Het kapitaal gaat er met tientallen miljoenen tegelijk in: VectorY Therapeutics ontwikkelt een middel tegen neurodegeneratieve aandoening, waarbij zenuwcellen beschadigd raken of afsterven. Spierziekte ALS is daarvan een voorbeeld, maar ook de ziekte van Huntington en Alzheimer neemt de Amsterdamse scaleup in het vizier.
Blijkbaar met een overtuigende aanpak, want deze week werd bekend dat de Europese Investeringsbank EIB een converteerbare lening van 30 miljoen euro verstrekt, Invest-NL investeert 7 miljoen, beide onderdeel van een ronde die in totaal 74,5 miljoen euro oplevert. Ook bestaande aandeelhouders steken er nieuw geld in, waaronder Forbion, EQT Life Sciences, Insight Partners, Eli Lilly en het ALS Investment Fund.
234,5 miljoen euro voor VectorY
Let wel: in 2021 bracht een seed-ronde al eens 31 miljoen euro op, en drie jaar geleden kwam er 129 miljoen binnen. In totaal dus 234,5 miljoen euro voor de behandeling van een reeks hele nare aandoeningen. Het bedrijf gebruikt daarvoor een onschadelijk virus dat de genetische instructies voor een antilichaam rechtstreeks naar de zenuwcellen brengt. Met het geld kan VectorY het middel verder ontwikkelen en door een reeks klinische testen loodsen.
Die 234,5 miljoen maken wel duidelijk hoeveel de buitenwereld verwacht van de R&D die de Nederlandse scaleup doet. Als het inderdaad een behandeling voor ALS op de markt weet te krijgen, zou het daarmee ook de eerste ter wereld zijn.
De investering in VectorY staat niet op zichzelf, want Nederland heeft een sterke basis in biotechnologie met medische toepassingen. Een basis die in het verleden teruggaat tot bekende namen als Crucell en Merus (dat vorig jaar werd verkocht voor 8 miljard dollar).
VectorY zou je in dit verband kunnen zien als een potentiële Nederlandse life science-kampioen van de toekomst. En al dwing je met geld niet alles af – zeker niet in de biotechnologie met zijn lange aanlooptijden en ongewisse klinische resultaten – er zijn meer potentiële biotechhits in de maak.
Dit zijn de meest opvallende:
Leyden Labs: neusspray tegen virale infecties
Leyden Labs ontwikkelt sinds 2020 vanuit Leiden en Amsterdam een neusspray tegen respiratoire virussen. Zo kunnen de antistoffen griep, corona en andere virussen al bij de ingang van het lichaam neutraliseren. Afgelopen zomer haalde het bedrijf van ceo Koenraad Wiedhaup nog 40 miljoen euro op, onder meer van het EIC Fund, Invest-NL en de Gates Foundation.
In 2025 waren al drie rondes geweest voor in totaal 120 miljoen euro, waarmee het totaal de 250 miljoen inmiddels overschrijdt. Al dit kapitaal ondersteunt de verdere klinische ontwikkeling van PanFlu, het belangrijkste programma tegen influenza, en de bredere pijplijn van producten.
Lees ook: Biotech-darling Leyden Labs over zijn Europese ronde: ‘We zijn en blijven een Nederlands bedrijf’
Azafaros: bestrijden erfelijke ziekten
Universiteit Leiden is zoals bekend dé plek waar sinds jaar en dag sterke life science-patenten vandaan komen waarmee startups aan de slag gaan. Een voorbeeld daarvan is de spin-off Azafaros, dat in 2025 132 miljoen euro ophaalde om het Leidse middel nizubaglustat naar de derde fase van klinisch onderzoek te loodsen.
Het is de laatste horde voordat een kandidaat-medicijn voor marktgoedkeuring opgaat, en dat van Azafaros werkt voor zeldzame erfelijke ziekten die het zenuwstelsel aantasten. Als alles meezit, kan het middel in 2028 op de markt komen. Azafaros werd in 2018 opgericht door life science-investeerder BioGeneration Ventures en de universiteit, met als ceo Stefano Portolano. Het medicijn heeft al een fast track-status gekregen in de VS, wat de kansen op snelle markttoelating vergroot.
NorthSea Therapeutics: therapie tegen leverziekte
NorthSea Therapeutics ontwikkelt geneesmiddelen die het bedrijf ‘structureel gemodificeerde vetzuren’ noemt. Het gaat uit van natuurlijke vetzuren en past de structuur daarvan zo aan, dat de biologische werking beter stuurbaar wordt. De focus ligt daarbij op het bestrijden van de veel voorkomende leverziekte niet-alcoholische steatohepatitis (NASH).
In 2017 ging de medicijnontwikkelaar van start met een eerste investering van 25 miljoen euro onder leiding van biotech-expert Forbion. Later volgden een ronde van 40 miljoen en een van 80 miljoen dollar, geld dat is bedoeld voor verdere klinische proeven en het ontwikkelen van een breder palet aan middelen.
Het pad van NorthSea Therapeutics illustreert hoe life science startups werken. Zo’n bedrijf begint vaak niet met een onderzoeker die ondernemer wordt, of een ondernemer die tegen een briljant patent aanloopt. Vaker zijn het een venture capitalbedrijf en een kennisinstelling die de koppen bij elkaar steken en een ceo en expertteam bij elkaar zoeken dat aan het werk gaat om er een bedrijf van te maken.
Citryll: reuma-middel
Vanuit Oss – ooit de vestigingsplaats van anticonceptiepilfabrikant Organon – ontwikkelt Citryll sinds 2015 een behandeling voor de meest voorkomende vorm van ontstekingsreuma. Dat gaat de goede kant op, want eind 2024 staken onder meer Johnson & Johnson en Novartis nog 85 miljoen euro in de startup die voortkwam uit onderzoek bij Radboud-spin-off Modiquest. Eerder had het al eens 18,5 miljoen aan financiering geregeld.
Het medicijn wordt inmiddels getest bij patiënten met reuma en HS, een pijnlijke huidziekte waarbij ontstoken zweren ontstaan. Anders dan bij veel andere life science-startups is bij Citryll de wetenschappelijke oprichter nog aan boord. Dat is Renato Chiviri, de tegenwoordige cto.
Vico Therapeutics: neurologische aandoeningen
Het Leidse biotechbedrijf Vico Therapeutics was in 2024 goed voor de op één na grootste ronde in de Nederlandse life sciences. Het haalde dat jaar 65,8 miljoen euro binnen in een series B-ronde om zijn middelen tegen ernstige neurologische aandoeningen verder te ontwikkelen. De ronde werd geleid door de Vlaamse investeerder Ackermans & van Haaren. Droia Ventures, EQT Life Sciences en Kurma Partners deden ook mee, naast bestaande investeerders Polaris Partners, Pureos Bioventures en Eurazeo.
Vico’s eerste product rond een antisense-oligonucleotide (ASO)-therapie ondergaat al klinische proeven in Europa en wordt ingezet bij onder meer de ziekte van Huntington. Vico is overigens opgericht door meerdere oudgedienden van Prosensa, een Nederlands biotechbedrijf dat in 2015 voor 680 miljoen dollar werd verkocht.
Alesta: verkocht aan Amerikanen
Nog een biotechkampioen, maar wel een die duidelijk maakt hoe de dynamiek in het ecosysteem ook werkt: bij bewezen succes kan een overname de volgende beste stap zijn. Het Leidse Alesta Therapeutics ontwikkelt therapieën voor zeldzame genetische ziekten en werd in 2021 opgericht. Begin 2025 kwam het uit de stille ‘stealth’-fase met financiering van 65 miljoen euro, afkomstig van onder meer Thuja Capital.
Het kan snel gaan: afgelopen september ontfermde het Amerikaanse BioMarin Pharmaceutical zich over de prille startup. BioMarin betaalde 275 miljoen dollar vooraf, met tot circa 215 miljoen dollar extra als bepaalde mijlpalen worden behaald. Met de deal krijgt het concern toegang tot het belangrijkste experimentele medicijn van het Leidse biotechbedrijf: Ale1, dat wordt ingezet tegen een zeldzame stofwisselingsziekte (HPP). Alesta gaat na de verkoop onder de naam Anaheim verder met de andere experimentele geneesmiddelen.
