Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Advertorial – Migration Match

Migration Match verzorgt grootschalige ICT-migraties en kostenbeheersing bij bedrijven met meer dan 2500 medewerkers. Persoonsgebonden middelen blijken bij veel bedrijven een verborgen kostenpost waarin pijnloos kan worden gesneden, terwijl het rendement enorm is. Alleen al met licenties zijn meestal aanzienlijke kosten te besparen.


Migration Match is in 2005 mede opgericht door Janneke van den Berg. “Ons bedrijf is voortgekomen uit de vraag van relaties om hen te ondersteunen in complexe, grootschalige projecten”, vertelt Van den Berg. “Dat verschafte ons inzicht in de do’s-and-don’ts inzake ICT-migraties en -transities. Bij ons staat niet de technologie centraal, maar de bedrijfsvoering. De onderneming in kwestie is nauw betrokken bij het migratieproces. Dankzij onze eigen migratiemanagementmethode M3© en onze hooggekwalificeerde medewerkers kunnen we migraties vlekkeloos en just in time laten verlopen, zonder dat dit ten koste gaat van de arbeidsproductiviteit. Dit onder het motto ‘Tijdens de verbouwing gaat de verkoop ongehinderd door’. Hierbij voeren we een strakke, pragmatische regie. Onze toegevoegde waarde is het grootste wanneer we de regie krijgen over het gehele migratie- en transitieproces. Dit zorgt voor een snelle en betrouwbare transitie.”

Behapbaar proces

“Onze eerste stap is om het proces beheersbaar te maken en ervoor te zorgen dat het blijft doorstromen”, vervolgt Van den Berg. “Het is essentieel dat alle betrokkenen op de planning kunnen vertrouwen en kunnen voorspellen wanneer wat plaatsvindt. Wil een proces voorspelbaar zijn, dan moet het vooral behapbaar zijn. Daarom clusteren we werkplekken die we als logische eenheid kunnen inplannen. Dit noemen we ‘chunken’, naar het Engelse woord voor brok. Elke chunk wordt binnen een vooraf vastgestelde tijd gemigreerd.”
“Om überhaupt te kunnen chunken, moeten we het ICT-landschap inventariseren”, vertelt Jeroen Wijnen, directeur Migration Match Vestiging West. “Vaak worden pas bij een grote transitie de draaiboeken uit de kast gehaald, maar je zou sowieso moeten weten hoe je mensen hun werk doen: wat je bijvoorbeeld aan applicaties en licenties hebt. Bij een succesvolle migratie is het belangrijk dat de administratie in de onderneming op orde is. Anders verhuis je de ruis mee. Deze analyse voeren we uit in samenwerking met de betrokken managers. In dit stadium stuiten we vaak op ‘rommel’: persoonsgebonden middelen als softwarelicenties, telefoonkaarten, laptops, toegangspasjes en randapparatuur. Een sourcingpartner als KPN ziet dat ook. Dit jaar is klanttevredenheid speerpunt voor KPN en kan hulp bij het verbeteren van het kosteninzicht leiden tot een hogere klanttevredenheid. De discrepanties die uit zo’n inventarisatie naar boven komen, worden gemeld bij de verantwoordelijke manager, die vervolgens mutaties aangeeft. Dit leidt tot opheffingen. Ons uitgangspunt is dat we van een besparingspotentieel van gemiddeld twee miljoen euro de helft kunnen realiseren, afhankelijk van het beleid van de organisatie.”

Cost Control

Onder het motto ‘Waarom zou je wachten met opruimen tot een migratie?’ is kostenoptimalisatie bij Migration Match uitgegroeid tot een zelfstandig bedrijfsonderdeel: Cost Control. Cost Control heeft ruime ervaring met grote opdrachtgevers als KPN, Universiteit Wageningen, Randstad HR Solutions en KLM, wat resulteert in een gemiddelde resultaatverbetering van 8 à 15%. Cost Control werkt in vier stappen toe naar een gezonde kostenstructuur, vertelt Wijnen. “Stap één is dat we aan de hand van bronsystemen als ontvangen facturen, personeelsadministratie en IT-administratie(s) in kaart brengen welke persoonsgebonden middelen er zijn en welke medewerker wat gebruikt. Daarbij komen ook middelen aan het licht die niet tot medewerkers kunnen worden herleid, en wordt duidelijk welke medewerkers middelen hebben die niet, of niet langer, bij hun functie passen.”
Wijnen vervolgt: “We richten ons op organisaties met meer dan 2500 medewerkers. Daar loopt dergelijke verrommeling al snel in de papieren. Vaak weet het management niet precies wat er wordt uitgegeven. Middelen als mobiele telefonie en licenties zijn niet tastbaar, maar wel kostbaar. Als het contract nog niet is afgelopen, maar het gebruik wel, moet je dit kunnen overzetten op een collega. Als een project is afgelopen, blijven er allerlei spullen over die moeten worden afgeboekt of opnieuw moeten worden ingezet. Vaak gebeurt dat echter niet. Bij bedrijven die kiezen voor een eenmalige kostenoptimalisatie bepalen de budgetverantwoordelijken welke kosten worden stopgezet. Dat is stap twee. Deze verwerking vindt online plaats met gebruik van ons systeem ‘CC Optimizer’. Stap drie is afsluiting van de optimalisatiefase met een evaluatie van het resultaat. Op basis hiervan doen we voorstellen om ook voor de toekomst kosten te blijven beheersen via onze portal Cost Control Online. Daarmee houdt een bedrijf niet alleen greep op de persoonsgebonden middelen, maar kan het ook het orderproces schoon houden. Stap vier behelst verdere optimalisatie door Cost Control Online te integreren in de processen van inkoop en factuurbeheer. We kunnen een maandelijkse analyse aanbieden van de mutaties in de bronsystemen. Met een maandelijkse toetsing kun je goed bijhouden wat er aan middelen wordt uitgegeven.”
Van den Berg besluit: “Het proces is geen vervanging van de bestaande gang van zaken, maar een dashboard met overzicht over alle kosten voor persoonsgebonden middelen. Daarvoor moeten we meestal wel door de nodige weerstand heen breken. Geen manager gaat graag met de billen bloot, maar de besparingen zijn zodanig dat we onszelf ruim terugverdienen.”

Migration Match

Postbus 206, 2250 AE Voorschoten
Rouboslaan 34, 2252 TR Voorschoten
Telefoon: (071) 560 12 70
Fax: (071) 560 12 80
E-mail: [email protected]
www.migrationmatch.nl
 

RAMageddon: zo maakt AI je volgende laptop en smartphone honderden euro’s duurder

De onstilbare chiphonger van AI zorgt voor een wereldwijd tekort aan geheugenchips. Dat zorgt voor een prijsexplosie die nu ook Apple laptops en spelcomputers fors duurder maakt. Wen er maar aan, zeggen analisten, want het wordt allemaal nog veel duurder.

Het blijft wennen. Als koper van een laptop of smartphone was je gewend dat die apparaten elk jaar meer rekenkracht en meer geheugen boden voor ongeveer hetzelfde geld.

Apple ziet zich nu gedwongen dat om te draaien. Het vraagt sinds vorige week méér geld voor laptops waar onder de kap weinig of niets aan is veranderd. De Macbook Pro van 2.229 euro is exact dezelfde als het ding dat een paar dagen eerder nog 300 euro goedkoper was. Ook de razend succesvolle budgetserie MacBook Neo is 100 euro duurder geworden en ging van 599 naar 699 euro. De iPad werd zelfs 30 procent duurder: van 389 euro/voor 509 euro.

RAMageddon slaat toe

Nu voelen consumenten pas goed de gevolgen van wat Amerikanen al smakelijk ‘RAMageddon’ of ‘RAM-pocalypse’ noemen (RAM staat voor random access memory). Een enorm tekort aan geheugenchips drijft de prijzen op, pc- en gadgetfabrikanten worstelen daardoor met hoge kosten die onvermijdelijk tot hogere eindprijzen moeten leiden. In sommige gadgets is de kostprijs van het geheugen al hoger dan de totale verkoopprijs.

Lees ook: De volgende generatie belastingontduikers is op komst: AI-agents

Dat Apple, met al zijn inkoopkracht een wereldkampioen in het regisseren van zijn toeleveringsketen, komt met een prijsverhoging is veelzeggend. Op dezelfde dag dat Apple zijn prijzen verhoogde, maakte Microsoft bekend dat zijn Xbox-spelcomputer 100 tot 150 dollar duurder wordt. De topversie met 2 terabyte geheugen is niet eens meer te koop. Eerder hadden concurrenten Sony (PlayStation 5) en Nintendo (Switch 2) al aangekondigd dat hun spelconsoles duurder zouden worden.

AI is de boosdoener

Ook Dell, HP, Lenovo en Asus hebben prijzen verhoogd of de hoeveelheid geheugen in hun producten verminderd. Inmiddels maken geheugenchips eenderde van de prijs van een laptop uit, en moeten we er rekening mee houden dat de simpele schoollaptop van 500 euro in 2028 niet meer bestaat.

Lees ook: Hoe Nederlands is Nebius, dat met Nvidia-miljarden zijn AI-cloud bouwt?

Boosdoener is – dat valt wel te raden – AI. Althans, de gigantische investeringen in de datacenters waarin OpenAI, Anthropic, Google en de rest hun AI-modellen laten draaien. Dat Nvidia stinkend rijk wordt van de grafische chips voor AI-fabrieken is wel bekend. Maar geavanceerde geheugenchips die enorme hoeveelheden data kunnen opslaan en snel serveren zijn even onmisbaar in de AI-revolutie.

AI-chips krijgen voorrang

Terwijl big tech honderden miljarden uitgeeft aan de bouw van datacenters, proberen de chipmakers ze zo goed mogelijk te bedienen met de snelle geheugenchips van het type HBM (high bandwidth memory). Die bestaan uit meerdere lagen en verbruiken daardoor ongeveer 3 keer meer basismateriaal – wafers – dan conventioneel geheugen.

Er zijn eigenlijk maar drie grote leveranciers, Samsung, SK Hynix en Micron. Samen zijn ze goed voor meer dan 90 procent van de markt en zij geven voorrang aan de chips met hogere marges. Micron meldde al in december plompverloren dat het stopt met het maken van chips voor de consumentenmarkt. Daardoor zijn er minder wafers over voor de doorsnee chips in onze telefoons, laptops, auto’s en wat al niet.

Tot 2027 nog hogere prijzen

De wet van vraag en aanbod heeft intussen zijn werk gedaan. DRAM-chips (dynamic random access memory) die als werkgeheugen dienstdoen en de SSD-variant waarop we data opslaan, werden sinds afgelopen herfst al 3 tot 4 keer zo duur, maar volgens een rapport van Gartner en investeerder Jefferies gaan de prijzen de komende kwartalen nog doodleuk met 30 tot 50 procent omhoog. Tot eind 2027 rekenen ze met een plus van 150 tot 205 procent.

Lees ook: Zitten we in een AI-bubbel? Dit maakt 2025 anders dan de internetzeepbel van eind jaren 90

Tja, het aanbod past zich duidelijk niet snel genoeg aan aan de vraag. Het bouwen en operationeel krijgen van een fabriek voor geheugenchips duurt dan ook twee tot drie jaar – als de grote fabrikanten al toekomen aan iets anders dan dat zo gevraagde geavanceerde geheugen voor AI-berekeningen. Tot overmaat van ramp zat de chipmarkt in 2023 in een dal, waardoor juist in die periode veel minder nieuwe fabrieken werden gepland.

Rechtszaak tegen grote drie

De chipcrisis kent niet alleen verliezers. Zuid-Korea zag zijn export vorige maand spectaculair stijgen, met 70 procent tot ruim honderd miljard dollar, vooral dankzij de explosief gestegen handel in geheugenchips. Deze week toonden Samsung en SK Hynix hun goede wil. Samen met de Zuid-Koreaanse overheid investeren ze 590 miljard dollar in nieuwe fabrieken, genoeg om de productiecapaciteit van het land nog eens te verdubbelen.

Dat gebaar van goede wil kwam nét te laat voor een paar particulieren en kleine pc-bedrijven die juridische actie ondernemen tegen de grootste drie chipmakers. In Californië worden ze aangeklaagd voor het moedwillig en in overleg beperken van de productie en het opschroeven van hun prijzen, iets wat al sinds 2022 aan de gang zou zijn.

Lees ook: Eindhovense Nvidia-uitdager haalt $250 miljoen op

Voordat de rechter aan een beoordeling toekomt, zijn de prijsstijgingen misschien al voorbij. Maar of ze na 2027 zullen dalen, daarin hebben analisten een hard hoofd. Misschien is er nóg een winnaar temidden van alle chip-ellende. Duurdere laptops en smartphones kunnen leiden tot uitgestelde aankopen en een impuls geven aan de markt voor tweedehands apparaten. Voor de aarde is wat minder e-waste meer dan welkom.

Deze startup uit de VS zoekt $350 miljoen om het hart van ASML’s chipmachine te vervangen

ASML bouwt de enige machines ter wereld waarmee de meest geavanceerde chips worden gemaakt. Een Amerikaanse startup denkt een cruciaal onderdeel te kunnen verbeteren. Is dat een bedreiging of juist een kans voor de grootmacht uit Veldhoven? 4 vragen.

ASML
ASML's chipmachines gebruiken EUV-licht om microscopisch kleine ontwerpen op wafers te printen. Foto: ASML

1. Wat is er volgens xLight mis met de lichtbron die ASML gebruikt?

xLight-oprichter Nicholas Kelez ontwikkelt een alternatief voor een onmisbaar onderdeel in de machines van ASML: de lichtbron. Voor zijn meest geavanceerde machines gebruikt de chipmachinefabrikant extreem ultraviolet licht (EUV). Dat wordt gegenereerd via een proces dat laser-produced plasma wordt genoemd.

Dat gaat zo. In een vacuümkamer worden aan een stuk door minuscule druppeltjes tin afgeschoten, 50.000 keer per seconde. Die druppeltjes worden met lasers platgeslagen en tot ontploffing gebracht. Bij deze ‘mini-supernova’s’ worden fotonen uitgezonden met een golflengte van 13,5 nanometer (een miljoenste van een millimeter), het EUV-licht.

Dat licht wordt via een serie spiegels het lithografiesysteem in gestuurd, waar het wordt gebruikt om patronen op een chip te ‘printen’.

Klinkt ingewikkeld? Dat is het ook. Het kostte ASML meer dan vijftien jaar voordat het systeem betrouwbaar genoeg was voor commerciële chipproductie. Het is de enige partij ter wereld die deze EUV-lithografiemachines kan maken, die op hun beurt weer essentieel zijn voor de productie van de meest geavanceerde (AI-)chips.

Lees ook: Recordfunding van 330 miljoen: is Nearfield Instruments straks even onmisbaar als ASML?

xLight-oprichter Kelez is ervan overtuigd dat de lichttechnologie die ASML gebruikt tegen grenzen aanloopt. Hoe kleiner de patronen, hoe meer transistors – de kleinste bouwstenen – er op een vierkante centimeter kunnen worden gedrukt. En hoe meer transistors, hoe krachtiger en efficiënter de chip wordt. Dat is belangrijk voor het zware rekenwerk dat nodig is voor AI-modellen. ASML heeft er dus baat bij om ‘fijnere lijntjes’ te tekenen.

Dat kan door het EUV-licht met grotere spiegels scherper te ‘focussen’, waarop ASML nu inzet. Volgens Kelez komt er bij die methode een moment dat de grens bereikt is, omdat de spiegels dan te groot en te zwaar worden, en de machines zodoende te duur. Hij denkt dat het effectiever is om de golflengte van het EUV-licht zelf te verkorten, en dat die kan worden teruggebracht tot 2 nanometer.

2. Oké, en waaraan sleutelt xLight dan precies in Silicon Valley?

Aan een externe ‘lichtfabriek’. In plaats van in de machine wil de startup het EUV-licht daarbuiten opwekken. Dat doet xLight met een vrije elektronenlaser (Free Electron Laser of FEL). Het gaat om een deeltjesversneller waarbij elektronen in bundels worden versneld tot dichtbij de lichtsnelheid en vervolgens door een reeks magneten gestuurd. Daardoor gaan ze slingeren en creëren ze EUV-licht.

Door de ruimte tussen de magneten aan te passen kan de golflengte van dat licht worden ‘ingesteld’. Het systeem moet zo’n 100 bij 50 meter groot worden en kan bijvoorbeeld naast een chipfabriek worden geïnstalleerd. De laser kan zoveel EUV-licht opwekken dat deze volgens xLight zo’n zestien tot twintig lithografiemachines tegelijk van licht kan voorzien. Light as a service, aldus Kelez.

99 procent van de energie die daarvoor nodig is kan worden teruggewonnen, zegt de oprichter tegen The Economist. Terwijl er volgens correspondent Shailesh Chitnis in de machines van ASML bij elke spiegelreflectie juist zo’n 30 procent verloren gaat. ‘Tegen de tijd dat de fotonen de wafer bereiken, is er minder dan 2 procent van de oorspronkelijke energie over.’

Een EUV-lithografiemachine van ASML. xLight werkt aan een alternatieve lichtbron. Foto: ASML

3. Klinkt allemaal heel mooi, maar hoever is xLight daarmee?

De deeltjesversneller van xLight bestaat alleen nog op papier. De technologie werkt in het lab, maar moet nog op grote schaal worden bewezen. De startup bouwt nu een eerste prototype, in het Albany Nanotech-complex in de staat New York. Die moet in 2028 klaar zijn.

Het bedrijf zou volgens techsite The Information al (niet-bindende) overeenkomsten voor 4,2 miljard dollar aan projectfinanciering hebben gesloten, bedoeld voor de bouw van de eerste zeven installaties. Waar die moeten komen, en wanneer, is niet bekend.

Ook voor het prototype is geld nodig. De Amerikaanse overheid stak eind vorig jaar 150 miljoen dollar in de startup via de Chips and Science Act, een subsidieprogramma van ruim 50 miljard dollar om de binnenlandse chipproductie in de VS te versterken.

Veelzeggend is dat voormalig Intel-ceo Pat Gelsinger bestuursvoorzitter bij xLight is. Intel was ooit leidend op de wereldwijde chipmarkt, maar raakte die dominante positie kwijt aan spelers als TSMC, Samsung en Nvidia.

Lees ook: Waarom de nieuwe ceo de droom van een leidend Intel alvast kan opbergen

In ruil voor die zak geld kreeg het Witte Huis volgens The Wall Street Journal een onbekend belang in xLight, waarmee de overheid waarschijnlijk de grootste aandeelhouder is geworden. Daarnaast zouden er volgens The Information gesprekken lopen om nog eens 350 miljoen dollar aan privaat kapitaal op te halen, met Boardman Bay Capital en Bain Capital in de lead.

4. Moet ASML zich zorgen maken?

Ja en nee. xLight doet volgens techsite The Next Web een poging om het ‘monopolie’ van ASML te doorbreken. Maar in plaats van uitdager stelt de startup zich juist als partner op. De twee bedrijven werken zelfs samen om de technologie te demonstreren. Het plan is om de elektronenlaser te integreren in de machines van ASML; xLight zou de tech volgens The Information aan de Veldhovense grootmacht willen verkopen.

Dan moet de startup eerst aantonen dat de technologie werkt, zegt ceo Christophe Fouquet tegen TechCrunch. Volgens de ASML-topman kan de eigen lichttechnologie bovendien nog ‘jarenlang’ verder worden ontwikkeld. ‘We weten hoe we die kunnen opschalen. Waar xLight aan werkt, is een nieuwe lichtbron die nog gebouwd en bewezen moet worden. De enige vraag is of die uiteindelijk betere prestaties levert of goedkoper is dan onze huidige oplossing. Ik denk dat daar het laatste woord nog niet over is gezegd.’

Waarom ASML dan met de startup samenwerkt? ‘We vinden dat we daarin een verantwoordelijkheid hebben.’

Als ASML zich al zorgen moet maken om uitdagers uit Silicon Valley, dan volgens NRC eerder over Substrate. Ook deze Amerikaanse startup werkt aan een alternatieve lichtbron, met röntgenstralen. Daar blijft het niet bij; het bedrijf wil ook eigen lithografiemachines en chipfabrieken bouwen, en claimt dat die voor 2028 operationeel zijn.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

PayPal-oprichter Peter Thiel gelooft erin; die stak al 100 miljoen dollar in de startup. Maar Fouquet moet het nog zien. ‘Ik heb al veel ambitieuze claims voorbij zien komen’, zegt hij tegen TechCrunch. ‘Wij beschikten dertig jaar geleden al over ons eerste EUV-beeld. Vervolgens kostte het twintig jaar intensief ontwikkelingswerk om daar een systeem van te maken dat geschikt was voor chipproductie.’

Lees ook: Waarom ASML 3.000 managers wipt: ‘Hoe meer bureaucratie, hoe minder innovatie’