Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Advertorial – Logica

One Logica: ‘all out’ richting klant  

Hoe kan ik de enorme leverage die ICT mij biedt optimaal benutten, met zo min mogelijk kosten en liefst ook zonder risico? Ecosystemen geven ongekende slagkracht. Leg samen met Logica de juiste verbindingen, en u creëert uw eigen succes.

 

Wilbert Kieboom lacht. De CEO van Logica Benelux kent de behoeften van klanten – ‘they want it all, and they want it now’. Als reactie op de crisis hebben veel organisaties de afgelopen tijd nauwelijks in innovatie geïnvesteerd. Nu de markt zich weer herstelt, laat dat zich voelen. En ICT is alweer een grotere rol gaan spelen. Snelheid en een efficiënte procesinrichting tegen zo laag mogelijke kosten bepalen het succes van organisaties meer dan ooit.
Hoe heeft Logica zich de afgelopen tijd ontwikkeld? “Eigenlijk zijn wij gewoon doorgegaan met wat wij van nature doen: innoveren. In uitgebreid onderzoek lieten klanten ons weten dat wij zonder meer de beste, meest creatieve mensen hebben. Innovatie, betrokkenheid en loyaliteit noemen zij als onze sterkste kanten. Die aspecten hebben wij de afgelopen tijd in allerlei intensieve trajecten organisatiebreed versterkt en verdiept. We hebben ons merk een nieuwe betekenis gegeven, zowel intern als extern. Met als motto ‘brilliant together’. Het is onze aangescherpte merkstrategie: dicht op de klant, samen met de klant en met kennis van diens ecosysteem. Iedereen bij ons is ervan doordrongen dat wij, juist ook bij hoge kwaliteit, nooit sterker kunnen zijn dan onze zwakste schakel. Bovendien hebben we uitgebreid onderzoek gedaan naar de toekomstwensen van onze klanten en de markt.”

Toekomstwensen

En? “Klanten blijken behoefte te hebben aan bestendige relaties voor de lange termijn, met experts die alles weten van hun branche. Na een periode van versnippering van krachten en kennis blijken klanten in de toekomst liever met één partij in zee te gaan. Een langetermijnrelatie betekent meer wederzijds commitment, kwaliteit, toekomst creëren, sectorinnovatie, technische innovatie, strategie, samen een roadmap kunnen maken, kortom: oneindig veel meer toegevoegde waarde. Samenwerken met Logica geeft strategisch voordeel, inzicht in sectorinnovatie en technologische voorsprong. Bovendien kunnen klanten hun voordeel doen met ons ecosysteem.”

Ecosysteem

Hoe moeten we dat zien? “Klanten vragen of wij deel kunnen zijn van hun ecosysteem; hun netwerk, hun markt en alles wat daar deel van uitmaakt. Netwerken wérkt, het is zo oud als de mens. Het gaat nu alleen een fiks stuk sneller. Wie er het beste in slaagt om de juiste verbindingen te leggen, zal nu en in de toekomst als sterkste uit de bus komen. Dus dat is wat wij doen: verbindingen leggen. Intern en extern. Klanten kunnen ervoor kiezen om deel te worden van ons ecosysteem: ons netwerk, onze kennis. Het delen en dus vermenigvuldigen van expertise is een gemeenschappelijk belang, dat voor alle partijen een enorme – exponentieel groeiende – slagkracht oplevert."

Innovatie als vak

Waarom is Kieboom zo zeker van Logica’s succes? “Altijd de beste mensen aan boord hebben is onze speerpunt. Innovatie is ons vak, en het is oneindig veel meer dan R&D. Het is zorgen dat je altijd op alle gebieden state of the art bent. Mensen worden standaard niet voor 100% ingeroosterd; gemiddeld besteden zij 20% van hun tijd aan hun ontwikkeling en aan innovatie.”
Ook op de lange termijn is Kieboom zeker van zijn zaak, omdat de wensen en eisen van klanten bij Logica direct worden gekoppeld aan persoonlijke targets van zijn mensen: “Met een aantal klanten wordt meer dan eens per kwartaal op het hoogste niveau geëvalueerd. Op basis van die evaluaties wordt bijgestuurd, zodat de frequentie ervan in de loop der tijd kan dalen.”
En wat heeft Logica verder te bieden? “Wij zijn écht internationaal. Overal een vestiging hebben is iets anders dan internationaal samenwerken. De sterke punten in de verschillende landen waar Logica zit, overlappen elkaar niet, maar vullen elkaar aan. Voor heel Europa hebben wij onze business verticaal verdeeld in sectoren, en horizontaal hebben wij daar onze drie resources in aangebracht: consultancy, systeemintegratie en outsourcing. De zwaartepunten van onze resources liggen op verschillende plekken, verspreid over de wereld. Nieuw daarbij is dat wij daarom alle mensen en kennis met elkaar in verbinding hebben gebracht via gerichte internationale platforms; een ongekende mapping van kennis. Dus toegang tot ons ecosysteem betekent toegang tot de meest actuele kennis, weten hoe je markt ervoor staat, weten wat de laatste ontwikkelingen zijn, te allen tijde je concurrentiepositie kunnen bepalen. En desgewenst toegang tot slimme tools.”
Zoals? “Future Insight. De accuratesse van internetpeilingen groeit, en is nu vaak al indrukwekkend. Bovendien bepaalt de opinie van de meerderheid in toenemende mate waar we naartoe gaan. Met Future Insight kunnen klanten gewoon, direct, sleutelvraagstukken peilen. Dan heb je direct informatie over de huidige status-quo, in plaats van dat je over drie maanden weet hoe men er zes maanden geleden over dacht. Het is informatie die je nú nodig hebt om snel te kunnen ageren.”
Wat hij hier zelf het mooiste aan vindt? “Dat we eindelijk ‘all out’ kunnen gaan. Het zijn allemaal schitterende aspecten die allang in onze organisatie zaten. Maar nu hebben we de juiste verbindingen gelegd. Met onze kennis, kwaliteit, loyaliteit én creativiteit gaan wij de wereld veroveren. We gaan all out richting klant.”

Logica

Prof. W.H. Keesomlaan 14, 1183 DJ Amstelveen
Telefoon: (020) 571 30 00
Fax: (020) 503 30 18
E-mail: [email protected]
www.logica.nl
 

Must reads week 45: Remote-ceo Job van der Voort, Mediamarkt wordt Chinees en ‘sky is the limit’ in optische AI-race

De redactie heeft voor jou de beste artikelen van afgelopen week geselecteerd. Dit keer: Job van der Voort wil de hele werkende wereld uitbetalen met Remote, Mediamarkt wordt Chinees en moet jouw managementteam in relatietherapie?

job van der voort remote
Ceo Job van der Voort van Remote. Foto: Nora Zwierenberg

Job van der Voort wil nu de hele werkende wereld gaan uitbetalen met Remote

Remote-ceo Job van der Voort zet een nieuwe koers uit voor zijn unicorn: de hele werkende wereld gaan uitbetalen. Daarvoor bouwt hij een infrastructuur die de wereldwijde standaard moet worden voor salarisadministratie. Opmerkelijk is wat hij in het hart van het systeem níét gebruikt: AI.

Waarom moet je dit lezen? Redacteur Karin Swiers sprak een van Nederlands succesvolste techondernemers over de koerswijziging van Remote, zijn no-bullshit leiderschapsstijl en de vraag waar AI wél of echt níet thuishoort. Een eerlijk interview over het bouwen van een miljardenbedrijf. ‘Een groot deel van de tijd is het gewoon klotewerk.’

👉 Lees hier: Remote-ceo: ‘Winst is een accountancy-ding, maar we verbranden geen geld meer’

Metallica ging in relatietherapie: waarom jouw MT dat ook zou moeten overwegen

Metallica stond op het punt uit elkaar te vallen en koos voor een onorthodoxe oplossing: relatietherapie. Daar zouden ook veel managementteams baat bij hebben, denkt MT/Sprout-columnist Simone van Neerven. Bij de rockband waren niet de ruzies het probleem, maar het onvermogen om het constructief oneens te zijn.

Waarom moet je dit lezen? Harmonie klinkt prettig, maar zit goede besluiten vaak in de weg. Teams moeten constructief in conflict kunnen gaan. Want als mensen kritiek inslikken en twijfels voor zich houden, blijven belangrijke perspectieven onderbelicht. Van Neerven onderscheidt vier soorten conflicten en stelt praktische vragen om een meningsverschil om te buigen tot een gesprek waar je samen verder mee komt.

👉 Lees hier: Teams moeten een constructief robbertje kunnen vechten, stelt deze innovatie-expert

Optische AI-race leidt tot overname van 115 miljard: goed nieuws voor Nederlandse scaleups?

Het Amerikaanse Lumentum, leverancier van lasertechnologie voor AI-datacenters, is overgenomen voor een recordbedrag van 115 miljard dollar. In de race om snellere en zuinigere datacenters draait alles nu om fotonica: snelle optische chipverbindingen. Ondertussen bouwen ook Nederlandse bedrijven als Smart Photonics, Effect Photonics en Photon Bridge aan fotonische chips. Kunnen zij meeliften op deze nieuwe AI-golf?

Waarom moet je dit lezen? Redacteur Philip Bueters legt uit waarom fotonica de nieuwe goudmijn van de AI-wereld is, en brengt de Nederlandse kampioenen in dit snelgroeiende speelveld kaart. Waar staan zij en kunnen ze het Amerikaanse tempo bijhouden?

👉 Lees hier: Nederlandse fotonicascaleups reageren op de megadeal van Marvell: ‘Sky is the limit’

Wat wil Chinese retailgigant JD.com met Mediamarkt?

Nu Brussel groen licht heeft gegeven, is de weg vrij voor JD.com om Ceconomy in te lijven. Daarmee krijgt het bedrijf in één klap een vertrouwd merk – Mediamarkt – en 1.068 winkels in elf Europese landen in handen. Nu de thuismarkt verzadigd is, zoekt JD de groei buiten China. Dat kan lastig worden voor spelers als Bol, Coolblue en Amazon.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Waarom moet je dit lezen? De overname versnelt een ontwikkeling die volgens kenners al is ingezet: de opmars van Chinese consumentenmerken, binnen én buiten China. Redacteur Wilke Wittebrood brengt in kaart wat dat kan losmaken in de Europese retailmarkt, en wie de winnaars en verliezers kunnen worden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

👉 Lees hier: Mediamarkt krijgt een Chinese eigenaar, en dat gaan we straks in de schappen zien

In een moeilijke markt gaat deze Nederlandse plasticrecycler juist keer vijf

Nieuwe Europese regels dwingen verpakkers straks om meer gerecycled materiaal te gebruiken. Zodoende groeit de vraag naar circulaire plastics. De Eindhovense scaleup BlueAlp speelt daarop in door fors op te schalen: de capaciteit van de bestaande fabriek in Oostende wordt verdubbeld en er komen nieuwe productielocaties in Rotterdam en Kampen. Dat is best opvallend in een markt die onder druk staat.

Waarom moet je dit lezen? Redacteur Jeroen de Boer laat zien hoe deze deeptech-scaleup met geduld en een bewezen technologie de overstap maakt van een demofabriek naar commerciële productie. Opschalen werkt pas als het fundament staat – en Europese regelgeving kan ook een duwtje in de goede richting geven.

👉 Lees hier: BlueAlp-ceo Valentijn de Neve: ‘Je moet opschalen als het fundament staat’

Hier vind je het belangrijkste nieuws van week 45 2026:

  • VodafoneZiggo wil werknemers 3 dagen op kantoor en Euronext draagt David Knibbe (NN) voor als nieuwe ceo (maandag 2 november)
  • Kabinet stelt nieuwe Box 3-belasting jaar uit en Philips reserveert 288 miljoen voor apneu-schikking in de VS (dinsdag 3 november)
  • Ebusco-personeel wacht nog op salaris van oktober en Chinezen mogen Mediamarkt-moeder overnemen (woensdag 4 november)
  • Olieprijs daalt na verkiezingsuitslag VS en Klaas Knot voorgedragen als ECB-chef (donderdag 5 november)
  • KLM schrapt 5000 banen en elektrische vliegtuigbouwer scoort € 124 miljoen (vrijdag 6 november)

Swapfiets gaat dit jaar door de 100 miljoen euro en gaat voor winstgevende groei

Na jaren van stevige groei trekt Swapfiets in 2022 de stekker uit e-scooters en gaat de Amerikaanse droom in de ijskast. Ceo Marc de Vries zet voortaan vol in op winstgevende groei in bestaande steden en een focus op Parijs en London als belangrijke groeisteden voor de toekomst. En natuurlijk op AI, dat inmiddels zestig procent van de klantvragen afhandelt.

marc de vries swapfiets ceo
Foto: Swapfiets

In Nederlandse steden struikel je bijna gedachteloos over de karakeristieke blauwe voorbanden. Maar meer dan de helft van de Londense en Parijse klanten van Swapfiets verschilt in één cruciaal detail van de doorsnee Nederlander: ze hebben nog nooit op een fiets gezeten.

In de Franse hoofdstad leidt de terugtraprem van de karretjes zelfs tot angstzweet; gebruikers ervaren het systeem als onveilig. Het dwingt de aanbieder van de fietsabonnementen om zijn aanbod in rap tempo aan te passen.

Het is illustratief voor de nieuwe fase waarin het bedrijf van ceo Marc de Vries is beland. Na jaren van razendsnelle geografische expansie is de tijd van onbegrensd opschalen definitief voorbij. Het model waarmee hij werkt – het ontwerpen en inkopen van fietsen, ze onderhouden en vervangen – blijkt zeer kapitaalintensief. Aanloopverliezen in nieuwe steden houden soms jaren aan.

Daarom ging het roer om bij zijn aantreden in 2021: Swapfiets trok de stekker uit zijn groeiplannen en koos voor winstgevendheid. Voor 2026 koerst het op een omzet van meer dan 100 miljoen euro. Tot nu toe was de fietsverhuurder verlieslatend, maar die verliezen namen de afgelopen jaren wel gestaag af, bij een groeiende omzet. In 2025 halveerde het verlies tot 7 miljoen euro, bij een omzet van 97 miljoen.

Het merendeel van die omzet komt uit Nederland. Het Amsterdamse bedrijf is behalve in zestien Nederlandse steden ook actief in België (vijf steden), Duitsland (zestien), Denemarken (vier) en de hoofdsteden van Frankrijk, Groot-Brittannië, Oostenrijk en Spanje.

Busjes niet ingericht op e-scooters

De uitbreiding naar de Verenigde Staten is voorlopig van de baan, vertelde De Vries donderdag tijdens Emerce Eday. Hij voegt ook geen nieuwe steden meer toe aan de huidige 45 locaties. Verder stopt Swapfiets met uitstapjes naar micromobiliteit, zoals e-scooters en elektrische stepjes. Hoewel de scooters commercieel aanslaan, trekken ze operationeel een te zware wissel op de supply chain. De busjes die het bedrijf gebruikt, zijn ingericht op fietsen en kunnen de e-scooters er moeilijk bij hebben. De focus verschuift volledig naar fietsen en e-bikes in Europese steden.

Vooral in Londen en Parijs ligt het groeipotentieel voor het oprapen. Waar in Amsterdam 41 procent van alle verplaatsingen per fiets gaat, steeg het fietsgebruik in Parijs de afgelopen jaren van één à twee procent naar elf tot vijftien procent. Omdat veel nieuwe abonnees fietservaring missen, werkt het bedrijf samen met lokale organisaties die fietslessen aanbieden.

Om de positie in Frankrijk snel te consolideren, nam Swapfiets dit voorjaar zijn Duitse concurrent Dance over, die in Parijs zeven keer groter is en zich toelegt op e-bikes. Door de achterkant van de organisaties binnen drie maanden samen te voegen, voegt het bedrijf 12.000 klanten en fietsen toe en is het direct marktleider in Parijs. In Europa heeft Swapfiets nu in totaal 75.000 e-bikes rijden.

Iedere minuut besparing levert winst op

Omdat Swapfiets eigenaar blijft van een vloot van zo’n 300.000 fietsen op straat, zijn de totale gebruikskosten cruciaal. Waar consumentenfietsen worden gebouwd op verkoopmarge en uitstraling, draait hier alles om robuustheid en repareerbaarheid. Elke reparatie – het zijn er rond de tienduizend per week – wordt sinds 2014 vastgelegd.

Het r&d-team analyseert maandelijks de tien meest voorkomende mankementen en herontwerpt onderdelen om ze slijtvaster te maken. Op tienduizend beurten per week levert elke bespaarde minuut direct operationele efficiëntie op. Bovendien past het bedrijf niet-recyclebare onderdelen samen met fabrikanten aan, met als doel een volledig recyclebare fiets.

Zestig procent klantvragen autonoom afgehandeld

De echte complexiteit zit bij Swapfiets aan de achterkant, in zaken als vlootverdeling, retouren en onderhoudsplanning. Het eigen techteam is inmiddels het grootste team op het hoofdkantoor. In totaal telt de organisatie 1.200 medewerkers in 8 landen. Sinds eind 2023 bouwde het bedrijf een intern AI-platform, gekoppeld aan een eigen datawarehouse.

Slimme AI-agents trekken daar data uit verschillende bedrijfssystemen. Meldt een klant bijvoorbeeld een gestolen fiets en een gelijktijdige verhuizing van Amsterdam naar Utrecht, dan regelt het systeem de tracing, een vervangend exemplaar én de afspraak in de nieuwe woonplaats. Inmiddels wikkelt het platform zestig procent van alle binnenkomende klantvragen volledig autonoom af.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Monteurs negeren de AI-diagnose

Ook in de twintig warehouses doet AI zijn intrede. Het honderd pagina’s tellende handboek voor fietsmonteurs is gedigitaliseerd. Met camera’s en geluidssensoren stelt de software technische diagnoses, bijvoorbeeld op basis van visuele schade of het geluid van een trapas. Toch vertrouwen monteurs op de werkvloer vooralsnog vaker op hun eigen vakmanschap dan op de diagnose van het systeem. Wel helpen de visuele instructies om nieuwe medewerkers sneller in te werken.

Komt er ook een volautomatische reparatierobot aan? De komende vijf jaar niet, zegt De Vries. Die kan nog niet omgaan met de gebruikte fietsen waaraan van alles is versleten en verbogen. Bovendien moet zijn organisatie eerst beter wennen aan de mogelijkheden van AI. Technologische verandering verloopt in golven en vraagt aanpassingsvermogen van het management en het personeel.

Google wil het archief van failliet Spirit Airlines, en ook andere AI-bedrijven azen op bedrijfsdata

De digitale archieven van bedrijven zijn de nieuwe goudmijn voor big tech. In de VS wordt er al een hele industrie voor opgetuigd. Google heeft 10 miljoen dollar geboden voor het digitale archief van het failliete Spirit Airlines. Maar die move kan grote gevolgen hebben.

google-spirit-data
De vliegtuigen van Spirit Airlines staan sinds mei van dit jaar aan de grond. Foto: Getty Images

De Amerikaanse curatoren van Spirit Airlines zullen zich toch even in hun koffie hebben verslikt. Bij de bieders op de failliete boedel komen ze een bekende naam tegen: Google. De techgigant biedt 10 miljoen dollar voor het zakelijke digitale archief.

Daarin zitten ongeveer 100 miljoen e-mails van werknemers, 500 miljoen berichten in Teams, 30 miljoen regels codes, maar ook agenda’s, HR-data, projectmanagement, spreadsheets, informatie over prijzen, gegevens over de vluchten en de dienstroosters van de crews.

Wat moet Google hiermee? Dat vraagt een stukje uitleg. AI-bedrijven hebben alle publieke informatie al van het internet geschraapt. Alleen zijn die gegevens niet compleet, laat staan representatief voor de werkvloer. Voor het trainen van AI-agents op het uitvoeren van klussen in een bedrijf is meer nodig.

Creatief zoeken

Bovendien wordt dat schrapen steeds moeilijker gemaakt. Bots worden afgeblokt met betaalmuren, testen met plaatjes of letters (captcha) en persoonlijke inlogcodes. Het schrapen van sociale media is eveneens een uitdaging. Een bedrijf als Meta wil niet delen wat er op Facebook gebeurt: van die data hangt hun verdienmodel immers af.

Synthetische data, zeg maar data die wordt gecreëerd door AI, is ook geen duurzame oplossing. Als AI leert van AI, waar blijft dan de koppeling met de realiteit op de werkvloer? En dus wordt er op creatievere manieren gezocht naar vers materiaal om de AI-honger te stillen.

Google wil met de bedrijfsdata van Spirit Airlines AI-agents gaan trainen. Dat helpt die agents beter begrijpen hoe organisaties werken en hoe medewerkers communiceren, samenwerken en problemen oplossen. Dat is handig, omdat ze steeds meer taken in bedrijven overnemen.

Lees ook: Waar ligt voor dienstverleners de grens bij AI?

Meer bieders op Spirit

Wat maakt interne berichten zo waardevol? Een chatbot leert om antwoord te geven op een prompt. Een AI-agent moet taken uitvoeren. Data over hoe echt werk wordt uitgevoerd, is de nieuwe goudmijn.

Een mailuitwisseling bij een bedrijf gaat bijvoorbeeld over een klant die een probleem meldt. Een medewerker bespreekt de vraag van de klant, er volgt een beslissing, correctie of oplossing, en vervolgens krijgt de klant een reactie. Dat is de workflow die een AI-agent nodig heeft.

Zo bezien is die 10 miljoen voor Spirit Airlines een schijntje. Meer partijen hebben een bod uitgebracht op dit digitale archief. Het AI-bedrijf Mercor wil 7,5 miljoen dollar betalen. AI-speler Micro1 biedt 12,5 miljoen. De deal wordt gemaakt met Google, maar of de gigant nu echt met het archief aan de slag mag is afwachten.

Slapende honden wakker

Google heeft namelijk slapende honden wakker gemaakt. Er zijn grote zorgen over de gevolgen voor de persoonlijke gegevens die Spirit heeft van 97 miljoen klanten, onder meer van hun creditcards, en de persoonlijke informatie van duizenden werknemers.

Reuters tekent op dat dit volgens Google niet onder het bod valt. Bovendien belooft het concern dit soort gevoelige gegevens te verwijderen. Om de bedrijfsdata te anonimiseren zal een derde partij worden ingeschakeld.

Meerdere luchtvaartvakbonden, van piloten en crews, trappen daar niet in. Ze willen dat de rechter de verkoop blokkeert. Zelfs als die data anoniem is gemaakt, is het met het koppelen van andere gegevens vrij gemakkelijk om klanten en werknemers alsnog te identificeren. Een garantie kan dus niet worden gegeven.

Steun van wetgevers

Ook Springshot, de softwareleverancier van Spirit, heeft juridisch bezwaar aangetekend. De vrees is dat Google zo toegang krijgt tot specifieke data en technologie die niet van de luchtvaartmaatschappij zijn, maar van Springshot. Vijftien jaar werk wordt zo cadeau gegeven.

De critici hebben inmiddels steun gekregen van 120 volksvertegenwoordigers uit de VS. Ook zij maken zich zorgen en hebben een brief gestuurd naar Google en Spirit. ‘Innovatie mag niet ten koste gaan van de privacy van werknemers of de vertrouwelijkheid van informatie die zij voor hun dienstverband moesten verstrekken’, aldus de politici.

De zaak ligt voorlopig bij de faillissementsrechter in New York. Op 6 november zal die gaan bepalen wat er met die data gebeurt. En dat kan grote gevolgen hebben. Google is namelijk niet de enige die op jacht is naar realistische bedrijfsinformatie. Amazon, OpenAI, Anthropic, Meta en Microsoft zijn er ook dol op.

Lees ook: Opstaan tegen big tech is niet langer kansloos

Jagen op founders

Tientallen startups in de VS zijn in dat gat in de markt gedoken. Ook al langer bestaande bedrijven spelen hierop in. Ze jagen op founders die stoppen, nemen de bedrijfsinformatie over en bewerken die, en verkopen die gegevens door aan AI-labs.

Met die informatie worden RL-gyms (reinforcement learning gyms) opgezet, gesimuleerde omgevingen waarin AI-agents kunnen oefenen met het navigeren door realistische werkplekken.

Een van de startups die garen spinnen bij de AI-honger naar bedrijfsdata is AfterQuery, vorig jaar opgericht door twee Gen Z-studenten. Het bedrijf begint met het opkopen van databases met codes van startups die failliet zijn gegaan. Via GitHub proberen ze de founders te bereiken, schrijft The Information. In het eerste jaar kopen ze al tientallen databases op. Die worden bewerkt en aan AI-labs verkocht.

Unicorn in 18 maanden

Inmiddels biedt AfterQuery complete pakketten aan voor sectoren als de belastingdienst, financiën, it, gezondheidszorg… Met diverse opdrachten en de besluitvormingsprocessen en stapsgewijze redeneringen erachter. Precies wat AI-agents nodig hebben. Achttien maanden na de oprichting is de startup al 3,2 miljard dollar waard.

Bij een ander AI-bedrijf, Turing, richt het project Lazarus zich volledig op de bedrijfsinformatie van bedrijven die ter ziele gaan. Alle operationele informatie is welkom, ook hoe de klantenservice werkt en hoe bugs in de software worden opgelost.

Het bedrijf belooft dat alle informatie eerst geanonimiseerd zal worden voor die wordt doorverkocht aan AI-labs. Hoe waardevoller de informatie, hoe meer die zal opbrengen. Turing is bereid om tot 1 miljoen dollar te betalen. Ook Europese bedrijven zijn welkom, maar hoe ze de veel strengere Europese privacywetgeving moeten omzeilen, staat er niet bij.

Zelf de markt opgaan

Ondernemers kunnen natuurlijk ook zelf de markt opgaan wanneer ze van plan zijn om te stoppen. Zo ontdekte de founder van Cielo24, Shanna Johnson, dat het bedrijf na dertien jaar een enorm digitaal archief had liggen. Slackberichten, tickets, email, Google Drive documenten, allerhande projecten… Waarom zou ze dat stof moeten laten vergaren? Ze krijgt er honderdduizenden dollars voor, weet Forbes.

De startup SimpleClosure, die Johnson door de papiermolen bij de liquidatie heeft begeleid, heeft daar overigens van geleerd. Het bedrijf heeft AssetHub opgericht waar startups hun sourcecodes en bedrijfsdata kunnen verkopen.

Daar zijn het afgelopen jaar bijna 100 transacties afgehandeld. Doorgaans wordt daarbij tussen de 10.000 en 100.000 dollar per bedrijf betaald. Het bedrijf claimt 1 miljoen dollar voor de founders te hebben teruggewonnen.

Toestemming vragen

De business breidt zich intussen in hoog tempo uit naar bestaande bedrijven. Zij bezitten namelijk veel meer data met een veel langere geschiedenis. Hoe meer volume, hoe hoger de prijs. De opkoper zal de data wel bewerken, zodat die verkocht kan worden.

Big tech probeert ook eigen werknemers te tracken. Zo weten de werknemers van SpaceX sinds augustus dat hun digitale uitwisselingen worden gebruikt voor het trainen van chatbot Grok. Elon Musk moedigt ze aan om een ‘voorbeeldige ouderrol’ op zich te nemen.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Wat de rechter ook beslist over Google op 6 november, er zullen vast nog vele procedures volgen. Eén ding is zeker: aan de mensen in al die digitale bedrijfsarchieven is nooit toestemming gevraagd om trainingsmateriaal voor AI-agents te worden. En ze verdienen er ook geen cent aan.

Lees ook: AI zorgt zelfs voor de jongste miljardair van Nederland ever

De optische AI-race leidt tot een overname van 115 miljard: goed nieuws voor Nederlandse scaleups?

Het Amerikaanse Lumentum, leverancier van lasertechnologie voor AI-datacenters, is overgenomen voor een recordbedrag van 115 miljard dollar. In de AI-race om snellere en zuinigere datacenters draait alles om fotonica - snelle optische chipverbindingen. Is de deal goed nieuws voor Nederlandse startups? 'Het toont dat de sky the limit is.'

Wafers van Smart Photonics. Foto: Getty Images

In de AI-bonanza kijken we inmiddels niet meer op een miljardje meer of minder. Maar de overname van Lumentum Holdings door chipbedrijf Marvell Technology breekt toch weer alle records. Met de deal is 115 miljard dollar gemoeid, en dat maakt het tot de grootste overname van een beursgenoteerd techbedrijf door een ander beursbedrijf.

De megadeal tussen de miljardenbedrijven past in een belangrijke trend in de AI-wereld. Om tegemoet te komen aan de onstilbare rekenhonger van AI moeten de chips in datacenters steeds sneller en efficiënter worden. En dat niet alleen: ze moeten ook zo snel en zuinig mogelijk met elkaar communiceren. Die overdracht van data is ondoenlijk met koperen draadjes waar elektronen zich doorheen moeten worstelen. Tegenwoordig is licht hét medium om de signalen sneller rond te laten razen.

Laser is de weg vooruit

Marvell is een bedrijf uit San Jose dat netwerkchips en andere hardware voor signaalverwerking ontwerpt voor de datacenters van zijn klanten. Op de golven van AI heeft het inmiddels een slordige 7500 werknemers en een omzet van ruim 8 miljard dollar. Lumentum is een steenworp verderop gevestigd. Het produceert EML-chips, laserchips die elektrische datasignalen omzetten in lichtpulsen die door glasvezel gaan. Met 13.000 werknemers is het goed voor een omzet van 3 miljard dollar.

Lees ook: De AI-race kan niet zonder fotonische chips, en laat Nederland daar nu net in vooroplopen

De ratio achter de overname, waarvoor Marvell overigens in eigen aandelen betaalt, is duidelijk: laser is de weg voorwaarts voor AI-fabrieken, en Marvell wil ze aan zijn klanten kunnen leveren. Gezien de verhitte AI-race en de schaarste aan cruciale hardware waarop AI-software zijn berekeningen doet, kan het geen kwaad controle te krijgen over een belangrijke leverancier als Lumentum.

De ceo van die laserspecialist zei onlangs nog dat de vraag naar zijn producten groter is dan wat hij kan leveren. Tot begin 2029 is hij volledig uitverkocht. Het is dan ook veelzeggend dat chipgigant Nvidia in zowel Marvell als Lumentum twee miljard dollar heeft geïnvesteerd. Wie de lasers kan leveren, beheerst een markt waarin de komende jaren voor honderden miljarden aan AI-technologie wordt verspijkerd.

De Amerikaanse recordovername zal ook in Nederland goed worden gevolgd. Een reeks Nederlandse startups en scaleups ontwikkelt namelijk ook fotonische chips en andere optische technologie waarop de AI-wereld met smart zit te wachten.

Photon Bridge en Astrape

Vorige week nog haalde de Eindhovense startup Photon Bridge 10 miljoen euro op voor zijn lasertechnologie. Het bedrijf van ceo Paul Marchal heeft een methode ontwikkeld om ook minder krachtige lasers als lichtbron in te zetten voor chipverbindingen. Dat maakt ze een stuk zuiniger, en bovendien zijn ze makkelijker op grote schaal te produceren en relatief eenvoudig en nauwkeurig te assembleren.

‘Die 10 miljoen euro is een hele goede ronde voor ons, al lijkt het vergeleken bij de 115 miljard voor Lumentum een pietluttig bedrag’, zegt de Vlaming. Maar zijn startup kan er goed mee uit de voeten. ‘We gaan nu snel met grote partijen praten om vast te stellen hoe het product eruit moet komen te zien. Vervolgens is het zaak om met de juiste partijen zo snel mogelijk op te schalen. We produceren niets zelf en gaan voor werelddominantie.’

Ook branchegenoot Astrape Networks, een spin-off van TU Eindhoven, werkt aan de fotonische verbindingen die datacenters sneller en zuiniger maken. Zijn Effiniti-platform is een chassis waarin verschillende modules kunnen worden geplaatst, zoals chipmodules, die dan met lichtverbindingen kunnen worden aangestuurd. Volgens Astrape kan zo het energieverbruik op de netwerklaag binnen AI-datacenters met 90 procent verminderen. Vorig jaar haalde het een kleine 8 miljoen euro op om zijn technologie verder te ontwikkelen.

Lees ook: Johan Feenstra (Smart Photonics) wil meer lef zien in Europa: ‘Anders gaan we het spel verliezen’

Twee Nederlandse fabrieken voor fotonische chips

De grootste Nederlandse speler in fotonica is tot nu toe Smart Photonics, dat in 2023 100 miljoen ophaalde en in 2027 vanuit een proeffabriek op de High Tech Campus zijn fotonische chips wil gaan maken. De nieuwe testlijn wordt gebouwd door TNO en produceert straks fotonische chips met indiumfosfide, een materiaal dat zelf licht kan genereren, moduleren en versterken.

De fabriek kost uiteindelijk 150 miljoen euro en is onderdeel van het consortium PIXEurope, dat ervoor moet zorgen dat Nederland doorstoomt naar de fotonische wereldtop. Smart Photonics kiest in die revolutie een rol als foundry, een partij die in zijn eigen fabriek ontwerpen van klanten produceert op bestelling.

Ook rond de Universiteit Twente wordt gebouwd aan een ecosysteem rond fotonica, zij het dat het zich richt op een ander materiaal: silicium-nitride chips die licht transporteren met extreem lage verliezen. Op het Kennispark in Enschede moet de eerste commerciële fotonische fabriek hiervoor komen te staan: New Origin. Onlangs werd bekend dat de stroomaansluiting voor die fabriek geregeld kan worden. Daardoor kan de eerste spade volgende zomer de grond ingaan, waarna de fabriek van 100 miljoen euro in 2029 kan draaien.

Smart Photonics en Effect Photonics als scaleups

De race rond fotonica bereikt dankzij de markt van AI-datacenters nu een voorlopig hoogtepunt, maar de ontwikkeling is niet gisteren gestart. Smart Photonics ontstond al in 2012 als spin-off van de TU Eindhoven en een collega als Effect Photonics werd al in 2010 opgericht. Het ontwikkelt sindsdien zijn versie van fotonische halfgeleiders die lasers, lichtdetectoren en digitale signaalverwerking combineren. Ook Effect Photonics zet in op indiumfosfide.

Een startup is het bedrijf allang niet meer, en het heeft verschillende fases van de fotonicamarkt meegemaakt. Voor de AI-boom ging het bijvoorbeeld over quantum als mogelijke toepassing van lichtchips. Effect Photonics had een eigen fabriek in Engeland, maar besloot die te sluiten omdat de fotonica-expert zijn businessmodel bijschaafde. Daardoor halveerde het aantal werknemers tot circa 120.

Inmiddels zorgt AI weer voor een duidelijk pad omhooog. In een series D-ronde haalde Effect vorig jaar in totaal 62 miljoen dollar op, met twee pensioenfondsen uit de metaalsector – PMT en PME – als mede-investeerders.

Lees ook: Na funding krijgt eerste commerciële fotonische chipfabriek van Nederland nu ook stroom en water

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Amerikaans tempo bijhouden

Is de Amerikaanse overname goed nieuws voor de Nederlandse fotonica? ‘Het toont dat de sky the limit is’, zegt Marchal van Photon Bridge. ‘We weten al dat de vraag naar lasers heel groot is: in 2028 is het naar verwachting een markt van 10 miljard dollar. Terwijl die kort geleden nog nul was, hè?’ Maar om succesvol te worden, is het wel zaak om het Amerikaanse tempo bij te houden, waarschuwt de ceo.

‘We missen de ervaring van het op grote schaal produceren en het aanbieden van een geïntegreerd aanbod zoals de fusiepartijen kunnen. Nederland heeft veel startups, maar hoe zorg je dat die daar een aanbod tegenover kunnen stellen? Het bouwen van een ecosysteem is dan het beste wat je kunt doen. En je moet vervolgens niet binnen dat systeem blijven leven, maar zaken doen met klanten van buiten. Willen we echt schaal bereiken, dan moeten we op Europese schaal samenwerken en investeren.’