen manipuleren, chanteren en kunnen zelfs ‘catastrofaal’ voor de mensheid zijn. OpenAI boezemt dan weer weinig vertrouwen in met de recente onthullingen over autonome hacks van losgeslagen AI-agents.
De optimistische sfeer is daardoor aan het veranderen, merkt Reuters op. En zeepbellen worden vooral gebouwd op sentiment, niet op echte rendementen op investeringen. Denk aan omzet of winstgevendheid, productiviteitswinsten, of iets anders tastbaars of meetbaars. Wat Zitron betreft heeft OpenAI, met name Sam Altman, tot nu toe vooral gebakken lucht verkocht.
Maar iedereen is daar ingetrapt, van big tech, de bouwers van infrastructuur, de chipmakers, tot institutionele beleggers. Het is een compleet ecosysteem dat de droom najaagt van wat AI zou kunnen betekenen, schetst hij. En OpenAI is daar de aanvoerder van.
‘Het is een cultachtige psychose die de geest van de machtigste en rijkste personen en instellingen heeft aangetast. Een situatie waarin de krachtige mythe rond een bedrijf de grootste kapitaalverspilling uit de geschiedenis heeft geïnspireerd.’ En de enige reden waarom dit doorgaat, is ‘omdat OpenAI nog niet is omgevallen’.
Lees ook: AI-bubbel? Dit maakt 2025 anders dan de internetzeepbel van eind jaren 90
Meer stemmen gaan op
Hij is niet langer een roepende in de woestijn, meerdere partijen spreken zich hardop uit over hun zorgen omtrent de AI-zeepbel. Ray Dalio, founder van het grootste hedgefonds in de wereld Bridgewater Associates, zei woensdag opnieuw dat deze bubbel op barsten staat. ‘Er worden enorme hoeveelheden schuld aangegaan om AI te financieren. Als de rente blijft stijgen, bereiken we het punt waarop de zeepbel uiteenspat.’
Nigel Green roept investeerders op tot voorzichtigheid bij de beursgang van Anthropic. Hij is ceo van deVere Group, internationaal een van de grootste onafhankelijke financiële consultants. De uitgaven aan rekenkracht overtreffen de omzet en er ‘worden miljarden verbrand’. De plannen doen hem denken aan de dotcom-bubbel en de aanloop naar de financiële crisis, waarschuwt hij. ‘In het verleden hebben we gezien dat de markt vaak daalt na recordbeursgangen.’
Matt DiLallo, analist bij The Motley Fool, wijst op een situatie die vergelijkbaar is met 1999, vlak voor het knappen van de dot.com-zeepbel. Hij wijst op een piek in de cape-ratio, wat eenvoudig uitgelegd betekent dat aandelen op de S&P 500 te duur zijn ten opzichte van hun winstcijfers van de afgelopen tien jaar. Een piek die de afgelopen 150 jaar maar enkele keren is voorgekomen, geeft hij aan, meestal vlak voor een beurscrash.
Beursgangen voorkomen
Big Short Burry onderneemt al actie en is aan het schuiven met zijn posities, noteert CNBC. De legendarische belegger kiest voor iets meer defensieve opties. ‘De AI-zeepbel zou wel eens eerder kunnen barsten’, geeft Burry aan. Vooral vanwege de investeringen in AI-infrastructuur. ‘Er vloeit vele malen meer kapitaal naar de opbouw dan dat de toepassing aan waarde oplevert.’
Schulden maken een steeds groter deel uit van dat kapitaal, waarschuwt hij, wat deze zeepbel een uiterste houdbaarheidsdatum geeft. ‘In het belang van de mensheid zouden de markten hard moeten kelderen en de beursgangen van OpenAI en Anthropic moeten worden voorkomen’, schrijft hij in een post op X.
Deze bedrijven ‘slokken biljoenen dollars aan kapitaal op’ die ze vervolgens vernietigen. Wat nog ‘het minste van de schade’ is die ze aanrichten. Om maar niet te spreken over de astronomische schade die wordt aangericht, wanneer die zeepbel barst. De kettingreactie die daardoor ontstaat, zal impact hebben op de wereldwijde economische stabiliteit.
Impact op AI-startups
Zitron wijst tot slot op de gevolgen voor al die andere beloftevolle AI-startups. Als de twee grootste, best gefinancierde en best uitgeruste AI-bedrijven in de hele sector, gesteund door ‘s werelds grootste techbedrijven, het niet redden. Waarom zou een ander AI-bedrijf het dan wel lukken?
‘Het zal onmogelijk zijn om kapitaal op te halen voor een startup om rekenkracht in te kopen, om iemand ervan te overtuigen dat jouw LLM-wrapper de wereld gaat veranderen, of om een torenhoge waardering te rechtvaardigen. Durfkapitalisten zien zichzelf graag als dappere soldaten van de economie, maar in werkelijkheid zijn het laffe lemmingen die dekking zoeken zodra het erop aankomt.’
Lees ook: De geldkraan staat dit halfjaar wijd open: deze tien startups haalden samen dik 1,5 miljard op
Wanneer kan en wil ik écht stoppen met mijn bedrijf? Het is een vraag met twee kanten die vaak door elkaar lopen, stelt Monique Rosman-de Vries. Ze is Preferred Banker voor ondernemers bij ABN AMRO. ‘Met twee kanten doel ik op het feit dat privé en zakelijke financiën met elkaar verweven zijn. Er komt veel kijken bij het verkopen van een bedrijf. Zeker als het je pensioenvoorziening betreft. Die financiële vrijheid geeft je de ruimte om zelf te bepalen wanneer je minder of helemaal niet meer wilt werken. ABN AMRO kijkt samen hoe je pensioen, vermogen en andere inkomstenbronnen kunnen bijdragen aan jouw wensen, via een persoonlijk adviesgesprek met onze experts.
Wat komt er allemaal bij bedrijfsopvolging kijken, en hoe zorg je ervoor dat je op tijd begint? ‘Je kunt niet vroeg genoeg beginnen met de opvolging van het familiebedrijf’, stelt Jeroen van Beveren, Business Banker bij ABN AMRO. ‘We zien nog regelmatig dat ondernemers vrij laat starten met dit proces. Daardoor blijft er te weinig voorbereidingstijd over om het bedrijf echt goed over te dragen. Een persoonlijk gesprek met een van onze experts is zo gepland.’
