Leiderschap

De duurzame lat voor bedrijven ligt hoog: voor het eerst sinds 2009 zeggen Nederlanders dat bedrijven méér maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben dan zijzelf. Bovendien is de groep die vindt dat bedrijven onvoldoende aan MVO doen, groter dan de groep die dat wel voldoende vindt. En als bedrijven te weinig maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen, dan vindt 59 procent dat de overheid dit wettelijk mag afdwingen. Dit blijkt uit de achtste meting van de Maatschappelijk Imago Monitor (MIM), een onderzoek van adviesbureau This Is Why, uitgevoerd door Motivaction. Sinds 2009 geeft de MIM inzichten in hoe de Nederlandse burger/consument kijkt naar de maatschappelijke rol van bedrijven. Het onderzoek laat zien dat de druk op die maatschappelijke rol steeds groter wordt. Cijfers als deze kunnen daarmee van duurzaamheid het ‘moetje’ maken dat het bij veel bedrijven (nog) is. Van buitenaf opgelegde druk en de dreiging van meer wet- en regelgeving verhouden zich immers niet altijd even goed tot het vrije ondernemerschap. Maar er zijn ook de nodige resultaten uit de MIM die van duurzaamheid een lonkend perspectief maken. De ambities, acties en prestaties van bedrijven op dit vlak – hun maatschappelijke betekenis – hebben het vermogen om mensen zowel binnen als buiten de organisatie te inspireren en verbinden en geeft de energie voor een innovatievere cultuur én een betere wereld. Duurzaamheid gaat steeds meer van moeten naar willen. De belangrijkste uitkomsten van de MIM op een rijtje: #1. Verbind je met koplopers onder consumenten 85 procent van de Nederlandse consumenten zouden vaker dan ze nu al doen producten en diensten willen kopen die minder schadelijk zijn voor mens, maatschappij en milieu. Er is een stabiele kopersgroep van rond de 30 procent die aangeeft in hun koopgedrag er in grote mate op te letten of iets goed is voor mens, maatschappij en milieu. 50 procent let hier in kleine mate op. En 25 procent van de consumenten zegt het afgelopen jaar een product of dienst vervangen te hebben omdat ze het niet duurzaam genoeg (meer) vonden. De groep consumenten die in meer of mindere mate in is voor duurzamere proposities is daarmee substantieel. Ze zijn bovendien ook goed gesegmenteerd te benaderen. Het Mentality-model zoals Motivaction dat hanteert, maakt een onderscheid tussen verschillende groepen in de samenleving gebaseerd op persoonlijke opvattingen en waarden. Daaruit wordt duidelijk dat vooral de zogeheten Postmaterialisten en Kosmopolieten koplopers zijn in maatschappelijk gemotiveerd koopgedrag. Het zijn meer intrinsiek gemotiveerde mensen (door alle leeftijdsgroepen heen), vaak hoger opgeleid en bovendien koopkrachtiger. Ze vormen daarmee een aantrekkelijke doelgroep om je merk aan te verbinden. #2. Bouw een sterker maatschappelijk imago Uit diverse andere onderzoeken is al gebleken dat consumenten bij een gelijk aanbod een voorkeur hebben voor de variant met het sterkste maatschappelijk imago. De kunst in deze betekeniseconomie is dan ook vooral goed duidelijk te maken waar jouw merk of bedrijf maatschappelijk voor staat. Daar valt nog werk te verrichten. Of anders gesteld: er is veel ruimte om daar duidelijker positie in te nemen. Ter illustratie: het gemiddelde rapportcijfer voor het maatschappelijk imago van de top 30 grootste bedrijven van Nederland is een zes op een schaal van tien. Dat is niet heel hoog. En op de vraag welk merk of bedrijf men spontaan het beste vond voor mens, maatschappij en milieu wist 80 procent geen antwoord te geven. Het lonkende perspectief van een sterker imago wordt hier dan ook vooral gevoed door het beter zichtbaar maken van je maatschappelijke profiel. Zo wordt de top drie van die spontaan genoemde merken gevormd door bedrijven met een expliciet maatschappelijke positionering: Greenchoice, Ekoplaza en Tesla. En bedrijven waarvan programma’s rondom maatschappelijke betrokkenheid worden voorgelegd in het onderzoek, krijgen een significant hoger rapportcijfer voor hun imago. Het merendeel van de Nederlanders reageert zeer positief als blijkt dat een bedrijf iets teruggeeft aan de samenleving. Zoals bijvoorbeeld bij het KPN Mooiste Contact Fonds waarin contactmaker KPN eenzaamheid onder kwetsbare doelgroepen probeert te verhelpen, of in het geval van ANWB dat verkeerslessen geeft aan kinderen op de basisschool. Goed doen loont, maar vraagt wel om het zichtbaar maken van wat je goed doet. #3. Zorg voor betrokken en innovatieve medewerkers Een andere belangrijke reden om duurzaamheid in de breedste zin van het woord te omarmen en te integreren in de bedrijfsvoering, is het positieve effect ervan op medewerkers. In het onderzoek is een significante correlatie te zien tussen enerzijds de tevredenheid van medewerkers met hun werk en de motivatie het beste uit zichzelf te halen en anderzijds de mate waarin hun bedrijf gericht is op maatschappelijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Des te meer een bedrijf gericht is op het ook realiseren van maatschappelijke doelen, des te tevredener en gemotiveerder zijn de medewerkers. En omgekeerd geldt dat naarmate een bedrijf meer gericht is op het maken van winst alleen, de tevredenheid en motivatie dáált. Maatschappelijke betekenis is een wapen in het aantrekken, behouden en motiveren van medewerkers. Het opent daarmee de weg naar een blij, betrokken en innovatief bedrijf. Dat zijn kernwaarden voor het bouwen van een succesvolle toekomst. Opvallend in de uitkomsten van de MIM is dat op dit vlak werkgevers blijkbaar nog wat steken laten vallen. Waar werknemers vinden dat bedrijven juist meer maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben, wordt het idee dat het eigen bedrijf hier ook actief mee aan de slag is kleiner. Blijkbaar zijn veel bedrijven nog onvoldoende in staat hun medewerkers te betrekken bij de duurzame plannen. Ook hier blijkt dat goed doen loont, maar dat het om meer actie vanuit het bedrijf vraagt. Het gras van de toekomst is groener en socialer Er is een beweging op gang gekomen waarbij steeds meer bedrijven werken vanuit de al vaak genoemde ‘purpose’ en zij zichzelf zien als ‘force for good’. Of dat nou vanuit intrinsieke motivatie komt en/of vanuit gezond ondernemerschap: substantiële delen van de markt en de medewerkers vragen er om en reageren positief op deze bedrijven, zo leren de resultaten uit de MIM. Wat het onderzoek echter ook duidelijk maakt, is dat deze potentie vaak nog verborgen is. Bedrijven kunnen veel baat hebben bij het vinden en steviger neerzetten van hun maatschappelijke betekenis. En dan hebben we het nog niet eens over de voordelen voor mens, maatschappij en milieu. Bas van Haastrecht van This Is Why is adviseur voor strategische vraagstukken op het snijvlak van markt, maatschappij en medewerkers.

Duurzaamheid: van moeten naar willen

Nederlanders vinden dat bedrijven te weinig bezig zijn met maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat blijkt uit de Maatschappelijke Imago Monitor. Adviseur Bas...

De overheid en de financiële sector worden het meest getroffen door cyberaanvallen, meldt Dimension Data in de jaarlijkse Executive’s Guide voor het Global Threat Intelligence Report van NTT Security. Overheid De overheid is slachtoffer van 14 procent van alle cyberattacks, dat is een verdubbeling ten opzichte van 2016. De financiële sector kende ook een drastische stijging, van 3 procent in 2015 tot 14 procent vorig jaar. De productiesector (13%) en de detailhandel (11%) staan op de derde en vierde plaats. De cybercriminelen (en hacktivisten, terroristen, rivaliserende naties) zijn vooral uit op gevoelige en waardevolle informatie. Persoonsgegevens, gevoelige correspondentie en digitale activa kunnen immers te gelde worden gemaakt. Maar liefst 63 procent van de aanvallen zijn afkomstig van IP-adressen in de Verenigde Staten, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (4%) en China (3%). Honeypots en sandboxes Het rapport is gebaseerd op gegevens uit netwerken van 10.000 klanten verspreid over vijf continenten: 3,5 triljoen security logs en 6,2 miljard aanvalspogingen en wereldwijde honeypots (systemen gebouwd als lokmiddel) en sandboxes (testomgevingen) in meer dan honderd landen. België is klein bier als het over cyberaanvallen gaat. Vanuit ons land worden er minder dan 1 procent uitgevoerd en de meeste gaan richting de VS. Bedrijven zijn te laks Opmerkelijk is dat bedrijven nogal laks omgaan met mogelijke zwakheden in hun digitale systemen. Van de in 2016 geïdentifeeerde vulnerabilities, bleek 47 procent al drie jaar oud te zijn. Meer dan 17 procent was vijf jaar oud en 8 procent zelfs tien jaar oud. De grootste cybersecuritydreigingen waar digitale bedrijven mee te maken hebben, zijn phishing, social engineering en ransomware, aanvallen op zakelijk e-mailverkeer, IoT- en distributed-denial-of-service -aanvallen (DDoS) en aanvallen gericht op eindgebruikers. Strategische stappen Niemand kan nog om cybercriminaliteit heen, vandaar dat het rapport hamert op belangrijke strategische stappen: Digitale veiligheid moet op de agenda van de directie staan vanwege de enorme impact op reputatie en betrouwbaarheid. Maak van security een business enabler. Transformatie en nieuwe initiatieven kunnen alleen succesvol zijn wanneer de veiligheid is gegarandeerd Integreer business- en veiligheidsdoelen. Doe dit op zo’n manier dat iedere werknemer ze begrijpt. Investeer dus ook in opleidingen en communicatie. Benader cyberveiligheid breed: identificeer de risico’s op de werkplek, de infrastructuur, de cloudomgeving en andere hybride omgevingen. Beveilig de hele keten: betrek partners, leveranciers, freelancers en alle andere deelnemers aan het ecoysteem in dit verhaal. Blijf niet in de traditionele silo’s hangen en werk ook samen met de overheden. Deel informatie en best practices.

Waarom digitale veiligheid op de agenda van de directie moet

De overheid en de financiële sector worden het meest geplaagd door cyberaanvallen. De productiebedrijven en detailhandel volgen op de voet....

‘Ons bureau is meer clubhuis dan kantoor’

In de rubriek The Office belicht Sprout de mooiste en hipste kantoorruimtes van Nederland. In deze aflevering: scaleup Label A, dat vasthoudt...

7 tips om te innoveren volgens de ‘Lean Start-up’-methode

Geen organisatie kan zonder innovatie. Maar hoe geef je innovatie vorm, terwijl je tegelijk de winkel open houdt? De Lean...

Burn-out? Te hard werken is niet de boosdoener

Een hoge werkdruk is niet per se de oorzaak van een burn-out. ‘Een gebrek aan bevlogenheid is de grote boosdoener’,...

Nedap gaat de productie uitbesteden én vreest voor een tekort aan talent

Koeien die worden uitgerust met sensoren, zodat het achterliggende systeem feilloos kan voorspellen wanneer de dieren ziek dreigen te worden....

Grafiek van de dag: arbeidsmarkt extreem krap in Utrecht en Zeeland

De aantrekkende economie zorgt voor forse krapte op de arbeidsmarkt. Met name in Utrecht en Noord-Holland wordt het vinden van...

Zzp’ers die geen belasting betalen? Een koopje voor de overheid zul je bedoelen

Een artikel in de Volkskrant over zzp'ers die geen inkomstenbelasting betalen gaat te makkelijk voorbij aan het feit dat deze zelfstandige...

Zit Amerika wel te wachten op jouw product of dienst?

Op zoek naar the American Dream voor jouw product? De Verenigde Staten zijn een enorm land met grote verschillen. Begin...

De Mol zet bod op Telegraaf Media Groep door

Investeringsmaatschappij Talpa van John de Mol trekt een verzoek bij de rechter in, maar geeft de strijd om TMG niet...

Bob ontdekt het blog als managementtool

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering ontdekt hij het blog als managementtool.

Heineken en Netflix leukste bedrijven op social media

Deze bedrijven mogen zich met trots heer en meester noemen op het gebied van social media.

Grafiek van de dag: Wat kost een overnachting in een zakenstad

Wat kost een hotelovernachting in een grote zakenstad? Amsterdam zit in de middenmoot als het om overnachtingen gaat.

Gezocht: scholieren/ student/ junior/ net afgestuurd. Termen die regelmatig in vacatures voorkomen met vaak als doel het werven van flexibelere en goedkopere arbeidskrachten. Let daarmee op. Het kan worden opgevat als leeftijdsdiscriminatie, schrijft Eva Knipschild.

Pas op voor leeftijdsdiscriminatie bij vacature voor een junior

Gezocht: scholieren/ student/ junior/ net afgestudeerd. Termen die regelmatig in vacatures voorkomen met vaak als doel het werven van flexibelere...

5 snel groeiende bedrijven uit de MT500

De bedrijven uit de MT500 staan bekend als de beste van Nederland, maar welke maakte in 2016 veel groei door?...

Sinds de start van het programma tien jaar geleden doet Talent naar de Top onderzoek naar het aandeel vrouwen aan de top. Wat helpt om dit te verbeteren? Anders dan wellicht verwacht blijkt nu dat quota niet het meest effectief zijn. Commitment van de leiders en een open organisatieklimaat zijn dat wel en kunnen volgens de onderzoekers quota voorkomen. 30 procent Het landelijke quota waar momenteel naar gestreefd wordt (zo’n 30 procent) wordt bij lange na niet gehaald, waardoor quota dreigen. Het grootste nadeel van quota is het gedwongen karakter. Door andere maatregelen kan dat voorkomen worden. ‘Leiders van organisaties die genderdiversiteit ondersteunen, hebben veel minder opgelegde HR-maatregelen nodig,’ aldus het rapport dat vandaag verschenen is. In totaal ondertekenden 260 bedrijven het charter, waarmee zij erkennen actief te werken aan meer vrouwen aan de top. Samen vertegenwoordigen zij rond de 650.000 werknemers, bijna 10 procent van het totaal aantal werkenden in Nederland. Het aandeel vrouwen in de top van charterorganisaties is opnieuw gestegen van 21,4 procent in 2015 naar 22,4 procent eind 2016. Ook het aandeel vrouwen in de subtop is met 1,1 procentpunt gestegen naar 27,8 procent. Het percentage vrouwen in de top van charterorganisaties groeit sinds de start van het charter gestaag met gemiddeld 1 procentpunt per jaar. Dit jaar worden Rabobank, Universiteit Leiden, Vodafone en Alliander extra uitgelicht in het charter, omdat zij in 2016 bijzonder goed presteerden. Aanbevelingen Naast de lovende cijfers onder de ondertekenaars, doet de commissie een aantal aanbevelingen. Zo zouden executive searchbureaus zich meer moeten toespitsen om de verhoudingen man/vrouw binnen bedrijven op te krikken. Bij de voordracht van kandidaten voor topfuncties zouden searchbureaus zelf een 50 procent verdeling van mannen en vrouwen moeten hanteren. Verder vraagt de commissie aan de politiek een voorbeeldrol te vervullen door bij de samenstelling van een nieuw kabinet het wettelijk streefcijfer te hanteren om een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen te realiseren.

Quota rondom vrouwen in de top? Dit zijn de alternatieven

Dit jaar was het een belangrijk punt bij de landelijke verkiezingen: quota om diversiteit op de werkvloer te bevorderen. Nuttig...

De lessen van een ondernemer die 3 ton leergeld moest betalen

Het leek een prachtopdracht, maar het werd een nachtmerrie. Tim Hoeijmans ging enorm het schip in en moest alle zeilen...

Scherp onderhandelen: dit is de salamitactiek

Scherp onderhandelen: maak gebruik van de salamitactiek

Loopt de spanning in een onderhandeling op, dan komen de ‘dirty tricks’ uit de kast. Sluwe en snode technieken waarmee...

Tedje van de week: waarom je belangrijke doelen beter geheim kunt houden

Wanneer we een persoonlijk doel hebben gesteld, willen we dit graag delen met anderen. Helemaal verkeerd, zegt Derek Sivers. Grote...

Arend Ardon: ‘Niets zo motiverend als zichtbare progressie’

Veel veranderinitiatieven doven uit omdat het lastig is om mensen gemotiveerd te houden. Volgens Arend Ardon is daar een oplossing...

Wie op vakantie gaat, zal er ongetwijfeld wel eens op gekeken hebben: Airbnb, voor een huisje dat je het gevoel geeft dat je een local van de vakantiestad bent. Wie op zoek is naar een goedkope taxi klopt aan bij Uber en een goede schoonmaakster is zo gevonden via de website van Helpling. Maar wat gebeurt er wanneer het misgaat? Rondom deelplatformen bestaat lang niet altijd de handhaving die nodig is. Airbnb huizen voldoen vaak niet aan de wetten waar hotels wel rekening mee moeten houden, idem geldt voor de auto’s waar Uberpop lange tijd mee rond reed in Nederland. Het Rathenau Instituut deed onderzoek naar deze regelgeving voor deelplatforms en concludeert: er moet duidelijkheid komen over de juridische status van deelplatformen. ‘Je ziet dat ze nu verstoppertje spelen en daardoor regels proberen te ontwijken,’ aldus onderzoeker Magda Smink. ‘Ze haken aan bij wetgeving die hen zelf het beste uitkomt, dat kan niet de bedoeling zijn.’ Inmiddels is taxidienst Uberpop al een aantal jaar verboden omdat het niet aan de bepalingen in de Taxiwet voldeed. Chauffeurs rekenden geen btw over hun taxiritten, volgens Uber was dat niet mogelijk omdat de chauffeurs niet ingeschreven stonden bij de Kamer van Koophandel. Dat hoefde niet voor de dienst, het waren immers particulieren die elkaar hielpen met een autoritje. Technologiebedrijf Vaak worden deelplatformen niet behandeld als volwaardig bedrijf binnen hun eigen branche. Alle vijf deelplatformen die het Rathenau Instituut onderzocht - naast Airbnb en Uberpop werden schoonmaak platform Helping, autoverhuur Snappcar en huiskamerrestaurant Airdnd onderzocht - menen niet binnen de juridische kaders te passen van de sector waarin ze opereren. Zo beweert UberPop een technologiebedrijf te zijn en Airbnb een online handelsplatform. Daardoor denken zij zich dus niet aan de regels te hoeven houden die bijvoorbeeld voor hotel- en taxibranches gelden. Toch is dat nodig, te zien aan het aantal problemen dat uit het onderzoek naar voren kwam. ‘Bij Uberpop en Helpling gaat het over arbeid, waarbij geen belastingen betaald worden en er geen sociale zekerheden zijn voor medewerkers. Internetplatformen die slechts vraag en aanbod bij elkaar brengen, hoeven dat immers niet af te staan, schoonmakers en taxichauffeurs zijn daar zelf verantwoordelijk voor. Maar of ze dat doen, is ten zeerste de vraag.’ Smink benadrukt dat het Rathenau Instituut niet tegen het idee van deelplatformen is. ‘De innovatie die dit soort platformen met zich meebrengen kan heel goed zijn voor de economie en de diversiteit brengt gezonde concurrentie.’ In het ergste geval ontstaat er een monopoliepositie voor een van de deelplatformen, iets waar Airbnb hard naar op weg is. ‘Overheden kunnen op die manier nauwelijks nog paal en perk stellen. De gemeente Amsterdam is nu zover gekomen dat huizen niet langer dan 60 dagen verhuurd mogen worden, maar het heeft twee jaar geduurd voordat Airbnb in voldoende mate medewerking verleende om deze maatregelen ook te kunnen handhaven’. Handhaving Volgens Smink zijn er verschillende mogelijkheden voor de regulering van de deelplatformen. ‘Het is mogelijk om een gelijk speelveld te maken voor deelplatforms en ‘gewone’ bedrijven. Dan bestaat er gelijke concurrentie en moeten alle spelers binnen een sector aan dezelfde regelgeving voldoen.’ Dit zorgt echter wel voor uitdagingen op het gebied van handhaving. ‘Hoe controleert de gemeente je bijvoorbeeld of alle huizen die via Airbnb verhuurd worden brandveilig zijn?’ Het is ook mogelijk om binnen dit gelijke speelveld regels te vereenvoudigen of zelfs te dereguleren. Tegelijkertijd moet niet vergeten worden dat die regels er niet voor niets zijn. ‘Bij bedrijven als Airbnb en Airdnd (dat huiskamerrestaurants aanbiedt, red.) gaat het over consumentenveiligheid, Uberpop en Helpling hebben te maken met wetgeving rondom bescherming van werknemers. ‘Of we hier als maatschappij concessies aan willen doen, is een politieke afweging.’ Tenslotte kan een platform verboden worden wanneer het publieke belangen teveel schaadt, zoals in het geval van Uberpop. ‘De komst van Uberpop heeft er echter ook toe geleid dat er nog eens kritisch gekeken werd naar mogelijkheden om de Taxiwet te vernieuwen.’ Het opinieartikel in het Financieele Dagblad waarin gesteld werd dat het aan banden leggen van dit soort deelplatformen geen oplossing is en dat er enkel ingegrepen kan worden als er sprake is van bedreiging van belasting betalen of veiligheid, vindt Smink dan ook niet terecht.‘Het probleem van monopolievorming is dat het voor overheden heel moeilijk wordt om publieke belangen te beschermen. Het tegengaan van monopolievorming helpt deze publieke belangen dus indirect.’

‘Deeleconomie haakt aan bij wetgeving als het hen uitkomt’

Het aantal deelplatformen stijgt met de dag. Innovatie alom, maar wie zorgt voor de handhaving als het mis gaat? Volgens...

Winkelmand

Recente artikelen