Meer dan 500 startups. Samen hebben ze tegen een miljard aan kapitaal opgehaald en zijn ze goed voor 10.000 banen. Yes!Delft heeft de afgelopen twintig jaar verreweg het indrukwekkendste trackrecord van alle Nederlandse incubators neergezet, de programma’s en bedrijven die startups helpen opzetten en groeien.
Voorbeelden van techstartups die het ver hebben geschopt? Als het gaat om exits: de snelladers van Epyon en de zelfstabiliserende loopbruggen voor de offshore van Ampelmann werden in de eerste jaren van Yes!Delft al voor grote bedragen opgekocht door internationale bedrijven. In latere jaren volgden slaaphulp Nightbalance, dat naar Philips ging, en de energiechips van Nowi, die werden overgenomen door Nexperia.
Maar nog veel meer startups groeiden onder eigen naam door. Bekende namen voor het grote publiek zijn fietsverhuurder Swapfiets, parkeerprovider Parkbee en de slaaprobots van Somnox. Quantumstartups Delft Circuits en Qblox leveren hun hard- en software inmiddels wereldwijd, net als Skytree doet met zijn technologie voor het opslorpen van CO2 uit de buitenlucht.
Incubators en accelerators waren populair
Eigenlijk is het al een succes op zich dat de kraamkamer van TU Delft, met de Rotterdamse Erasmus Universiteit en de gemeente Delft als aandeelhouders, nog volop draait. Incubators – later vaker accelerators genoemd – waren ooit mateloos populair en vond je bij wijze van spreken op elke straathoek. Dat is een beetje over.
Lees ook: Accelerators soms lastig voor startups: ‘Het was keihard onderhandelen’
Rockstart heeft zichzelf bijvoorbeeld omgekat tot investeerder, Startupbootcamp draait in Nederland veel minder programma’s en in Amsterdam gooiden de universiteiten hun gezamenlijk ACE Incubator dit voorjaar dicht. Universiteiten hebben stevige bezuinigingen voor hun kiezen gekregen, en voor marktpartijen is een accelerator lastig winstgevend te krijgen als succesvolle exits te lang uitblijven.
Yes!Delft geeft gas en verdubbelt
Maar Yes!Delft neemt geen aandelen in de startups die het begeleidt. En het geeft nu juist gas, vertelde directeur Ras Lalmy voordat de champagne werd gesabreerd tijdens het Delftse verjaardagsfeestje. ‘We hebben een machine neergezet waarvan we na twintig jaar weten dat die werkt. Daarom willen we verdubbelen wat we nu doen: de komende vijf jaar willen we 250 startups helpen.’
Dat past volgens hem wel bij de bekende uitspraak van Steve Jobs over de ‘crazy ones’, die al jaren levensgroot op de blauwe muren van dit startupverzamelgebouw op het terrein van TU Delft staat: ‘The people who are crazy enough to think they can change the world, are the ones who do.‘
Wetenschappers trainen als ondernemer
Typisch Delfts natuurlijk, om het over machines te hebben die draaien. Alfa’s zullen het vaker hebben over een ecosysteem, waarin Yes!Delft een belangrijke spil is. Met de research en kennis van de TU als belangrijke – maar lang niet de enige – bron van technologie waarmee de startups er aan de slag gaan.
De universiteit geeft door de inbreng van patenten en het trainen van wetenschappers tot ondernemers handen en voeten aan haar derde kerntaak naast onderwijs en onderzoek: kennis omzetten in maatschappelijke en economische waarde.
Lees ook: Hoe krijgen we meer universitaire startups? ‘Laat het vaker over aan mensen van buiten’
Op dit moment zijn 80 à 90 startups aan de slag aan de Molengraafsingel. Vele laten zich zien aan de genodigden op het feestje.
Zuinige koekenpan van Effium
TU Delft-alumni Surya Prakash en Wytze de Vries bijvoorbeeld, die met Effium een koekenpan ontwikkelden die dankzij een innovatieve bodem met spiraalvormige vinnen twee keer zo efficiënt omgaat met gas en al goed verkoopt onder chefs.
‘We zijn aan de hand van feedback nieuwe modellen aan het ontwikkelen en op termijn willen we ook een inductielijn opzetten’, zegt De Vries. Ging Nederland niet van het gas af? ‘Die transitie gaat nog wel wat jaren duren, terwijl gas alleen maar duurder wordt.’
Lees meer: Delftse startup Effium verovert keukens met de efficiëntste koekenpan ter wereld
Onderwaterdrone van Lobster Robotics
Verderop in het gebouw met zowel kantoorruimte als werkplaatsen ligt de Scout, een varend robotje van Lobster Robotics. Oorspronkelijk is het ontworpen om de zeebodem af te speuren op de aangroei van oesters rond onder meer windparken op zee. Inmiddels trekt een militaire toepassing voor de onderwaterdrones meer aandacht.
De Delftse startup werkt samen met Defensie aan de ontwikkeling van een versie die de Navo zou kunnen inzetten. ‘We zitten nu twee jaar hier in Yes!Delft’, zegt cfo Danny Looman. ‘Je vindt als startup nergens anders een plek waar kantoorruimte en een werkplaats zo goed zijn te combineren.’
Lees meer: Lobster Robotics brengt de zeebodem in kaart: ‘Ook in troebel water kunnen we scherpe foto’s maken’
Oormeter van Acoustic Insight
Wat je als techstartup bedenkt in Yes!Delft kun je ter plekke in elkaar laten zetten, desnoods met onderdelen die om de hoek zijn ge-3D-print of gefreesd. De onderdelen voor de prototypes van de oorscanner die Acoustic Insight ontwikkelt, bestelt het wel van buiten. Zegt ontwerper Susanne Bos, die laat zien hoe haar startup de lasertechnologie voor oogmetingen met een nieuw algoritme geschikt maakt om een nauwkeurig beeld van de gehoorgang vast te leggen.
Ze heeft na haar afstuderen als biomedical engineer aan de TU Delft een open sollicitatie gestuurd naar een paar startups en met Acoustic Insight was er een klik. Een voorbeeld van het talent dat de universiteit als brandstof levert voor de startupmachine.
Human capital delen
‘We zijn hier echt geboren als startup en leerden een businessplan bouwen en funding ophalen’, zei Josefien Groot, oprichter van Qlayers, dat verfrobots ontwikkelt voor schepen en opslagtanks. ‘Maar toen we gingen opschalen kwamen we erachter hoe belangrijk dit hele ecosysteem is, onder meer omdat we mensen van andere startups konden aannemen of onze mensen bij andere startups aan de slag gingen. We delen als het ware human capital, en het zijn werknemers met startupervaring. Die vind je niet zomaar bij een corporate.’
Patenten, ondernemerschap, talent, wat missen we nog om een startupecosysteem compleet te maken? Kapitaal. Om nog even bij Acoustics Insight te blijven: dat kreeg financiering van Blue Sparrows MedTech Fund, opgezet door Yes!Delft-alumni als Eline van Beest (Nightbalance) en de oprichters achter de exoskeletons van Laevo.
Alumni achter deeptechfonds Forward.one
Wat dat kapitaal betreft, is de cirkel in Delft echt rond, nu alumni niet alleen hun kennis en ervaring, maar ook geld terugploegen in het ecosysteem. Deeptechinvesteerder Forward.one maakte vorige week zijn derde fonds bekend, met een omvang van 200 miljoen euro. Geld voor ambitieuze deeptech-startups die willen doorgroeien, uit een fonds dat mede werd opgezet door de mannen van Ampelmann.
Dat nieuws was goed voor een stevig applaus. ‘Wel een beetje jammer dat ze dat niet op onze verjaardag vandaag, maar gisteren aankondigden’, grapte Yes!Delft-directeur Lalmy, ‘Maar het illustreert wel hoe onze alumni over de hele techindustrie in Europa uitwaaieren en ook helpen met het verder uitbouwen van het ecosysteem.’
Doorgroeien tot grote schaal
Wat wel opvalt: in de lange lijst van Yes!Delft-startups staan geen unicorns en ook niet veel scaleups die zijn uitgegroeid tot een fors bedrijf. Dat blijft een code die ook deze machine nog niet heeft gekraakt: Nederlandse deeptech-startups groeien maar heel af en toe door tot echt grote schaal.
Dat Yes!Delft er trots op is, dat 83 procent van die 500 startups nog actief zijn, is wat dat betreft niet de bedoeling, zei Rinke Zonneveld, die met Invest-NL toch in handenvol startups investeert. ‘Het mag van mij wat Darwinistischer. Dat startups klein blijven en lang doorgaan, is eigenlijk een probleem. Je houdt mensen en middelen vasthoudt die beter op hun plek zijn bij snel schalende bedrijven.’
Eigenlijk moet de ambitie van Yes!Delft zijn om de startups zo snel mogelijk uit dit gebouw te krijgen, de wijde wereld in, zei Techleap-boegbeeld Constantijn van Oranje. ‘Weg van die universiteit, trotseer je concurrentie en ga de markt op. Zo maak je ook plaats voor nieuwe ondernemers en gaat die motor sneller draaien. We zijn in Nederland niet zo dol op misfits, maar dit instituut bestaat omdat een paar misfits hun nek uitstaken. We moeten in Nederland meer crazy en ambitieus zijn en niet iedereen op hetzelfde niveau willen houden.’
Lees ook: De 8 belangrijkste accelerators voor startups in Nederland
