Fondsprofiel
Naam: Forward.one Fonds III
Omvang: mikt op 200 tot 250 miljoen euro
Scope: industriële technologie, semiconductors, climate tech, robotics, quantum
Geografische focus: Benelux, DACH-landen en Nordics
Ticket size: 1-3 miljoen euro, met reserves voor vervolginvesteringen
Portfolio eerdere fondsen: o.a. Helin, Qualinx, Optics11, Quantware, Mayht (exit), Sensorfact (exit)
Met Fonds III heeft Forward.one straks 200 miljoen euro klaarliggen voor 25 à 30 deeptech-startups in de vroege fase. De initiële tickets liggen tussen de 1 en 3 miljoen euro, maar het fonds houdt vooral geld achter de hand voor grotere vervolginvesteringen.
Het grootste deel van die 200 miljoen zijn al binnen. En als het meezit, wordt zelfs de ‘hard cap’ van 250 miljoen gehaald. Best een prestatie, zegt partner Beau-Anne Chilla, in een markt die nog steeds uitdagend is. Het regent namelijk nog niet echt overnames of beursgangen, waardoor veel geld dat investeerders in techfondsen staken daar blijft vastzitten. In betere tijden komt hun geld juist (meer dan) terug, en herinvesteren ze het idealiter in een volgend fonds.
Wat helpt: Forward.one, in 2017 begonnen door onder anderen de oprichters achter het Delftse offshoreplatform Ampelmann, heeft met zijn twee eerdere fondsen goede zaken gedaan. Het eerste fonds scoorde zelfs een gemiddeld jaarlijks rendement van 41 procent, waarmee het tot de top van Europese vc-fondsen hoort qua returns. ‘Een van de redenen waarom wij wel in staat zijn een fonds op te halen, is ons trackrecord. We denken heel actief na over exits en hebben behoorlijk wat geld teruggestort’, zegt Chilla.
Exits met Mayht en Sensorfact
Forward.one investeerde de afgelopen jaren in een breed scala aan industriële technologie: van quantumcomputing en robotica tot sensoren, halfgeleiders en climate tech. Bekende namen uit het portfolio zijn Qualinx, dat superzuinige chips voor gps ontwikkelt, pijpleidingenbewaker Optics11 en quantumbedrijf Quantware. De exits maakte de Amstelveense investeerder met energie-monitoringbedrijf Sensorfact, dat aan industrieconcern ABB werd verkocht, en met Mayht, de revolutionaire luidspreker die naar Sonos ging.
Smart Money
Wie zijn de meest actieve Nederlandse investeerders in startups en scaleups, hoe kijken ze aan tegen founders en op welke businessmodellen en technologie zetten ze in? MT/Sprout geeft ze in de serie Smart Money de vloer. Lees eerdere interviews uit de reeks »
‘Bij Mayht was het op een gegeven moment de vraag: investeren we heel veel geld en zetten we er echt keihard de schouders onder om een merk op te bouwen, of verkopen we de technologie? Bij Sensorfact idem dito: gaan we heel veel geld ophalen voor de volgende fase, of verkopen we het bedrijf nu een koper heeft aangeklopt? Dat is altijd een strategische afweging die je samen met de ondernemer maakt.’
Forward.one stapt vroeg in, blijft lang
De modus operandi van het deeptechfonds: vroeg instappen bij de startups met een relatief groot belang, en daarna lang doorinvesteren zodra ze zich succesvol blijven ontwikkelen. ‘Dat blijven we ook doen, en daarvoor is de 200 à 250 miljoen die we nu ophalen ruim voldoende. We willen de ondernemers goed kunnen blijven begeleiden. We zijn ook niet bang om ons belang naar 40 procent uit te breiden als het heel goed gaat. Daarin zijn we best onconventioneel.’
Met die focus op deeptech en industriële technologie heeft Forward.one maar een handvol grote concurrenten in Nederland. Behalve Innovation Industries en Cottonwood in Twente is eigenlijk vooral de overheid actief in deeptech, via Invest-NL en de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s). ‘Klopt’ zegt Chilla. ‘Hardware was toen wij in 2017 begonnen niet echt in de mode, de venture capital-wereld investeerde vooral in schaalbare software. Nu is dat echt veranderd, de Europese industrie is ineens hip.’
Hardware hoeft niet hard te zijn
‘Door de geopolitieke spanningen en klimaatverandering wordt de relevantie van de technologieën waarin wij investeren veel meer herkend en erkend. Daardoor trekt de dealflow nu weer aan, na de piek van 2021 en het dal van 2022 en daarna. Er is ook meer interesse voor toepassingen rond defensie, natuurlijk. Bovendien zit er IP achter hardware die beter te beschermen valt dan veel andere technologie.’
Lees ook: QuantWare haalt 20 miljoen euro op ‘We gaan met onze chips zo snel mogelijk naar 1 miljoen qubits’
Hardware, stelt Chilla, hoeft niet zo ‘hard’ te zijn als het bekende adagium luidt. ‘Door technieken als 3D-printen en softwarematig ontwerpen is het ontwikkelen van hardware de laatste jaren veel goedkoper geworden. En er zijn zoveel businessmodellen omheen die goed werken: licenties verkopen in plaats van zelf alles produceren, je kunt hardware leveren met software erbij, zodat de software zorgt voor terugkerende omzet in plaats van een eenmalige sale.’
Het fonds zoekt een goede mix van hardcore technische innovaties met een businessmodel dat schaalbaar is via sales. Toch blijft in hardware investeren anders dan software. ‘Je moet het begrijpen. Je investeert op bepaalde inflectiepunten in de ontwikkeling van die technologie. Het is een andere manier van financieren dan op basis van de omzetontwikkeling van een startup.’
Techfounders die willen groeien
Met welke ondernemers het het beste klikt? ‘Als ik terugkijk: je zoekt natuurlijk mensen met een sterke visie, met meestal een randje aan eigenwijsheid. En teams waarmee het goed samenwerken is, die net zo hard willen werken als wij om er een succes van te maken. Het is ook goed als ze openstaan voor ideeën van buitenaf.’
Het cliché van de techneut die zich helemaal focust op zijn of haar product en verwacht dat de klanten zelf wel aankloppen zodra dat is uitontwikkeld, leeft nog steeds, zegt Chilla. ‘Juist bij technische teams merk je al snel of een ceo erin zit omdat hij of zij verliefd is op de technologie of het bedrijf wil laten groeien. Je mag best een technische achtergrond hebben, maar het moet wel zijn: we gaan hier een ontzettend groot bedrijf van maken.’
Tough love en optimisme
De stijl waarmee Forward.one omgaat met startup founders noemt het zelf: tough love. ‘Dat kregen we terug van de ondernemers en dat herkennen we wel’, zegt Chilla. ‘We zijn een sportteam, prestatiegericht en je mag in het veld blijven staan als je die prestaties levert. Maar we durven ook de kritische vragen te stellen. Zoals: als we meer investeren, kun je dan harder gaan? Daaraan zit een ambitieuze en optimistische kant, en die zien we ook bij startup founders terug.’
Lees ook: Startup-deals komen weer op gang na dramatische dip in augustus
Forward.one is hands-on. ‘Ik weet dat alle vc’s dat roepen, maar vraag het maar aan onze ondernemers. We zien dat technische founders vaak hulp nodig hebben bij commercialisering, voor hen is dan de grootste uitdaging het vinden van een product-market fit en commercialisatie. Onze partners hebben veel ervaring in sales en commercie en die kunnen helpen. Hoe zet je sales op, hoe richt je bij wijze van spreken Hubspot in? En als er commercieel talent moet worden aangenomen: mogen we bij de sollicitatiegesprekken zitten om te helpen?’
Meer deals in Duitsland
Het nieuwe fonds richt zich op de Benelux, de Duitstalige DACH-regio en Scandinavië. Nederland blijft de thuismarkt, ook door het stevige netwerk dat het fonds hier heeft, maar Chilla kijkt ook nadrukkelijk over de grens. ‘Op dit moment zien we meer dealflow uit Duitsland dan uit Nederland. Dat is ook logisch, want het is een enorm land, waarin we heel actief investeren in het opbouwen van een netwerk. Maar we zijn niet van plan minder in Nederland te investeren.’
Als investeerder die inzet op deeptech en industriële innovatie ziet Chilla veel kansen in Europa, maar ook een grote achterstand ten opzichte van de VS en Azië. ‘De ratio tussen geïnvesteerd geld en aantal unicorns is in Europa en de VS vrijwel gelijk. Maar Europa heeft veel minder unicorns, omdat we minder investeren. Gemiddeld is het rendement dat venture capital-bedrijven in Europa realiseren de afgelopen periode zelfs iets beter geweest dan in de VS. Er is dus geen enkele reden waarom we niet mee zouden kunnen, anders dan dat we te weinig investeren.’
‘Kapitaal werkt als een vliegwiel’
‘Ik ben heel optimistisch, maar als ik kijk naar de ongelooflijke kans die we als Europa hebben, de prachtige technologie en de achterstand als het aankomt op kapitaal, denk ik: kom op jongens, laten we even doorpakken. Die rol mag ik dan op me nemen als investeerder.’
Ja, Europa moet ook werken aan een ondernemende cultuur, er zijn hobbels in de regelgeving en het continent zou nog veel meer als een markt moeten gaan opereren. ‘Dat zijn ook belangrijke zaken om aan te pakken, maar kapitaal werkt als het vliegwiel dat alles in gang zet. Als er geld is, komt het juiste talent, willen mensen hard werken voor succes en komt alles in beweging. Ik denk dat we alles in huis hebben om mee te doen in de global tech race.’
