1. Energiecentrales laten CO2-uitstoot van Nederland stijgen
De CO2-uitstoot van Nederland is vorig jaar met 2,3 procent gestegen ten opzichte van 2024. Grote bedrijven, die deelnemen aan het Europese emissiehandelssysteem, stootten 72 megaton CO2 uit, aldus het jaarrapport van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) maandag.
De stijging wordt vooral gedreven door de elektriciteitscentrales. Zij moesten bijspringen om stroomtekorten in het buitenland op te vangen. Kolencentrales namen meer dan de helft van de stijging in de energiesector voor hun rekening. De rest kwam van gascentrales en het gebruik van restgassen uit de industrie. Sectoren die minder uitstootten, zijn er ook: de chemische industrie, luchtvaart en zeevaart.
2. Update Iranoorlog: Landelijk oliecrisisplan van start
- Maandag is het Landelijk Crisisplan Olie van start gegaan. Het kabinet bereidt zich hiermee voor op mogelijke olietekorten vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. Een speciaal Adviesteam Olie en het Nationaal Crisis Centrum gaan aan de slag, maar echte ingrepen zijn nog niet aan de orde. De Nederlandse burger merkt er nog weinig tot niks van.
- De Europese Commissie komt deze week met een aantal suggesties om het energieverbruik terug te dringen. Zo wil Brussel bedrijven oproepen om minstens één vaste thuiswerkdag in te voeren. Andere maatregelen zijn zuiniger rijden en varen, het ov extra subsidiëren en de btw op warmtepompen en zonnepanelen verlagen.
- Luchtvaartmaatschappijen willen dat de vliegtaks wordt geschrapt. Die maatregel is onverantwoord in crisistijd, vinden ze. Nu kost deze extra belasting al iets meer dan 30 euro per ticket, maar het kabinet wil die vanaf 2027 fors verhogen. De luchtvaartmaatschappijen vrezen dat de reizigers uitwijken naar het buitenland.
- Het Internationaal Energieagentschap (IEA) wil via een nieuwe pijpleiding de Iraakse olie naar Turkije laten stromen. Zo wordt de wereld minder afhankelijk van de Straat van Hormuz. Ook ligt er een voorstel om een andere Turks-Iraakse pijpleiding uit te breiden.
3. Thorizon heeft deal voor twee kerncentrales in Nederland
Het Nederlands-Franse Thorizon heeft met acht partijen een deal gesloten over de bouw van twee kleine kerncentrales. In Petten komt een demonstratiereactor en in Borssele een commerciële gesmoltenzoutreactor. Deze eerste commerciële reactor kan vanaf 2034 elektriciteit leveren aan het stroomnet.
Met steun van EPZ, NRG PALLAS, de provincies Zeeland en Noord-Holland, Impuls Zeeland, ROM InWest en Invest-NL wordt zo de uitrol van veiligere en schonere kernenergie versneld. Wat Thorizon nu nog nodig heeft, is 1 miljard euro van investeerders. Er zijn al toezeggingen, maar er worden nog private investeerders gezocht.
Lees ook: Staat Nederland straks vol kleine kerncentrales?
4. Datacenter wil stroomaansluiting via rechter afdwingen
Tennet heeft eerdere beloftes aan nieuwe datacenters voor een aansluiting op het stroomnet ingetrokken. Het Australische Goodman pikt dat niet, meldt NOS. In een kort geding eist het bedrijf 70 megawatt aan stroom bij de opening van het datacenter in Vijfhuizen eind 2029. Zo niet, dan volgt vanaf 1 juni een dwangsom van 500.000 euro per dag.
De netbeheerder geeft aan dat de capaciteit niet kan worden geleverd, wegens overbelasting van het stroomnet in die regio. Goodman stelt dat het op basis van de afspraken met Tennet heeft geïnvesteerd, onder meer een half miljoen voor de vergunningsprocedure. De uitspraak volgt op woensdag.
Lees ook: Datacenters, net zo onmisbaar als koeien, koppen en Tata Steel
5. Ook AEX-bedrijven mijden diversiteit in jaarverslagen
Het beleid van Donald Trump tegen alle vormen van diversiteit en inclusie sijpelt ook door naar de AEX-bedrijven. Het FD nam de jaarverslagen tussen 2021 en 2025 van de 27 grootste Amsterdamse beursbedrijven door. Daarbij is gekeken naar de twintig meest voorkomende Engelstalige woorden die wijzen op diversiteit en inclusie.
De conclusie: het aantal referenties naar diversiteit en inclusie is gedaald met 61 procent. Wat ervoor in de plaats komt, zijn meer neutrale woorden, zoals merit (verdiensten) en belonging (thuishoren). De bedrijven blijven er wel mee bezig, reageren experts, maar in stilte. Werknemers zijn en blijven namelijk wél voor diversiteit en inclusie.
Lees ook: Diversiteit staat onder druk, nu komt de echte test voor leiders
6. En dan dit: robot klopt wereldrecord op halve marathon
De Lightning-robot van de Chinese robotfabrikant Honor heeft het wereldrecord gebroken op de halve marathon in Beijing. Zijn tijd: 50 minuten en 26 seconden. Zeven minuten sneller dan de Oegandese recordhouder Jacob Kiplimo. Veel sneller dan de 2,5 uur die de winnende robot vorig jaar nodig had. En 40 procent liep autonoom. Nou ja, met behulp van sensoren, AI en voorgeprogrammeerde algoritmes.
Deze prestatie is tekenend voor de snelle ontwikkeling van de robotindustrie, schrijft NRC. Vorig jaar deden 21 robots mee en behaalden zes ervan de eindstreep. Dit jaar namen 100 Chinese teams deel en vijf internationale teams uit onder meer Frankrijk en Duitsland. China is de absolute marktleider in de robotsector.
Rondje transfers 🔄
- Netbeheerder Tennet verwelkomt vanaf 1 juni Anja Mutsaers als voorzitter van de raad van commissarissen. Zij volgt Ab van der Touw op, die na afloop van zijn tweede termijn afscheid neemt. Ook Harry Brekelmans voegt zich bij de rvc als nieuw lid.
Wat we ook lazen:
- VS verbiedt Chinese overname van ex-Philipsdochter Lumileds (Telegraaf)
- Hoe Robert van Gaal zich verslikte in startup Vesper (BNR)
- TommyTomato kan na doorstart weer schoolmaaltijden leveren (NOS)
- Honger naar tweedehandskleding verandert de markt (FD)
- Met rattengif in babyvoeding wordt fabrikant HiPP afgeperst (de Volkskrant)
- Ook Blue Origin van Jeff Bezos slaagt erin raket te hergebruiken (TechCrunch)
