Joanne Kellerman, bestuursvoorzitter van het Pensioenfonds Zorg & Welzijn, zei het laatst mooi in het FD: de pensioensector mist misschien de glitter en glamour die de rest van de financiële wereld omgeeft, maar doet iets wat ‘veel fundamenteler’ is. ‘Het is waar het echt om gaat. Voor de meeste mensen is het grootste bezit niet hun spaarrekening, maar hun pensioen.’
Toch is pensioen voor veel mensen een blinde vlek – en dat geldt ook voor hun werkgevers. Dat is goed zichtbaar bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat moet voor 2028 geregeld zijn, en de meeste grote pensioenfondsen zijn aardig op weg. Dertig zijn er al overgestapt, die samen ruim de helft van alle pensioendeelnemers vertegenwoordigen (52%).
Maar er zijn ook werkgevers, vaak mkb-bedrijven, die de pensioenen voor hun werknemers via een verzekeraar of premiepensioeninstelling (PPI) regelen. Van die groep heeft ongeveer een derde van de bedrijven de stap naar het nieuwe stelsel al gezet.
Onbekend maakt onbemind
Onbekend maakt onbemind, denkt Bastiaan Starink. Hij is bijzonder hoogleraar arbeidsmarkt, pensioenen & belasting aan Tilburg University en partner bij PwC. ‘Pensioen is een abstract en technisch ingewikkeld onderwerp. Zelfs HR-professionals houden zich liever bezig met meer tastbare secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals learning & development-programma’s.’
Ook bij ondernemers is pensioen niet altijd top of mind, vult Gerard Boonstoppel aan, cfo bij online pensioenuitvoerder BeFrank. ‘Ondernemers zijn van nature meer gefocust op de primaire bedrijfsvoering, het in de markt zetten van hun dienst of product. Pensioen wordt vaak niet als eerste prioriteit gezien.’
Onterecht, vinden de experts. Ondernemers zijn zich er namelijk niet altijd van bewust dat het pensioen een aanzienlijke invloed heeft op de financiële gezondheid van hun bedrijf. Starink: ‘Het is de tweede grootste personele kostenpost na het salaris. De pensioenpremie bedraagt doorgaans tussen de 15 en 25 procent van de loonsoom, afhankelijk van de kwaliteit van de regeling. Er zijn organisaties die veel minder inleggen, maar dat kan nauwelijks een pensioenregeling worden genoemd.’
Financieel welzijn
Die investering is volgens de hoogleraar absoluut de moeite waard. ‘Veel werkgevers zien pensioen puur als een noodzakelijke verplichting. Je bent een fatsoenlijk bedrijf en wilt goed voor je werknemers zorgen, en dit is wat daarbij hoort.’
De visie om pensioen strategisch in te zetten, ontbreekt vaak, valt hem op. ‘Werkgevers beseffen niet altijd dat een goede pensioenregeling van onschatbare waarde is voor het financial wellbeing van je mensen. Het geeft rust – niet alleen voor je eigen oude dag, maar ook in de wetenschap dat je partner en kinderen financieel verzorgd achterblijven, mocht je komen te overlijden.’
Tel daarbij op dat financiële stress een van de belangrijkste oorzaken is van verzuim, vervolgt de hoogleraar. ‘Als je werknemers op dat vlak kunt ontzorgen, zul je zien dat ze beter in hun vel zitten. Dat is goed voor je mensen én goed voor je bedrijf; gelukkige werknemers zijn productiever en meer betrokken.’ Een goede pensioenregeling is ook simpelweg een blijk van waardering. ‘Mensen willen graag voor een bedrijf werken waar ze zich gewaardeerd voelen. Dit is een manier om die waardering te tonen, en daarmee zowel schaars talent aan je organisatie te binden als nieuw talent aan te trekken.’
Voorwaarde is wel dat werkgevers die voordelen goed onder het voetlicht weten te brengen. Starink: ‘Medewerkers moeten de regeling als waardevol ervaren, anders is het alsnog een waste of money. Maak duidelijk wat het belang is en wees transparant over de inleg en beleggingsperformance.’
Inzichtelijker en transparanter
Het nieuwe stelsel gaat bedrijven helpen pensioen inzichtelijker en transparanter te maken, voegt Boonstoppel (BeFrank) toe. Dat komt omdat het veel eenvoudiger van opzet is. ‘In het oude stelsel was sprake van een getrapt systeem, op basis van leeftijd. Naarmate werknemers ouder werden, steeg de procentuele bijdrage van de werkgever. Bedrijven droegen voor oudere werknemers soms wel het vierdubbele of meer aan pensioenpremies af dan voor jongere.’ Met allerlei onwenselijke bijeffecten: dat werkte bijvoorbeeld leeftijdsdiscrimatie in de hand.
In het nieuwe stelsel is deze zogenoemde progressieve premie vervangen door een vlakke, leeftijdsonafhankelijke premie. Het gaat om een gelijkblijvend percentage van de pensioengrondslag, het deel van het brutosalaris waarover pensioen wordt opgebouwd. Voor werknemers is dat een stuk duidelijker, zegt Boonstoppel. ‘Het oude systeem met de verschillende leeftijdscohorten was ronduit ondoorzichtig. Nu kunnen ze eenvoudig controleren of hun werkgever wel het juiste bedrag inlegt.’
Ook voor werkgevers zijn er grote voordelen. Zij kunnen in de nieuwe opzet strategisch kiezen om pensioen meer of juist minder zwaar aan te zetten, afhankelijk van het type onderneming. Boonstoppel: ‘Een horecabedrijf met veel jonge medewerkers die sneller van baan wisselen kan andere keuzes maken dan een organisatie die talent voor een langere periode aan zich wil binden.’
Met de kanttekening dat werkgevers bij het bepalen van de premie binnen wettelijke kaders moeten blijven en premies ook niet zomaar kunnen veranderen; dat gebeurt in overleg met sociale partners als de vakbonden en/of de ondernemingsraad (OR).
Verborgen risico’s
Daarnaast maakt het nieuwe stelsel het voor bedrijven makkelijker om vooraf te zien wat pensioen gaat kosten en hoe deze kosten zich op langere termijn ontwikkelen. Dat is erg fijn bij het maken van cashflowprojecties, zegt Boonstoppel. ‘De premie die in de jaarrekening staat, is de feitelijke en enige last. Dat geeft rust in de liquiditeitsplanning.’
Dat vinden ook investeerders en potentiële kopers fijn. Bij bedrijfsovernames is de pensioenregeling een belangrijk onderdeel van de due diligence, legt Starink uit. ‘Oude regelingen kunnen verborgen risico’s bevatten. Zoals onvoorziene indexaties of verplichtingen aan inactieven, oud-medewerkers die pensioenrechten hebben opgebouwd die nog in de regeling van de werkgever staan.’
Denk aan een jaarlijkse procentuele verhoging om de inflatie te compenseren, voegt Boonstoppel toe. ‘Zo’n indexatieverplichting kan de waarde van een onderneming aanzienlijk verminderen.’
De experts zien dat veel ondernemers hun pensioenregeling jarenlang ongemerkt laten doorlopen. Wees je bewust van de risico’s, waarschuwen ze, en zie de overgang naar het nieuwe stelsel als kans om de pensioenregeling opnieuw onder de loep te nemen – zodat die past bij de strategie van je bedrijf en fase waarin de onderneming zich bevindt. Boonstoppel: ‘Waar risico’s en kansen bij elkaar komen, kun je als bedrijf het verschil maken.’
Dit artikel wordt u aangeboden door
BeFrank
Wij zijn BeFrank. Een innovatieve online pensioenuitvoerder. Bij BeFrank houden we niet van gedoe. Daarom maken wij praktische zaken zo eenvoudig mogelijk. Voor u als werkgever en voor uw werknemers. Zo wordt pensioen weer iets om naar uit te kijken.
Meer info
