De een ontwikkelt een ‘superbatterij’ die tot wel twee keer zoveel energie kan opslaan als wat met de huidige technologie mogelijk is. De ander speurt met een moleculaire AI-zoekmachine naar materialen die broeikasgassen uit de atmosfeer kunnen halen en de energietransitie kunnen versnellen – om een paar dingen te noemen.
Daarmee behoren Christian Rood, ceo van LeydenJar, en Max Welling, hoogleraar machine learning aan de Universiteit van Amsterdam en medeoprichter van CuspAI, tot een nieuwe lichting Europese kampioenen. Sleutelspelers die werken aan technologieën die wereldwijde impact kunnen hebben.
Hoe bouw je zo’n kampioen? Dat is de vraag die op donderdag 6 november centraal stond tijdens het Challenger50-event van MT/Sprout. Drie bedrijven mochten tijdens het event pitchen voor de titel Challenger van het Jaar 2025. Intelic, dat software voor militaire drones ontwikkelt, ging er met de prijs vandoor en liet daarmee finalisten Leyden Labs en Cead achter zich.
Welling was net op tijd binnen voor de laatste twee pitches, die van Intelic en Leyden Labs. ‘Heel indrukwekkend.’ Rood vult aan: ‘Koenraad (Wiedhaup, medeoprichter en ceo van Leyden Labs, red.) is mijn bovenbuurman. Ik vind het fantastisch hoe hij zich heeft ontwikkeld. Daar kunnen wij nog wat van leren, denk ik.’
Ruim in de funding
Ondertussen hopen de ruim honderd founders in de Rode Hoed in Amsterdam juist van Welling en Rood te leren. Te beginnen met het feit dat ze beiden ruim in de funding zitten, terwijl financiering voor Europese startups en scaleups vaak de bottleneck is. Zeker voor deeptechbedrijven; het ontwikkelen van geavanceerde technologie vergt sloten met geld.
CuspAI veegde in anderhalf jaar tijd 130 miljoen dollar bij elkaar. Het bedrijf haalde in september nog 100 miljoen dollar op in een ronde geleid door het Amerikaanse New Enterprise Associates en het Singaporese staatsfonds Temasek, waarbij ook grote namen als Nvidia, Samsung, Hyundai, Prosus en OpenAI-medeoprichter Durk Kingma instapten.
Welling lacht: ‘Ik heb het grote geluk dat mijn co-founder (de Britse chemicus Chad Edwards, red.) erg goed is in geld ophalen. Ik werd er alleen bijgeroepen als er een technisch verhaal moest worden gehouden.’
Lees ook: CuspAI scoort 100 miljoen om sneller nieuwe materialen te ontwikkelen voor CO2-opslag en batterijen
Welling is altijd ‘erg eerlijk’, maar hij leerde in die onderhandelingen al snel dat dat niet altijd in je voordeel werkt. ‘Investeerders zijn gewend aan founders die een beetje overdrijven en trekken altijd wat van het verhaal af. Als je niet overdrijft, zet je jezelf onnodig op achterstand.’
Stukje bij beetje richting een doorbraak
Daarmee is de eerste discussie op het podium van de Rode Hoed een feit. Want Rood, die met LeydenJar tot nu toe 86 miljoen euro ophaalde bij investeerders, gelooft juist niet in ‘oppompen’.
‘Dat werkt alleen op de korte termijn’, zegt hij. ‘In deep tech word je daar op een gegeven moment voor afgestraft. Wij hebben heel vaak ‘nee’ te horen gekregen in het begin. Een Nederlands bedrijf dat goed zou zijn in batterijtechnologie? Niemand geloofde het. Daarom moet je met kleine stappen beginnen.’
Stepping stones noemt Rood die stappen, waarmee je stukje bij beetje toewerkt naar een doorbraak. Bij LeydenJar kwam dat moment toen een Amerikaanse producent in consumentenelektronica, die liever anoniem blijft, 10 miljoen euro in de bouw van een nieuwe fabriek in Eindhoven stak.
Lees ook: Met LeydenJar jaagt Nederland op een sleutelrol in de Europese batterij-industrie
Dat trok staatsinvesteerder Invest-NL en het Europese durfkapitaalfonds Extantia over de streep om ook 13 miljoen toe te zeggen. Rood: ‘Daarmee kwam die credibility er eigenlijk vanzelf.’
En over credibility gesproken, vervolgt hij, wijzend op Welling. ‘Je zou het misschien niet over jezelf zeggen, maar jij bent een van dé namen in machine learning van het eerste uur. Ik denk dat investeerders dat echt wel op waarde kunnen schatten.’
‘Eén groot drama’
LeydenJar opereert in een markt die onder druk staat. ‘Eén groot drama’, in de woorden van Rood. De Zweedse batterijfabrikant Northvolt – waar veel hoop op was gevestigd – ging dit voorjaar failliet, inmiddels is er een nieuwe eigenaar. In Duitsland doekte Porsche dochterbedrijf Cellforce, waarmee de autofabrikant batterijen voor zijn elektrische sportwagens wilde maken, grotendeels op.
De groei zit in Hongarije en Polen: daar verrijzen nieuwe batterijfabrieken, maar die worden gebouwd door Aziatische bedrijven.
Dat is zorgelijk, vindt Rood. ‘Dit is nou typisch iets dat we zelf moeten blijven doen. Dan zijn we maar niet de goedkoopste, maar hebben we in elk geval onze eigen bron. De pitch van Intelic heeft ons opnieuw met de neus op de feiten gedrukt: de drones in Oekraïne vliegen ook allemaal op batterijen uit China. Wij spelen daar deels op in. Niet met eigen batterijen, maar wel met het kritieke component om de energiedichtheid te verhogen: de anode, de minpool van een batterij.’
Bij LeydenJar zit het geheim in een koperfolie met een flinterdun laagje silicium: de sleutel voor batterijen die kleiner, lichter en krachtiger zijn dan alles wat er tot nu toe bestaat. Daarmee komen zaken als kleinere batterijpacks voor elektrische auto’s en elektrisch vliegen met grotere toestellen en op langere afstanden in zicht.
Lees ook: De superbatterij van LeydenJar is weer een stap dichterbij
Al kiest het bedrijf voorlopig voor een andere eindbestemming: consumentenelektronica, in samenwerking met Chinese batterijproducenten.
Harde keuzes nodig
‘Kijk’, zegt Rood. ‘Ik ben niet van het Clingendael Instituut, ik ben een ondernemer die er in de eerste plaats voor moet zorgen dat het bedrijf winst gaat maken. Dit is de snelste route.’ Daarvoor zijn soms harde keuzes nodig, beaamt Welling. ‘Ik maak me grote zorgen om het klimaat en met CuspAI ontwikkelen we technologie die daar ten goede iets aan kan veranderen, op grote schaal. Met zo’n missie is het helaas makkelijk om te snel te veel geld uit te geven. Want ik wil zoveel mogelijk nieuw talent aannemen om die missie te volbrengen.’
Medeoprichter Chad Edwards moet dus van tijd op tijd op de rem trappen. ‘Hij blijft benadrukken dat we niet zo snel kunnen groeien, zonder de bijbehorende omzet en winst te creëren. Daarbij zitten ook onze investeerders ons op de hielen, die verwachten dat we dat netjes uitmodelleren.’
Voor LeydenJar geldt dat de Chinezen een ‘natuurlijke partner’ zijn om mee samen te werken, vult Rood aan. ‘Al zorgen we wel dat we niet te afhankelijk van ze worden. In principe kan ons anodemateriaal door elke celfabrikant worden verwerkt. En onze machines krijgen ze niet, het enige dat we leveren zijn de rollen materiaal.’
Europa is wakker
Het gaat niet goed met Europa, maar de situatie is volgens de founders ook niet hopeloos. ‘Europa is wakker geworden’, zegt Welling. ‘Het rapport van Mario Draghi heeft daar zeker bij geholpen. Er wordt nu flink geïnvesteerd.’ In kunstmatige intelligentie bijvoorbeeld: begin november lanceerde de Commissie het RAISE-initiatief, bedoeld om AI-gestuurde wetenschappelijke innovatie te clusteren en investeringen te mobiliseren.
Lees ook: Waarom Nederland dringend een AI-Deltaplan nodig heeft
Welling: ‘We hebben hier fantastische instituten en toptalent rondlopen, bovendien zijn de prijzen hier niet zo idioot als in Silicon Valley. We kunnen – in principe – venture capital uit Amerika hiernaartoe halen. Goed, we hebben ook problemen. Met het opschalen, met partijen die naar Amerika verhuizen. Maar ik denk dat we het kunnen: een bloeiend AI-ecosysteem bouwen in Europa.’
Nederland is dankzij ASML bijvoorbeeld sterk in ingewikkelde machinebouw, vult Rood aan. ‘AI biedt de mogelijkheid om daarin versneld te groeien. Het aantal toepassingen van de technologie uit te breiden, zonder dat we daarvoor enorme laboratoria hoeven te bouwen. Wij doen dat bijvoorbeeld specifiek voor onze elektrolyten, een onderdeel van de batterij. Met onze Amerikaanse partner werken we aan machine learning-modellen om te voorspellen wat we moeten toevoegen om die ook voor automotive beschikbaar te maken. AI kan geen nieuwe batterijen bedenken, maar het is juist die optimalisatie – de top van de piramide – die voor ons ontzettend interessant is.’
Welling grijnst: ‘Dat moet je eigenlijk samen met ons doen.’
Lees ook: Dit zijn de Challenger50: de meest uitdagende ondernemers van Nederland in 2025
