Winkelmand

Geen producten in je winkelwagen.

Leider in het buitenland: de impact van werken over de grens

Wat betekent het om Nederlander te zijn? En wie ben je zelf eigenlijk? Door werken in het buitenland krijg je daar een beter beeld van. Wietse Mutters van Heineken en Rob van Brunschot van Signify vertellen over hun ervaringen.

werken in het buitenland
Je leest nu: Leider in het buitenland: de impact van werken over de grens

Voor Wietse Mutters (foto rechts) staat het buiten kijf: werken in het buitenland heeft van hem een beter mens gemaakt. De huidige managing director van Heineken Italië woont nu in zijn zevende land. Hij ging voor de bierbrouwer achtereenvolgens aan de slag op het Franse eiland Réunion, in Nigeria, Congo, Macedonië en Haïti. Telkens moest hij zich aanpassen aan een nieuwe cultuur.

‘Ik ben denk ik meer open-minded. Ik luister meer en doe meer moeite om te begrijpen waarom iemand iets vindt of doet’, zegt Mutters. ‘Ik oordeel niet. Ik geef andere mensen meer een kans.’

Die persoonlijke ontwikkeling komt deels door het ouder worden. Doorgroeien naar een managementrol betekent dat je automatisch meer bezig bent met leiderschap en teams aansturen.

Maar werken in het buitenland heeft dat leerproces volgens Mutters versneld. ‘Je bent constant aan het reflecteren: welke dingen die ik breng slaan aan? Om succesvol te zijn in een ander land moet je jezelf heel goed kennen.’

Impact van werken in het buitenland

Dat werken in het buitenland een positieve invloed heeft, blijkt uit diverse wetenschappelijke onderzoeken. Internationale ervaring kan leiden tot meer creativiteit, meer begrip voor andere groepen en een succesvollere carrière.

Werken in het buitenland is ook goed voor je zelfkennis, blijkt uit enquêtes van Harvard Business Review. Mensen die in een ander land hebben gewoond hebben een beter beeld van wie ze zijn. Dat komt doordat een andere cultuur fungeert als spiegel voor je eigen normen en waarden.

In het land waar je bent opgegroeid ben je omringd door mensen die grotendeels hetzelfde denken en doen als jij. In een vreemde omgeving ben jij ineens de uitzondering. Daardoor word je gedwongen om je eigen identiteit te onderzoeken.

Nederlandse aanpak werkt niet altijd

Rob van Brunschot herkent zich daarin. Hij verhuisde in 2019 naar Zweden voor verlichtingsbedrijf Signify en is country leader.

‘In het begin voelde ik mij heel erg Nederlander, omdat de verschillen zo zichtbaar waren’, zegt Van Brunschot. ‘Ik merkte al gauw dat de aanpak waarmee ik succesvol was in Nederland daar niet werkte. Dat is best heftig. Ik voelde de grond onder me wegzinken en moest opnieuw op zoek naar houvast.’

Mijn menselijke kant zat er wel, maar die heb ik hier echt leren ontdekken

Dat hij in 2007 een halfjaar in Zweden had gestudeerd via het Erasmus-programma maakte voor zijn werk weinig verschil. Hij leerde in die studieperiode het land kennen, maar de cultuur en de mensen niet echt.

‘Daar heb ik me wel in vergist’, aldus Van Brunschot. ‘Je hoort vaak dat de Zweedse cultuur op de Nederlandse lijkt. Dat klopt ook wel, maar er zijn ook gigantische verschillen die je pas ontdekt als je hier woont, werkt en met Zweden omgaat in het dagelijks leven.’

Begripvoller door werken in het buitenland

Nederlanders zijn redelijk besluitvaardig en gaan snel over tot actie. De Zweedse cultuur draait juist om orde, veiligheid en consensus. De hiërarchie is minimaal. Iedereen in het team moet achter een besluit staan en zich gehoord voelen, wil je iets gedaan krijgen.

De discussie aangaan in een groep is bovendien uit den boze, zegt Van Brunschot. Zweden mijden de confrontatie. ‘Je moet je op een heel andere manier bewegen om tot hetzelfde te komen. Om daar gevoel voor te krijgen als directe Nederlander, dat kost tijd.’

Lees ook: Waarom buitenlandervaring het zo goed doet op je cv

Dat aanpassen is inmiddels gelukt. Van Brunschot merkt aan zichzelf dat hij in ruim twee jaar tijd is gegroeid. ‘Niet alleen als businessleider, maar ook als mens. Mijn harde kanten zijn eraf gegaan. Ik vind mezelf een stuk warmer, kalmer en begripvoller.’

Hij is nu minder gefocust op het einddoel en kijkt meer naar wat mensen in zijn team nodig hebben. Zo hoopt hij het maximale uit iemand te halen. ‘Mijn menselijke kant zat er wel, maar die heb ik hier echt leren ontdekken.’

Internationale ervaring is waardevol

Van Brunschot kan het iedereen aanraden om te werken in het buitenland. Het maakt je volgens hem veelzijdiger en geeft inzicht in wie je bent. Zo leer je dingen die je anders misschien niet ziet, omdat je er niet mee geconfronteerd wordt.

Voor Van Brunschot is dat de waarde van diversiteit en inclusiviteit. Als Nederlander in Zweden voelde hij zich in het begin een buitenstaander. Hij was extra blij met hulp die hij kreeg om zijn weg te vinden in een nieuwe samenleving. ‘Dat had ik nog nooit zo ervaren. Ik denk dat ik diversiteit en inclusiviteit nu pas echt begrijp en op een ander niveau bekijk.’

Iedereen met buitenlandervaring brengt gewoon veel meer waarde

Ook Mutters vindt internationale ervaring een plus. Bij sollicitatiegesprekken vraagt hij altijd of iemand in het buitenland heeft gewerkt. Mensen die dat gedaan hebben, kunnen beter op hun eigen cultuur reflecteren, is zijn ervaring. ‘Die kunnen met een helikopterblik terugkijken en sterktes en zwaktes benoemen. Dat maakt ze betere managers’, zegt Mutters.

Dat merkt hij nu in Italië. Italianen die over de grens hebben gewerkt, snappen hoe ze tegen landgenoten moeten spreken om ze te motiveren. ‘Maar ze weten ook waar de zwaktes zitten zonder dat direct te benoemen. Iedereen met buitenlandervaring brengt gewoon veel meer waarde.’

Nederlanders zijn wat lomp

Ook Mutters blijft zichzelf ontwikkelen, ook in Italië. Hij moet wel. Italië is een gevestigde markt waar de cultuur zich minder makkelijk laat vormen dan in opkomende landen als Congo en Haïti. ‘Ik moet me nog meer aanpassen dan ik gewend ben’, zegt Mutters. ‘Ik merk dat ik sommige eigenschappen die elders werkten nu misschien te veel inzet.’

Die zelfreflectie is volgens de Heineken-man een aangeleerde vaardigheid. En noodzakelijk om hogerop te komen. ‘In het begin van mijn carrière was ik heel resultaatgericht. Gaandeweg merk je dat je mensen mee moet nemen om iets moois neer te zetten.’

Werken in het buitenland helpt om in te zien wat je eigen sterktes en zwaktes zijn – en van Nederlanders in het algemeen. Volgens Mutters zijn Nederlanders ondernemend, direct, duidelijk en snelle leerlingen. Maar soms ook wat lomp.

Dat valt hem meteen op als er vanuit Heineken mensen op bezoek komen bij zijn buitenlandse afdeling. ‘Dat denk ik: dat is echt een typische Nederlander.’