De ‘trans-Atlantische brug’ tussen Amerika en het Nederlandse deeptech ecosysteem moet worden verstevigd. Dat stelt Invest-NL in een vandaag verschenen rapport, in samenwerking met het Netherlands Innovation Network in Boston en het Consulaat-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden in New York.
Het is best een opmerkelijke oproep in een tijd waarin iedereen de mond vol heeft van Europese autonomie, en de angst groeit dat innovatie en strategische kennis weglekken naar de VS. De oproep komt daarbij in een week waarin we opnieuw zagen welke gevolgen onze technologische afhankelijkheid kan hebben: het Witte Huis verplichtte Anthropic in een scherp staaltje machtsvertoon om niet-Amerikaanse gebruikers van de AI-modellen Fable 5 en Mythos 5 uit te sluiten.
Moeten we onze eigen deeptech scaleups – de ondernemingen die werken aan doorbraken binnen sleuteltechnologieën als quantum, fotonica, energie, ruimtevaart en defensie – daar niet juist ver van weghouden?
Meer mogelijkheden, meer kapitaal
Liz Duijves, senior investment manager bij het Deep Tech Fonds van Invest-NL en auteur van het rapport, snapt de vraag. Maar onder de huidige geopolitieke omstandigheden zou je bijna vergeten dat Amerika ook nog iets anders is, zegt ze: de grootste interne markt ter wereld.
Met slechts één taal, één regelgevend kader, één dominante zakelijke logica – een groot verschil met de lappendeken die de Europese markt vormt. Amerikaanse klanten zijn sneller bereid om risico te nemen, en er zijn meer exit-mogelijkheden.
Lees ook: Hoe overleef je de Valley of Death? ‘Een week van tevoren hoorden we dat de deal niet doorging’
‘We hebben het Deep Tech Fonds vier jaar geleden opgezet en zien dat veel van onze portfoliobedrijven, nu ze in een latere groeifase zijn, de stap naar Amerika zetten’, vertelt ze. ‘We kregen veel vragen over hoe je dat precies doet; daarom ben ik daar een onderzoek naar gestart.’
De tweede reden dat Amerika lonkt, is dat er meer kapitaal beschikbaar is. Nederlandse deeptechbedrijven die willen opschalen, vinden het benodigde groeigeld steeds vaker in de VS. De afgelopen vijf jaar verdubbelde de Amerikaanse deelname aan deeptech deals van Hollandse bodem. Waar Amerikaanse investeerders in 2020 betrokken waren bij 8,3 procent van de deals, was dat aandeel in 2025 al gestegen tot 17 procent.
Europa mist ‘firepower’
Bijna een op de vijf deals dus. De betrokkenheid neemt toe naarmate de rondes groter worden: bij deals van 20 tot 50 miljoen euro waren Amerikaanse investeerders betrokken bij een derde van de transacties (33,9 procent), bij deals van meer dan 50 miljoen euro zelfs bij meer dan de helft (56,2 procent).
Het State of Dutch Tech Report 2026 van Techleap schetst een vergelijkbaar beeld. Volgens de startup-aanjager steeg het aandeel Amerikaanse investeerders in grote financieringsrondes (50 tot 100 miljoen euro) tussen 2024 en 2025 van 14 naar 40 procent. Europa bewoog juist de andere kant op: het aandeel Europese investeerders daalde in dezelfde periode van 55 naar 21 procent.
Die verschuiving is niet verrassend. The 2026 European Deeptech Report concludeerde al eerder dat Europese investeerders de ‘firepower’ missen om grote rondes aan te voeren. Daarvoor zijn veel durfkapitaalfondsen simpelweg te klein.
De ontwikkeling is volgens Duijves wel zorgwekkend. ‘Amerikaanse investeerders stappen vaak in op het moment waarop cruciale keuzes worden gemaakt. In die fase moeten ook Europese investeerders aan tafel blijven zitten, om voldoende zeggenschap te houden over de richting en koers.’
‘Fractie van de prijs’
Waarom zijn de Amerikanen eigenlijk zo geïnteresseerd in ‘onze’ deeptech? Dat komt vooral door de kwaliteit van onze technologie, legt Duijves uit. Nederland blinkt internationaal uit in sectoren als halfgeleiders, fotonica, quantum, medtech en geavanceerde materialen. ‘Investeerders willen hun portfolio verbreden, en deeptech komt steeds hoger op de agenda.’
Lees ook: Financieringskloof jaagt Europese deeptech naar VS, een exodus die al €1200 miljard heeft gekost
Daarbij zijn Nederlandse startups en scaleups in vergelijking met Amerikaanse tegenhangers vaak ‘structureel ondergewaardeerd’. Voor fondsen is dat een ideale manier om toegang te krijgen tot hoogwaardige technologie voor een ‘fractie van de prijzen in Silicon Valley’, zoals een investeerder het in het rapport verwoordt.
‘Onze lonen zijn ook een stuk betaalbaarder’, zegt Duijves. ‘Voor het salaris van één Amerikaanse engineer kunnen we hier drie mensen aan het werk zetten.’
Toegang tot Amerikaans kapitaal
Ze onderzocht hoe Nederlandse scaleups die trans-Atlantische brug beter voor zich kunnen laten werken. Allereerst moeten ze ‘strategischer en slimmer’ toegang tot Amerikaans groeigeld krijgen, iets dat nu vooral een kwestie is van de juiste mensen kennen.
Landen als het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Spanje zetten daarvoor al gerichte instrumenten in. Zo is de Britse overheid via de British Business Bank partner in geselecteerde Amerikaanse en trans-Atlantische fondsen en lanceerde Spanje dit jaar een in Boston gevestigd investeringsfonds om scaleups van eigen bodem in de VS te helpen opschalen. Ons land kan daar een voorbeeld aan nemen, vindt Duijves. ‘Het is goed als Nederland een eigen strategie opstelt. We kunnen verschillende afslagen nemen, maar we moeten wel een keuze maken.’
Tegelijkertijd zijn er spelregels nodig om te voorkomen dat cruciale onderdelen, zoals R&D en intellectueel eigendom, naar het buitenland verdwijnen – en daarmee de economische waarde. Ook deeptechbedrijven zijn zich van dat risico bewust, ontdekte Duijves.
Verhuizen niet nodig
‘Ik ging naar de VS met het idee dat Nederlandse innovatie weglekt, maar ik kwam er al snel achter dat dat enorm meevalt’, vertelt ze. ‘Vrijwel alle scaleups die de stap zetten en Amerikaanse investeerders aan boord halen, kiezen voor wat ik een ‘gelaagd expansiemodel’ noem: een commerciële vestiging in de VS, terwijl het hoofdkantoor en de innovatie in Europa blijven.’
Zo is het half Britse, half Nederlandse CuspAI bijvoorbeeld ingericht, dat volgens de Financial Times op het punt staat om 400 miljoen dollar aan groeigeld op te halen. Bij de geldronde zou onder meer de Amerikaanse techmiljardair Jeff Bezos betrokken zijn.
De scaleup die met een AI-zoekmachine naar kansrijke nieuwe materialen speurt en daarmee chemisch onderzoek drastisch versneld, haalde vorig jaar al 100 miljoen dollar op in een ronde geleid door het Amerikaanse fonds New Enterprise Associates en het Singaporese staatsfonds Temasek, met deelname van techreuzen als Nvidia en Samsung.
Lees ook: Max Welling (CuspAI): ‘Ik voel de verantwoordelijkheid om Europa op de kaart te houden’
CuspAI, dat al locaties in Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk heeft, breidde uit met dochterondernemingen in Amerika en Singapore. Om dichtbij belangrijke klanten als Apple, Google en Meta te zitten, aldus medeoprichter Max Welling.
Maar helemaal verhuizen? Dat is volgens hem helemaal niet nodig. ‘Investeerders eisen dat ook niet noodzakelijk’, stelt hij in het rapport. ‘Zij willen vooral zien dat een bedrijf commercieel slagvaardig kan opereren op de Amerikaanse markt.’
Ook Invest-NL benadrukt het belang van een Nederlands of Europees fundament. Plus een werkbare definitie wat zo’n fundament precies betekent, zoals Europese aanwezigheid in het bestuur. ‘We moeten daar niet naïef in zijn’, zegt Duijves. ‘Met kapitaal komt invloed.’
