Even voor de verhoudingen: een investering van 2 miljard dollar, dat is twee derde van de totale 3 miljard dollar die Nederlandse startups en scaleups in 2025 omgerekend hebben opgehaald. En dat regelt Nebius dus in één deal. Met Nvidia, dé AI-chipfabrikant die de manier wel ziet zitten waarop het Amsterdamse cloudbedrijf aan AI-fabrieken en andere infrastructuur bouwt.
Dat wordt een lastige voor de fundingstatistieken van 2026. Tellen we deze megaronde mee voor het overzicht van investeringen die Nederlandse startups ophaalden, dan wordt het een onovertroffen jaar. Dan staan alle critici die erop hameren dat er te weinig geld naar techbedrijven gaat met hun mond vol tanden.
Geen gewone Nederlandse scaleup
Maar Nebius is niet zomaar een Nederlandse scaleup. Terwijl het ook weer niet het zoveelste bedrijf is dat alleen een Amsterdamse postbus heeft om zijn financiële huishouding te optimaliseren.
Dat Nebius vanuit Nederland de wereld verovert met zijn AI-cloud, heeft alles te maken met de oorlog in Oekraïne. Het bedrijf met een beursnotering aan de Nasdaq en AI-fabrieken in Finland, Frankrijk en de VS is namelijk te beschouwen als een voortzetting van Yandex, het Russische equivalent van Google.
Lees ook: Het advies tegen een AI-Gigafabriek is een gevaarlijke denkfout
Russische zoekmachine wordt techconglomeraat
Schoolvrienden Arkady Volozh en Ilya Segalovich begonnen Yandex in 1997, de vroege dagen van internet, als zoekmachine. Naast cloudopslag en andere digitale diensten breidde hun business gaandeweg uit met Uber-achtige takken als taxi’s, zelfrijdende voertuigen en het bezorgen van onder meer boodschappen. Al met al een bedrijf met een beurswaarde van 30 miljard dollar en 26.000 werknemers.
De inval in Oekraïne zorgde in 2022 voor een belangrijke knip in de geschiedenis van de online gigant. Een deel van het management en meer dan 5.000 werknemers ontvluchtten Rusland, waar Poetin een mobilisatie had uitgeroepen. Veel techneuten zochten Silicon Valley op, maar een paar honderd mensen landden in Amsterdam en omgeving.
Boedelscheiding van Yandex
Achter de schermen is lang onderhandeld over een boedelscheiding, die er in 2024 toe leidde dat de Russische zoekmachine, taxi- en bezorgdienst onder de naam Yandex voor enkele miljarden werden verkocht aan een groep Russische investeerders. Samen was die Russische boedel goed voor 95 procent van de omzet, werknemers en bezittingen.
Met Nebius Group en 1.300 werknemers ging oprichter Volozh buiten Rusland verder. Inclusief de Amsterdamse vestiging, die al sinds 2007 fungeerde als brievenbusfirma. En inclusief beursnotering. De handel in aandelen was stilgelegd sinds de oorlog in Oekraïne, maar in oktober 2024 werd de schorsing door de Nasdaq ongedaan gemaakt.
Lees ook: Nederlandse startup-sector groeit scheef: veel geld, te weinig nieuwe bedrijven
Oprichter Volozh op de sanctielijst
Volozh zelf stond ook een tijdlang op de Europese sanctielijst met Russische zakenlieden, maar werd daarvan geschrapt toen hij zich uitsprak tegen de ‘barbaarse oorlog’ in Oekraïne. Hij bezit een villa aan het Amsterdamse Vondelpark, maar woont feitelijk in Tel Aviv.
Nebius heeft nog een datacenter in Finland en werkt in de VS aan zelfrijdende auto’s, maar speelt zich nu vooral in de kijker met zijn AI-divisie. Wat dat betreft viel het jaar van de boedelscheiding, 2022, mooi samen met de marktintroductie van ChatGPT: de Russische ingenieurs wisten sindsdien exact hoe ze hun cloud moesten inrichten.
AI-cloud als concurrent van OpenAI
In de cloud van Nebius kunnen bedrijven hun eigen AI-modellen ontwikkelen en testen, bijna vanzelfsprekend dankzij de rekenkracht van Nvidia, en met softwaremodules waarmee het flexibeler werken is dan met de confectieproducten van OpenAI en de rest.
Een concurrent bouwen voor Microsoft, Amazon en Google vergt massa’s kapitaal. Al eerder regelde Volozh 700 miljoen dollar bij investeringsmaatschappijen Accel en Orbis, in een ronde waar ook Nvidia al aan meedeed. Het datacenter in Finland wordt gerenoveerd met Nvidia-chips, in Frankrijk en IJsland huurt Nebius ook ruimte en een nieuw datacenter in New Jersey is in aanbouw.
Lees ook: Waarom Nederland dringend een AI-Deltaplan nodig heeft
Opmerkelijk genoeg is de gevestigde big tech-orde dol op Nebius. Met Meta sloot Volozh een deal ter waarde van 3 miljard dollar en Microsoft zou zelfs voor 17 miljard aan AI-diensten afnemen de komende jaren. Zijn bedrijf streeft naar een jaarlijkse omzet van 7 tot 9 miljard dollar tegen het einde van 2026.
Nebius was bijna Italiaans geworden
In Amsterdam heeft Nebius inmiddels meer dan 700 medewerkers op een hoofdkantoor in Amsterdam-Zuid. Een paar weken geleden werd het moderne monumentale pand – Tripolis, een van de laatste ontwerpen van architect Aldo van Eyck – in gebruik genomen. Voorzitter van de raad van commissarissen is de Nederlander Rogier Rijnja – al was die al sinds 2013 commissaris bij voorganger Yandex.
Fun fact: het had maar een haartje gescheeld of Nebius was een Italiaans bedrijf geworden. Dat blijkt uit een reconstructie die de Groene Amsterdammer maakte over de boedelscheiding. Vanuit Armenië, Georgië, Servië en Rusland trokken steeds meer Yandex-werknemers naar Italië, maar in oktober 2022 kozen de Italianen Meloni als premier. En begon de regering werkvisums te annuleren. Zo kwam Amsterdam op de kaart te staan als meer dan een postbuslocatie.
