Koen Bok en Jorn van Dijk speelden zich in een grijs verleden al eens in de kijker toen ze hun startup Sofa aan Facebook verkochten. Ze verkasten naar Silicon Valley, hielden het een paar jaar vol als medewerkers van Mark Zuckerberg, maar keerden uiteindelijk weer terug naar Nederland.
Daar startten ze hun tweede hit: Framer, software waarmee je kinderlijk eenvoudig en vooral zonder enige kennis van programmeren professionele websites bouwt. Dat doet Framer blijkbaar beter dan de meute, want klanten en investeerders zijn dolverliefd op de startup.
Lang verhaal kort: na een eerdere stevige financieringsronde haalden Bok en Van Dijk eind augustus 100 miljoen op in een Series D-ronde. De deal waardeert Framer, MT/Sprout Challenger in 2018, meteen op 2 miljard dollar. Ruimschoots voldoende voor een unicornstatus.
Daarmee is Nederland weer een startup rijker die in betrekkelijk korte tijd buiten de beurs om een waarde heeft weten te bereiken van meer dan 1 miljard. Oké, bij dat heuglijke feit zijn kanttekeningen te plaatsen. Want wat is een unicornstatus écht waard?
De glorietijd van de unicorns ligt eigenlijk alweer achter ons, en viel samen met de jaren waarin door de lage rente het geld zo’n beetje gratis was. Investeerders vochten nog om de heetste startups en iedereen had er belang bij dat bij elke fundingronde de waarde nog verder werd opgepompt.
Wat is een unicorn waard?
De waardering van unicorns is wat dat betreft een papieren kwestie. Zolang de startup nog geen beursnotering heeft en de aandelen vrij verhandeld worden, bepaalt een klein clubje geldschieters de waarde van het bedrijf. Sinds 2022 kijken geldschieters daarbij wel weer wat kritischer naar de perspectieven van hun portfoliobedrijven.
Talloze startups zijn daardoor bij vervolgrondes afgewaardeerd en moesten hun unicornstatus inleveren. De unicornlijsten staan gegarandeerd nog bol van de bedrijven die zo’n ronde waarbij lucht uit de waardering loopt, wisten uit te stellen.
Lees ook: De term ‘unicorn’ bestaat 10 jaar. Is dit nog de beste graadmeter voor startup-succes?
Ex-unicorn WeTransfer
Soms kan het snel gaan. De Nederlandse bestandendeeldienst WeTransfer mikte zelf lange tijd op een waardering van boven een miljard dollar en had in verschillende rondes meer dan 60 miljoen dollar opgehaald bij investeerders. In 2022 wilde het via de beurs een flinke smak extra geld ophalen. Die IPO prikte de waarde van de Nederlandse startup op een iets bescheidener 716 miljoen euro.
Die beursgang werd helaas afgeblazen, omdat beleggers even geen trek meer hadden in nieuwe techaandelen. De groeimotor van WeTransfer ging haperen, en vorig jaar werd het verkocht aan de Italiaanse investeerder Bending Spoons. Die betaalde waarschijnlijk rond de 200 miljoen euro voor het Nederlandse succes. Exit unicorndroom.
Ex-unicorn Adyen
Wut? Nee, Adyen is wel degelijk miljarden waard. Om precies te zijn 44,69 miljard euro, op basis van de beurswaarde bij het schrijven van dit bericht. Volgens de meest gangbare definitie tikt een unicorn het miljard aan in de private markt, dus zonder beursnotering. Dat lukte het bedrijf van Pieter van den Does al eind 2014, toen het 250 miljoen dollar ophaalde.
Adyen ging in 2018 de beurs op voor een lousy 7,1 miljard euro en heeft ook daarna in alle opzichten goed geboerd. Formeel is de betaalprovider geen unicorn meer, maar die plek in de galerij der groten heeft het meer dan dik verdiend.
Lees ook: Stop met de verering van unicorns, hoeveel maatschappelijke waarde creëert jouw bedrijf?
Niet alle ‘Nederlandse’ unicorns zijn oranje
Met bovenstaande slagen om de arm is het nog steeds aardig om het oranjelegioen aan unicorns in de gaten te houden. Tot welk team treedt Framer toe? De analisten van CB Insights houden nog steeds een wereldlijst van unicorns bij, waar we een kleine twee handenvol Nederlandse startups tegenkomen.
Vaste waarde op de lijst is al jaren bitcoinminingbedrijf BitFury, gewaardeerd op een miljard dollar. Het is wereldberoemd in de crypto-scene en heeft officieel met hoofdkantoor in Amsterdam. Maar het is geen schande als je er nog nooit van hebt gehoord. De oprichter, de Rus Valery Vavilov, is van begin af aan wereldwijd actief en koos Nederland waarschijnlijk om boekhoudkundige redenen als hoofdzetel.
Iets soortgelijks zal gelden voor Hotmart, het grootste platform voor afstandsonderwijs in Latijns-Amerika. Het Duitse Mambu, aanbieder van een online platform voor banken, wordt ook meegenomen als Nederlands bedrijf. Onder meer neobank Revolut is klant en Mambu zou 5,5 miljard dollar waard zijn. Maar aan de oprichters, de belangrijkste operationele activiteiten en de investeerders achter de scaleup is weinig Nederlands te vinden.
Door naar de échte Nederlandse unicorns:
DataSnipper: 1 miljard dollar
DataSnipper, actief in software voor accountants, haalde in februari 2024 ook 100 miljoen dollar groeigeld op. Het Amerikaanse Index Ventures leidde de investeringsronde, die de scaleup op een waardering van precies 1 miljard dollar bracht.
Datasnipper is in 2018 opgericht door Jonas Ruyter, Kai Bakker en Maarten Alblas. Zij haalden Vidya Peters aan boord als ceo. Hun platform automatiseert het werk van accountants. En dat slaat goed aan: inmiddels telt Datasnipper 400.000 gebruikers in 125 landen. Deloitte, KPMG, EY en PwC zijn klant.
Lees ook: DataSnipper tankt 100 miljoen en is de volgende Nederlandse unicorn
Mews: 1,2 miljard dollar
Nog zo’n redelijk ‘verse’ unicorn is Mews, de aanbieder van hotelmanagementsoftware van Matthijs Welle en Richard Valtr. Zij haalden een maand na DataSnipper doodleuk 110 miljoen dollar op. In 2024, dus geruimde tijd na de investeringsdip die vanaf 2022 zoveel unicorns van hun voetstuk liet vallen. Ook dit jaar deed Welle overigens nog een stevige ronde.
Mews regelt de backoffice van hotels met zijn IT, en daar is nog volop in te groeien voor de Nederlandse startup die – eerlijk is eerlijk – vanuit Praag is begonnen maar later deels naar Amsterdam verhuisde, waar een persoon of honderd aan het werk zijn.
Welle zelf wil overigens graag overtoepen wat de waardering van zijn scaleup betreft: ‘We gaan de komende tien jaar op weg naar de status van decacorn, wat mij betreft’, zei hij tegen MT/Sprout.
Lees ook: Matthijs Welle over de funding die van Mews een unicorn maakt: ‘Onze metrics zijn gewoon goed’
Bunq: 1,6 miljard dollar
Bunq, de neobank van Ali Niknam, wordt door CB Insights ook erkend als unicorn. Die status kreeg de startup in 2021, toen Niknam een Series A-ronde regelde met het Britse Pollen Street Capital in een deal die 193 miljoen euro waard was en Bunq waardeerde op 1,6 miljoen euro. De oprichter van Bunq had tot dan toe al meer dan 100 miljoen in zijn bank of the free gestoken.
Ook in 2023 tankte zijn bedrijf geld bij zijn bestaande aandeelhouders. In totaal 100 miljoen, en ze waren het nog steeds eens over een waardering van 1,65 miljard euro. De Nederlandse app-bank claimt inmiddels 12,5 miljoen gebruikers en maakte in 2024 zelfs 85 miljoen euro winst, waarmee het een van de weinige neobanken is die zwarte cijfers schrijft.
Lees ook: Neobanken doen alles anders, maar verslaan ze de krijtstreep-banken ook in genderdiversiteit?
Backbase: 2,66 miljard dollar
Jouk Pleiter heeft met Backbase, ontwikkelaar van bankensoftware, ook een unicorn op zijn naam gezet. En wel in de zomer van 2022, een periode waarin de meeste investeerders de hand op de knip hielden. Desondanks scoorde Backbase 120 miljoen euro bij het Amerikaanse Motive Partners, dat het Nederlandse bedrijf prikte op 2,5 miljard euro.
Pleiter begon in 2003 met zijn softwarebedrijf en had met bootstrappen al een flink bedrijf opgebouwd. Die extra cash had hij vooral nodig om extra hard te groeien in een bankwereld die sinds corona sneller dan ooit digitaliseert. Inmiddels heeft Backbase meer dan 2.000 medewerkers en ruim 150 banken als klant.
Lees ook: Het jaar van Jouk Pleiter (Backbase): ‘Status van unicorn was geen verrassing’
Picnic: 3 miljard euro
De Nederlandse unicorn die het meeste geld heeft opgehaald bij investeerders is ontegenzeggelijk online supermarkt Picnic. Michiel Muller en co scoorden de afgelopen jaren in totaal ruim 1,3 miljard euro bij investeerders. Bij de laatste ronde, begin 2024, stapten de Duitse collega Edeka en de Gates Foundation in tegen een waarde van 3 miljard euro.
Inmiddels rijden de karretjes van Picnic ook door Frankrijk en Duitsland en komt nog maar 55 procent van de 1,5 miljard euro omzet uit eigen land.
Lees ook: Picnic-baas Michiel Muller: mister perfect die elk probleem systematisch benadert
Bird: 3,8 miljard dollar
Bird, voorheen Messagebird, regelt wereldwijd het sms-, mail- en ander berichtenverkeer voor bedrijven: denk aan de notificatie-berichten bij het inloggen op Netflix of Uber. Adriaan Mol en Robert Vis richtten Bird op in 2011. Nadat Vis met zijn bedrijf had deelgenomen aan de Amerikaanse accelerator Y Combinator kwam de doorbraak in de VS. In oktober 2020 gaf een fundingronde van 200 miljoen dollar Bird toegang tot de unicornclub, met een waardering van 3 miljard dollar.
Nauwelijks een half jaar later, in april 2021 regelde Vis weer 800 miljoen dollar, geld dat grotendeels werd besteed aan een Amerikaanse overname en de waarde van zijn bedrijf nog iets verder opkrikte.
Hoe het anno 2025 staat met de waardering van (sinds vorig jaar) Bird, is niet bekend. Vis heeft de afgelopen jaren enkele ontslagrondes doorgevoerd en Bird maakte in 2023 winst, op een omzet van destijds 555 miljoen dollar.
Mollie: 6,5 miljard dollar
De hoogst gewaarde unicorn is van Vis’ zakenbuddy Adriaan Mol: payment provider Mollie maakte rond dezelfde periode als Bird klappers op de kapitaalmarkt. In september 2020 maakte een ronde van 90 miljoen euro het bedrijf meer dan een miljard dollar waard, maar in juni het jaar erop staken Blackstone, EQT en andere grote namen 665 miljoen euro in Mollie. Destijds leidde dat tot een waarde van 5,4 miljard euro, in (zwakke) dollars ruimschoots meer dan 6 miljard.
Ook voor Mollie geldt dat in 2020 en 2021 startups heel anders gewaardeerd werden dan in 2022 en de jaren daarna. Tot bij een volgende ronde geldschieters het aandurven om prijs te geven voor welke tarieven ze instappen, blijft het gokken hoe ruim Mollie zijn unicornstatus nog kan waarmaken.
Lees ook: ‘Clowns’ bij de overheid, luister naar Adriaan Mol en Robert Vis voordat het te laat is
