Leiderschap

Inzichten over strategie, management en organisatie. En hoe jij jouw persoonlijke leiderschapsstijl kunt ontwikkelen.

Recente artikelen

Bas Haring: De skischans of het viaduct

Er zijn veel vraagtekens te plaatsen bij de ‘mooiheid’ van groei: is stilstand ook niet mooi? Zijn we dan nooit...

De weg naar zelfsturing: waar is de hr-afdeling gebleven?

Hartger Ruijs beschrijft op Sprout.nl hoe hij zijn bedrijf Computest (120 medewerkers) zelfsturend maakt. In deze aflevering: onderschat niet hoeveel hr-taken...

Alliander: ‘Transparantie geeft vertrouwen en is goed voor imago’

Veel bedrijven staan voor de uitdaging transparanter te worden, maar hoe pak je dat aan? Transparantiepionier Alliander vertelt over de...

De formatiebesprekingen zitten in een impasse. Weken van overleg hebben de vier partijen niet dichter bij elkaar gebracht. Ook andere coalitievormen lijken inmiddels weinig kans van slagen te hebben: de gesprekspartners aarzelen openlijk en geven argumenten waarom een samenwerking niet zou kunnen werken. Soms zie je niet meer hoe je uit een uitzichtloze situatie kunt komen. Je gesprekspartners zijn nergens meer toe bereid, ze horen niet meer wat je zegt en zelf heb je ook even geen inspiratie meer. Daar hebben Rosamund Stone Zander en Benjamin Zander een oplossing voor. Zij geloven dat alles mogelijk is en dat je uit elke situatie kunt komen - zolang je maar bereid bent om je oude veronderstellingen los te laten en op een andere manier naar de wereld kunt kijken. Want de obstakels waar je tegenaan loopt - die zijn er door de veronderstellingen die we zelf hebben gemaakt. Verander je veronderstellingen en alles kan. Boek Te mooi om waar te zijn? Dat zou je inderdaad zeggen. Maar als je hun boek ‘The Art of Possibility’ leest, dan weten ze je toch te overtuigen dat er veel meer mogelijk is dan je in eerste instantie denkt. Rosamund Stone Zander is psychotherapeut en getrouwd met Benjamin Zander - dirigent van het Boston Philharmonic Orchestre. Hun inzichten hebben ze bij elkaar gebracht in ‘The Art of Possibility’: een levensstijl waarbij je structureel op zoek gaat naar mogelijkheden en je niet uit het veld laat slaan door tegenslag. Dat is meer dan positief denken en het glas halfvol zien. Het is een basishouding, waarbij je bij lastige situaties jezelf afvraagt ‘Hoe kan ik over de situatie denken, zodat ik er een ander beeld van krijg, waardoor ik er op een andere manier mee kan omgaan?'. 12 handvatten Makkelijker gezegd dan gedaan. Daarom geven de Zanders in hun boek twaalf uitgangspunten hoe je dat kunt doen. Die uitgangspunten zijn bedoeld als handvatten en nadrukkelijk geen regels. Logisch: als je denkt in mogelijkheden zijn regels taboe. Voor iedereen die wel eens in een uitzichtloze situatie zit: vijf uitgangspunten om weer mogelijkheden te vinden. #1 Alles is een keertje bedacht Met dit uitgangspunt kun je veel relativeren. Dat zit zo: we handelen op basis van uitgangspunten die we onszelf hebben aangeleerd, of hebben overgenomen van anderen. Die uitgangspunten bepalen onze blik op de wereld. Zo hebben de onderhandelaars bedacht dat ze het belangrijk vinden om een dichtgetimmerd regeringsakkoord te hebben en dat handig is om een meerderheid in de Tweede Kamer te hebben. Maar als je die veronderstellingen hebt aangenomen - dan zou je ook andere veronderstellingen kunnen bedenken. Zet een stap achteruit, is het advies van de Zanders, en kijk eens of je jouw veronderstellingen kunt loslaten. Dan creëer je nieuwe mogelijkheden. #2 Geef een 10 Zander is niet alleen dirigent, maar ook docent aan het conservatorium. Hij zag dat leerlingen verkrampen wanneer ze voor een toets moesten spelen. Hij bedacht: ‘Ik geef ze gewoon allemaal alvast een 10 aan het begin van het studiejaar. En dan krijgen ze als opdracht om een brief aan mij te schrijven, alsof het aan het eind van het schooljaar is, waarin ze schrijven waarom ze die 10 hebben gekregen.’ Op die manier stap je uit de wereld van meten en onderlinge vergelijkingen, van fouten maken die niet te herstellen zijn. De leerlingen gaven zichzelf met de brief een visie voor de rest van het schooljaar: wat wil ik bereiken, wat wil ik leren, welke richting wil ik op? En Zander gaf zijn leerlingen het vertrouwen dat ze alle mogelijkheden hadden om zichzelf te ontplooien, een betere muzikant te worden en vooruit te komen. Dat is persoonlijke ontwikkeling, zoals Michelangelo over beeldhouwen dacht: in ieder brok marmer zit een schitterend beeld, je hoeft alleen maar het overtollige steen weg te bikken. Probeer dat ook eens te doen met je team: ga op zoek naar de individuele kwaliteiten van ieder teamlid - of van je gesprekspartner. #3 Van ‘ik’ naar ‘wij’ Ons leven en systeem is ingericht op basis van ‘ik-denken’, competitief denken. Dat is helemaal niet nodig en ook niet effectief, aldus het koppel. Denk vanuit het gezamenlijke belang en inclusief. De kracht van een goed leider - of dat nou in een leidinggevende functie is, of in een heel ander verband - ligt in anderen krachtig maken. Leg je focus op hoe je anderen kunt laten schitteren - en je komt samen vooruit. #4 Het leven is een spel - en jij bent het speelbord De auteurs gebruiken een metafoor om uit lastige situaties te komen: het leven is een spel en jij bent het schaakbord. Daarmee bedoelen ze dat je verantwoordelijkheid moet nemen voor de situatie waarin je zit. Zo voorkom je dat je in een slachtofferrol stapt wanneer het tegenzit. Wanneer je de slachtofferrol wel zou oppakken, dan ga je op zoek naar een schuldige - iemand anders dan jijzelf. Zo leg je niet alleen de schuld buiten jezelf, maar ook de verantwoordelijkheid en de mogelijkheid om keuzes te maken voor je eigen leven. Wanneer je echter verantwoordelijkheid neemt voor de situatie en alles wat er in jouw leven gebeurt, dan betekent het niet dat je alles leuk vindt of dat je overal de schuld van hebt, maar wél dat je aanspreekbaar en handelsbekwaam blijft. Je blijft in staat keuzes te maken. #5 Rule nr. 6 Ik zei net dat de Zanders geen regels hebben - maar er is één uitzondering: Rule nr. 6. Neem je zelf niet zo verdomd serieus. Maak je een fout? Dan is dat geen drama. Leer ervan en pak de draad weer op. Relativeer en gebruik humor. Het leuke is: deze houding is besmettelijk. Houd je aan Rule nr. 6 en anderen nemen het als vanzelf over. Het leven van een dirigent Uit het boek spreekt een aanstekelijk optimisme. Wat het boek bovendien boeiend maakt zijn de praktijkvoorbeelden van Benjamin Zander: hij gebruikt de uitgangspunten in alle dingen die hij doet als dirigent. Hij laat zonder enige gêne of schroom zien wanneer hij iets onhandig heeft aangepakt (Rule Nr. 6 hier volop aan het werk) en laat zien wat de impact is wanneer hij de uitgangspunten in de praktijk brengt. Daarmee is het niet alleen inspirerend voor je eigen situatie - het geeft ook een hele mooie kijk in de wereld van de klassieke muziek.

5 uitgangspunten om uit een uitzichtloze situatie te komen

MT-expert Yolanda van Heese coacht managers om nog beter te worden en schrijft daarover voor MT. Deze keer recenseert ze...

Waarom Fokke de Jong na 16 jaar een vrouwenmerk begint met Suitsupply

Na 16 jaar mannen aankleden lanceert Suitsupply een merk voor vrouwen. Oprichter Fokke de Jong vertelt waarom hij dat doet,...

$1. Tencent neemt belang van 5 procent in Tesla Tencent, het bedrijf achter WeChat en het grootste bedrijf van China, neemt een belang van 5 procent in Tesla, de Amerikaanse producent van elektrische auto's. De investering is een belangrijk signaal van Tesla-ceo Elon Musk dat hij met Tesla op wereldschaal wil gaan opereren. Eind dit jaar introduceert Tesla zijn eerst elektrisch aangedreven middenklasser, de Tesla 3. 2. Michiel Mullers Picnic haalt 100 miljoen op bij rijke families Picnic, de supermarkt die louter bezorgd aan huis, heeft 100 miljoen aan extra kapitaal opgehaald bij een aantal grote families. Die investeren via pariticipatiemaatschapijen NPM Capital, Hoyberg, Finci en de Hoge Dennen. NPM Capital is het fonds van de familie Fentener van Vlissingen. Doel van de investering is Picnic zo snel mogelijk in de rest van Nederland op de kaart te zetten. 3. Saudisch oliebedrijf bij beursgang straks meer waard dan 1 biljoen De aanstaande beursgang van Saudi Aramco wordt ongetwijfeld de grootste beursgang ooit en waarschijnlijk de komende jaren ook moeilijk te overtreffen. De waarde van het bedrijf kan, na een cadeautje van de Saudische belastingdienst, oplopen tot wel 1,4 miljard dollar meldt Bloomberg. Daarmee is het bedrijf straks veruit het meest waardevolle beursgenoteerde bedrijf ter wereld. Apple, op dit moment het meest waardevolle bedrijf met een notering, heeft een waarde van 750 miljard dollar. 4. Bewoners in Groningen houden mega-zonnepark tegen Bewoners van Hoogezand-Sappemeer hebben met succes geprocedeerd tegen een enorm park met zonnepanelen voor hun deur. Het plan dat nu op de last van de rechter geen doorgang vindt, had met 320.000 panelen zo'n 28.000 huishoudens van stroom kunnen voorzien, schrijft RTLZ. 5. Manager van de dag: Jeroen Dijsselboem Het maken van denigrerende opmerkingen is voor geen enkele leidinggevende slim, maar als politicus moet je helemaal oppassen. Dat is vervelend voor Jeroen Dijsselbloem die soms last heeft van een slip of the tongue. Zijn opmerking "Ik kan niet al mijn geld aan drank en vrouwen uitgeven om daarna om hulp te vragen", heeft zoveel kwaad bloed gezet in Zuid-Europa dat hij zijn baan als voorzitter van de Eurogroep waarschijnlijk kan vergeten. De EVP, de grootste fractie in het Europees Parlement dringt inmiddels aan op zijn aftreden. 6. Tweet van de dag: Snobisme Baudet valt niet in de smaak Thierry Baudet begon zijn eerste optreden als Kamerlid in het Latijn. Niet iedereen kon dat waarderen. 7. Koffieautomaat: Een jaar lang in de wildernis voor geschrapt tv-programma Een deel van de 23 deelnemers van de Britse serie 'Eden' van Channel 4 heeft een jaar lang geleefd in een afgesloten stukje Schotse Hooglanden. Ze hadden geen contact met de buitenwereld en moesten hun eigen samenleving opbouwen. Na een jaar kwamen de laatste deelnemers 'vrij', om te ontdekken dat Donald Trump president van de VS was en het Verenigd Koninkrijk binnenkort geen deel meer van Europa. Maar de grootste schok zal toch wel zijn dat de serie gedurende hun barre avontuur vanwege tegenvallende kijkcijfers voortijdig was gestopt, schrijft Business Insider. En niemand die de moeite had genomen dat hun te vertellen. Hieronder de trailer. Nieuws inhalen? Lees de 7 van gisteren Elke dag deze nieuwsupdate ontvangen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief, met dagelijks de 7 van MT, plus artikelen als analyses, expertblogs en columns. aanmelden nieuwsbrief$

Tesla nieuwkomer als populaire werkgever onder studenten

Nederlandse techstudenten zetten autofabrikant Tesla op nummer 1 als het gaat om aantrekkelijk werkgeverschap. Dat blijkt uit Zweeds onderzoek. Onder...

Wie ‘Ryanair business strategy’ intikt op Google, krijgt maar liefst 1,7 miljoen resultaten. Het succes van de grootste luchtvaartmaatschappij van Europa is een geliefd onderwerp onder managementgoeroes, onderzoekers en studenten. Logisch, want Ryanair is in 25 jaar tijd uitgegroeid van luis in de pels tot Europees marktleider. De Ieren vervoerden 117 miljoen mensen in 2016 – 7 miljoen meer dan concurrent Lufthansa, waartoe ook de luchtvaartmaatschappijen Eurowings, Swiss en Austrian Airlines behoren. Het bedrijf verwacht te groeien naar 200 miljoen passagiers in 2024. Ryanair maakte vorig jaar nog wel ietsje minder winst dan Lufthansa: de Ieren kwamen uit op 1,5 miljard euro, de Duitsers op 1,7 miljard. Daar had Lufthansa dan wel weer 24 miljard euro omzet voor nodig en Ryanair slechts 6,5 miljard. Wie naar de beurs kijkt, kan de dominantie van Ryanair ook niet langer ontgaan. Begin maart was de Ierse prijsvechter 17,6 miljard euro waard, ruim twee keer zoveel als Lufthansa. De beurswaarde van KLM-AirFrance valt met een krappe 2,5 miljard euro daarbij helemaal in het niet. In de competitieve luchtvaartindustrie wil iedereen weten wat de succesformule van Ryanair is. Natuurlijk weet we allemaal dat de Ieren alles doen om hun kosten te drukken, maar er moet toch meer zijn? Hoe voorkomt het bedrijf bijvoorbeeld dat de organisatie log wordt, nu het zelf ook tot de grote jongens behoort? Hoe blijft de luchtvaartmaatschappij innoveren? Kortom, hoe slaagt Ryanair erin om de eeuwige uitdager te blijven? Die vraag willen we graag stellen aan Michael O’Leary, CEO van Ryanair. We leggen een interviewverzoek neer bij de perswoordvoerder, maar na een kort ontvangstbericht komt er geen inhoudelijke reactie. Na vele tevergeefse verzoeken voor een interview begint het te dagen. Ook op externe communicatie heeft het bedrijf beknibbeld. Sterker nog, het lijkt erop dat de onbereikbaarheid onderdeel is van een doordachte marketingstrategie. Omdat journalisten doorgaans bot vangen bij Ryanair, kan het bedrijf steevast rekenen op een volle zaal wanneer het zelf wel af en toe een persconferentie organiseert. Die persconferenties zijn nauwgezet uitgekiende mediamomenten en berucht vanwege de provocerende uitspraken die O’Leary dan vrijwel altijd doet: betalen voor het toilet, een vettax voor zwaarlijvige passagiers, introductie van staplaatsen, gratis vliegen, het aanbieden van kansspelen, het afschaffen van co-piloten. Met dergelijke spraakmakende voorstellen speelt het bedrijf slim in op de honger van de media om over het bedrijf te berichten: de persconferenties van Ryanair halen vrijwel altijd het nieuws. Maar wanneer journalisten verder willen doorpraten over de strategie van het bedrijf, geeft Ryanair niet thuis. Toch tasten we niet helemaal in het duister. Zo is er Michael O’Leary: A man in full flight, een biografie over Michael O’Leary uit 2008, en History of Ryanair uit 2014. Daarnaast is er het kritische Ryanair: low-cost, maar tegen welke prijs? van Christian Fletcher, pseudoniem van een Ryanair-gezagvoerder, die in zijn boek allerlei misstanden bij de luchtvaartmaatschappij aan de kaak stelt en daarmee een fascinerend inkijkje biedt in de machine die Ryanair heet. Kosten, kosten, kosten In die machine heeft het voortdurend verlagen van kosten de absolute prioriteit. Kostenreductie is de heilige graal, omdat daardoor een zichzelf versterkende cyclus ontstaat: lagere kosten maken het mogelijk om steeds lagere ticketprijzen te rekenen, waardoor de bezettingsgraad stijgt en de operationele kosten weer verder dalen, waardoor de ticketprijzen weer naar beneden kunnen. Die kostenbesparingen worden op elk niveau doorgevoerd: van de communicatieafdeling tot de aanschaf van vliegtuigen. Aangezien vliegtuigen de grootste kostenpost van luchtvaartmaatschappijen zijn, doet Ryanair er alles aan om zo goedkoop mogelijk nieuwe toestellen te bemachtigen. De aanschaf van 175 Boeing 737-toestellen in 2013 is daarvan een treffend voorbeeld. Boeing had destijds net zijn splinternieuwe MAX-toestel gelanceerd die de oude 737’s moesten vervangen. Door juist op dat moment 175 gloednieuwe 737-toestellen te bestellen wist Ryanair zeer aantrekkelijke voorwaarden te bedingen – het oude model had immers het einde van zijn levenscyclus bereikt en Boeings investering ruimschoots terugverdiend. Bovendien passen er in 737’s extra stoelen en bestelde Ryanair de toestellen met nieuwe, efficiënte motoren. Ryanairs vloot bestaat volledig uit hetzelfde type vliegtuig. Dat levert onderhoudsvoordelen op en kostenvoordelen bij de aanschaf van reserveonderdelen. Ook kan elk bemanningslid hierdoor een standaard training doorlopen en kan iedereen op elke vlucht worden ingezet. De Cover MT03 Marketingpersoneelskosten van Ryanair zijn überhaupt veel lager dan die van conventionele luchtvaartmaatschappijen. Niet alleen heeft Ryanair veel minder mensen in dienst, ze betalen het personeel ook veel minder. Ter illustratie: eind 2015 bedroegen de gemiddelde kosten per werknemer bij Air France-KLM zo’n 84.000 euro, terwijl Ryanair slechts 52.000 euro per werknemer kwijt was, maar lieffst veertig procent minder. Wil je het hele verhaal lezen? Bestel dan een gratis proefnummer van Management Team magazine.

Ryanair blijft groeien, tegen de stroom in

Ondanks de lage ticketprijzen van afgelopen jaar, heeft Ryanair toch een flinke winst weten te behalen. De prijsvechter had naast...

Vanuit haar positie als managementconsultant merkte Wieke van der Heide op dat al die PowerPoint-presentaties veel tijd in beslag nemen en eigenlijk helemaal niet efficiënt werken. Dat moet toch beter kunnen, dacht ze. ‘Als ik met mijn team een project had afgerond en een presentatie moest maken, keken we elkaar allemaal aan. Weer een PowerPoint dan maar? Er was hooguit een 28-jarige die wel even een filmpje kon maken, maar dan hield het ook wel op. Ik had wel door dat het met video een stuk sneller en duidelijker kon, maar ik had de handvatten niet om dit zelf te doen.’ Videobedrijf Daarom zocht Van der Heide een partner en begon vorig jaar samen met hem een (zakelijk) videobedrijf: Business Film School, een trainings- en adviesbureau dat video als middel gebruikt voor communicatie. Van der Heide doet dit samen met filmmaker Miron Bilski. Bedrijven kunnen bij hen aankloppen om een training te volgen in het maken van video’s. Vanuit haar achtergrond als managementconsultant helpt Van der Heide bedrijven met de zakelijke kant van het proces, Bilski helpt met filmtechnieken en overziet het maken van de video’s. Incompany training ‘Het doel van een trainingsdag is tweeledig’, aldus Van der Heide. ‘Enerzijds gaan we aan de gang met een specifieke organisatievraag. Dat kan van alles zijn: strategie, employer branding, procesverbetering, enz. Dat doen we door middel van het maken van een video. Anderzijds leren medewerkers inhoudelijk meer over video’s maken en komen ze van hun koudwatervrees af, veel mensen vinden het namelijk erg spannend om voor een camera te gaan staan. Maar we willen ze ook graag laten zien dat als je weet hoe je van A naar Z komt en zelf de regie neemt over een proces, je werk daar ook beter van wordt.’ Kloof tussen management en werkvloer Zakelijk Nederland heeft nog wat te leren wat betreft communicatie, vinden de ondernemers. PowerPoint is uit, video is in. ‘Vooral grote bedrijven die verandertrajecten doormaken kunnen er baat bij hebben’, vindt Van der Heide. ‘Vaak weet de directie helemaal niet wat er speelt op de werkvloer, omdat er veel managementlagen tussen zitten. Zij bedenken iets en verwachten dat het feilloos doorgevoerd wordt door hun medewerkers, maar dat loopt vaak anders. Als de directie er later achter komt dat het niet lekker loopt of niet wordt opgepakt, vragen ze zich af waarom. Met video kun je gemakkelijk, duidelijk en snel communiceren. Daarom geloven wij dat dit een sterk middel is om in te zetten tijdens dit soort trajecten. Zo krijgt het MT ook een meer waarheidsgetrouw beeld van wat er speelt.’ Maar ook teammanagers zouden ermee aan de slag moeten. ‘Veel bedrijven gebruiken inmiddels de daily standup, een onderdeel van lean management. Vaak begint zo’n meeting heel scherp en uiteindelijk wil iedereen wat zeggen en ben je een uur verder. Dan streef je je doel voorbij. Maak als leidinggevende gewoon een filmpje waarin je je team een update geeft over de stand van zaken en welke prio’s er zijn die dag, dat gaat veel sneller.’ Moeilijk hoeft zo’n video ook niet te zijn, legt Van der Heide uit. ‘Iedereen met een smartphone -bijna iedereen dus- heeft de techniek al in huis. En leren om een video van één minuut te maken voor je team is niet moeilijk.’ Transparantie Video is natuurlijk niet nieuw meer, waarom komen de ondernemers juist nu met dit idee? ‘Omdat we nu de trend zien van transparantie bij bedrijven. Ze snappen dat ze kennis moeten delen en video is daar heel geschikt voor. Op die manier kunnen bedrijven werken aan hun imago en zichtbaarheid.’ Employer branding Een van die bedrijven is Antea Group, die een training volgde bij de Business Film School. Het ingenieursbureau biedt ook opleidingen aan voor medewerkers en klanten via de Antea Group Academy. Landelijk zijn hier 25 trainers bij aangesloten vanuit het interne netwerk, die naast hun primaire baan trainingen geven over verschillende onderwerpen. Marieke Koopman, opleidingsmanager bij Antea: ‘Wij zijn hier om video’s te maken voor onze klanten, maar ook om onszelf zichtbaar te maken en nieuw talent aan te trekken. We willen ons voorstellen in onze video’s als Antea Group; wie zijn we en wat doen we? Daarnaast leggen we het belang van de Academy uit.’ Need-to-know Ook Antea Group probeert met deze training hun medewerkers af te helpen van cameravrees. ‘Het is natuurlijk even onwennig als je het niet kent. Ik denk ook dat het te maken heeft met een generatiekloof. De nieuwe generatie is opgegroeid met internet en YouTube, de generatie ervoor niet. Wij krijgen ook steeds meer jongere medewerkers die vragen om dit soort dingen, dus we willen ook aan hen tegemoet komen’, aldus Koopman. Hoewel sommige bedrijven wel met video’s werken, denk aan Coolblue, nog lang niet ieder bedrijf heeft het als standaard. ‘Dat komt omdat het nu nog een nice-to-know is’, aldus Van der Heide. ‘Je zal nu niet failliet gaan als je niet met video’s werkt. Maar over een paar jaar wordt het een standaard vaardigheid. En als je ziet dat de concurrentie je voorbijstreeft, wordt het ineens wel een need-to-know.’

‘Video maken wordt need-to-know’

Een PowerPoint-presentatie maken? Dat is binnenkort verleden tijd, aldus de oprichters van Business Film School. Zij denken dat video de...

Hoe Oxyma continu innoveert: ‘We kunnen nu makkelijk en snel nieuwe dingen uitproberen’

Als marketing je corebusiness is, wil je niet bezig zijn met technologie. Terwijl dát juist de drijvende factor achter je...

KLM had moeite met de vrije markt

De bedrijfsgeschiedenis van KLM beschrijven in één artikel grenst aan hoogmoed. Daarom een beperkt overzicht van een aantal historische ontwikkelingen...

De leiderschapslessen van John F. Kennedy John F. Kennedy stond onder andere bekend om zijn charme en zijn buitengewoon goede skills als publieke spreker. Vandaag zou de 35ste president van de Verenigde Staten 100 jaar zijn geworden. Wat kunnen we van hem leren over leiderschap? Kennedy was de jongste president ooit en stond symbool voor de nieuwe generatie. Het was een geestige spreker die zichzelf goed wist te verwoorden en daarmee gemaakt leek voor het televisietijdperk. Hij zat pas drie jaar in het Witte Huis toen hij werd neergeschoten. Leren van fouten Zijn eerste jaar als president was een ramp, erkende hij zelf. Kennedy was iemand die zijn fouten durfde toe te geven en tijdens zijn presidentschap continu bleef leren. Op die manier behaalde hij een aantal buitengewone prestaties. Zijn bekendste succes boekte hij in de Cubacrisis. Kennedy wist een kernoorlog af te wenden en een vreedzame overeenkomst met de Sovjet Unie te sluiten. Inspireren Zijn vermogen om te inspireren was misschien wel Kennedy’s grootste kwaliteit. Met charismatisch leiderschap wist Kennedy het Amerikaanse volk op emotioneel en persoonlijk niveau te bereiken. Een leiderschapsstijl die door kenners ook wel transformationeel leiderschap wordt genoemd. ‘Change is the law of life. And those who look only of the past or present are certain miss the future’, zei Kennedy eens. ‘Een transformationeel leider is charismatisch, bezit overtuigingskracht, inspireert en heeft een uitdagende visie. Mensen wíllen zo’n leider volgen en zetten graag een stapje extra’, vertelde Janka Stoker, hoogleraar leiderschap, in een eerder interview met MT. ‘Het gaat vaak om een groter belang. Denk maar aan de beroemde speech van Kennedy: “Ask not what your country can do for you—ask what you can do for your country.“’ Externe expertise Kennedy was een idealist en geloofde in de waarde van goede ideeën en mensen. Hij omringde zichzelf graag met de knapste knoppen; ervaren en doortastende adviseurs die hij aanmoedigde om tegen hem in te gaan. Bij het maken van beslissingen vroeg Kennedy zijn teamleden altijd om hun individuele mening. Pas na het wegen van de verschillende adviezen, maakte hij een beslissing. Een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelde een mening te verkondigen was voor Kennedy essentieel onderdeel van zijn leiderschap. Nee zeggen Wel wist Kennedy het advies en de aannames van zogenaamde experts uit te dagen. Tijdens de Berlijncrisis adviseerden twee analisten in het voeren van een ‘rationele kernoorlog’ tegen de Sovjet Unie. Ze vertelden Kennedy dat hij kon acteren met een beperkt aantal slachtoffers. Maar de president bleef op zijn hoede en stelde doortastende vragen. Toen geen enkele adviseur hem kon voorzien van een bevredigend antwoord, schoof hij het voorstel aan de kant. Zijn les: goede leiders weten wanneer ze nee moeten zeggen. Management in crisistijd Kennedy stond bekend als een goede crisismanager. In de Cubacrisis wilde de stafchefs van het Pentagon zo snel en hard mogelijk reageren, nog voordat de Sovjet Unie de raketten op Cuba operationeel zouden maken. Kennedy voelde aan dat een agressieve actie de snelste route naar een kernoorlog was. Tegelijkertijd was hij het eens met de mening dat hij de raketten op Cuba niet kon accepteren. Wat deed Kennedy? Onder hoeveel druk hij ook stond, Kennedy bleef kalm. Hij weigerde om een gehaaste keuze te maken. Daarnaast verzamelde hij zoveel mogelijk informatie. Zo creëerde hij de breedst mogelijke feitelijke basis voor zijn beslissing. Waar anderen een catastrofe zagen, zag Kennedy mogelijkheden.

De 5 beste leiderschapslessen van John F. Kennedy

John F. Kennedy stond onder andere bekend om zijn charisma en zijn buitengewoon goede skills als spreker. Deze week zou...

‘Je moet echt iets aan je zichtbaarheid doen’, zo luidde het belangrijkste advies van een collega-partner aan een vrouwelijke partner in spe. Zij is director en van het bescheiden soort, zowel fysiek – ze is rond de 1 meter 60 – als in haar optreden – ze heeft een podium nodig om haar stem te verheffen. Uit feedback van klanten en collega’s blijkt evenwel dat ze vaak ‘het verschil’ heeft gemaakt bij cruciale acquisities. Maar ja, de collega in kwestie was daarvan niet op de hoogte. En dat is natuurlijk háár probleem, want zijn stem is medebeslissend voor haar toetreding tot ons partnerschap. Mijn overtuiging is dat de slechte reputatie van feedback en de reputatie van slechte feedback in deze casus zijn samengebald. Wat is feedback? Vaak is feedback niet gebaseerd op eigen observaties van iemands performance. Integendeel: het ontbreken hiervan wordt de ander als minpunt tegengeworpen. Van voorbeelden is geen sprake en de feedback houdt op geen enkele manier rekening met de sterke punten van de ander. Wel is de impliciete boodschap dwingend en manipulatief: als je er niets aan doet, kost je dat carrièrepunten. Ik, feedbackgever, heb tenslotte de macht! Wanneer geef je feedback? Terug naar de casus van vorige maand waarin ik de buurman van mijn buurvrouw die op zijn telefoon zat te kijken er tijdens de vergadering op wees dat het toch echt de bedoeling is om op te letten, me ergerde aan een doelloze presentatie en aan de non-interventiestijl van de voorzitter en er vervolgens gefrustreerd het zwijgen toe deed. Is het nu wel of geen goed idee om elkaar tijdens een meeting aan te spreken of is dat – zoals een van mijn collega’s vond – niet verstandig, want te offensief en dus te onveilig? Daar is wat voor te zeggen, want wie vindt het prettig om ten overstaan van collega’s te worden gecorrigeerd? Aan de andere kant: juist feedback die in het hier en nu wordt gegeven, heeft de meeste impact. En is het niet juist een blijk van onderling vertrouwen als kritiek als constructief wordt geïnterpreteerd? Volgens ‘project Aristotle’, het onderzoek van Google naar hoog presterende teams, staat psychologische veiligheid met stip op één op de lijst van kenmerken. Hoe die veiligheid ontstaat, is vers twee: komt dat doordat iedereen rekening houdt met elkaars gevoelens of juist doordat alle leden van het team zich vrij voelen om zich uit te spreken, ook als dat tot sociaal ongemak leidt? Feedbackintensieve cultuur Feedback is niets meer en niets minder dan terugkoppeling: informatie over het effect van ons gedrag op onze omgeving. Als je de open deur van je baas voorbijloopt, stem je met je voeten en is dat feedback. Als collega’s je aankijken terwijl ze met je praten, is dat – ik geef toe: indirecte – feedback. Menselijke interactie is opgebouwd uit dit type gedragingen of strokes, zoals Eric Berne ze noemt in zijn transactionele analyse-methode. Voor wie het wil horen en voelen, is het leven rijk aan feedback. Niet allemaal kwalitatief of constructief, maar toch. Het is dodelijk vermoeiend om die strokes of die feedback per definitie als een aanval te zien. Velen van ons gaan zelfs na een compliment in de verdediging. Een feedbackintensieve cultuur begint niet met geven, maar met ontvangen. Lees ook zijn vorige column over feedback. Deze column is gepubliceerd in een nieuwe editie van MT. Wil je meer columns en artikelen lezen? Bestel dan hier een gratis proefnummer.

Hoe feedbackintensief is jouw bedrijfscultuur?

MT-columnist Ronald Meijers is partner bij Deloitte en schrijft over de varianten van leiderschap. In deze column bespreekt hij het...

Wat ondernemers kunnen leren van Tom Dumoulin

Nog aan het nagenieten van de overwinning van Tom Dumoulin in de Ronde van Italië? Lorraine Vesterink analyseert zijn historische...

Zo win je wél die aanbesteding in het buitenland

Wil je een grote klapper maken in het buitenland? Schrijf dan in op een aanbesteding. Om de kans op winst...

WhatsApp steeds vaker als bewijs in rechtszaal

Sprout-expert Annelieke Fenstra ziet een explosieve stijging van het aantal rechtszaken waarin WhatsApp een rol speelt, vorig jaar 108 keer. Waaronder een zaak...