Leiderschap

‘Dit verbod vervalt bij de zombie apocalyps’ en 4 andere bizarre gebruikersovereenkomsten

Weet waar je mee akkoord gaat: Arnoud Engelfriet licht 5 gebruikersovereenkomsten (EULA's) uit waar je steil van achterover slaat.

‘Terug de operatie in was niet het geijkte pad’

Iedereen heeft een moment in zijn loopbaan waarop het kwartje valt. In MT belichten we de komende weken de carrièrekeuzes...

Ruim 10 jaar geleden werd de marktwerking in de zorg ingevoerd. Bij veel zorgorganisaties, ook bij TriviumMeulenbeltZorg (TMZ), een ouderen- en thuiszorginstelling met 1900 medewerkers en 1500 vrijwilligers verspreid over 19 locaties in Twente, gebeurde toen iets merkwaardigs. ‘We gingen het bedrijfsleven na-apen’, zegt Fred Schrander, voorzitter van de raad van bestuur van TMZ. ‘We dachten: we moeten zorg gaan verkopen aan professionele verzekeraars, dus we moeten zelf professionaliseren.’ Schrander ging een MBA doen. Hij kreeg les over Porter en productdifferentiatie. Het werd geen succes. Schrander: ‘In de ouderenzorg wil je je mensen niet verleiden met een ingewikkeld productaanbod. Je wil gewoon goede zorg bieden. Daarvoor moet je in de eerste plaats dicht bij de cliënten staan.’ Op zoek naar een manier om dat voor elkaar te krijgen kwam hij in contact met Nijenrodehoogleraar Gert van Dijk, die veel publiceerde over coöperaties. De twee vonden elkaar: Schrander leerde het coöperatiemodel van Van Dijk beter kennen, de laatste onderzocht via TMZ de vraag of zijn model ook op de gezondheidszorg kon worden toegepast. De afgelopen jaren is bij TMZ een besturingsmodel ontwikkeld dat ‘Coöperatief bedrijfsmodel nieuwe stijl’ of ‘Samen voor persoonlijke zorg’ wordt genoemd. Strategie en beleid van de organisatie zijn een co-creatie van medewerkers, cliënten, familie en vrijwilligers. En zónder beleidsafdelingen. Hoe werkt dat model? ‘De verpleegkundigen en andere medewerkers, de cliënten met hun familie en andere vrijwilligers zijn allemaal nauw bij het bestuur van de organisatie betrokken. En ik ben bij hun werk betrokken. We hebben er een convenant over afgesloten en ik heb er ten overstaan van het volledige personeel een eed over afgelegd, net zoals medici bij hun diplomering een eed moeten afleggen.’ Wat stond er in de eed? ‘Onder meer dat ik elke maand een volledige dienst in de zorg meedraai. Ik heb een leerlingverplegersjas, ik douche mensen en geef ze eten. Inmiddels – ik doe het al vier jaar – noemen de collega’s mij bekwaam maar niet bevoegd. Want ik heb natuurlijk geen verpleegkundigendiploma. Maar het geeft mij enorm veel inzicht in hoe het er in het bedrijf aan toegaat. Ik heb de taal van het personeel beter leren begrijpen en snap waar ze tegenaan lopen.’ Hoe zijn de medewerkers en cliënten bij het bestuur betrokken? ‘Elke maand zit ik om tafel met tien verpleegkundigen en verzorgenden afkomstig van onze verschillende locaties. We noemen dat de Verpleegkundigenadviesraad, of VAR. Alle zorginhoudelijke vraagstukken bespreek ik open met deze groep. Dat ging overigens niet vanzelf, het is het resultaat van een ontwikkeling die ongeveer vier jaar duurde. Ik besprak mijn dilemma’s en de leden van de VAR leerden gaandeweg mijn wereld kennen. En ik verdiepte me in hun wereld. Inmiddels zijn we zo ver dat zij mijn agenda bepalen. Ook met andere medewerkers, cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers hebben we dit soort groepen gecreëerd.’ Over welke onderwerpen wordt er dan gesproken? ‘Neem bijvoorbeeld de recente ontwikkeling dat er steeds meer cliënten extreem onbegrepen gedrag vertonen. Dat zijn vaak mensen die vroeger in de GGZ zouden zijn opgenomen, maar waarvoor door de bezuinigingen geen plaats meer is. Die komen bij ons, en dat brengt specifieke problemen met zich mee. Voor mij is het van belang die problemen goed te begrijpen. Aan de andere kant moeten de leden van de VAR weten wat bijvoorbeeld de wettelijke beleidsmogelijkheden en -beperkingen zijn. Doordat we elkaars werk kennen, kunnen we samen naar oplossingen zoeken, zoals het bijscholen van medewerkers zodat ze beter met deze mensen om kunnen gaan.’ Hebben de groepen formele managementverantwoordelijkheden? ‘Nee, ik maak iedereen duidelijk dat ik eindverantwoordelijk blijf. Als het misgaat, zo zeg ik tegen iedereen, gaat míjn kop eraf. Dat is nu eenmaal mijn rol. Ze weten dat ik allerlei regels en richtlijnen moet bewaken, die voor hun werk soms belemmerend zijn. Maar in die vier jaar hebben ze die overwegingen leren kennen. Ik hoef het nauwelijks meer uit te leggen.’ Is het geen tijdrovend en duur model? ‘Het is zeker tijdrovend. Ik steek veel tijd in overleg met de verschillende groepen. Ook de groepsleden kost het veel tijd om met elkaar en met mij te overleggen. Maar het komt de kwaliteit van de zorg die we bieden ten goede. Daarnaast hebben we doordat we zo veel overleggen geen beleidsafdelingen nodig. Onze overhead komt op 6 tot 7 procent per jaar, terwijl 12 procent voor dit soort organisaties normaal is. Dus het systeem betaalt zich terug.’ De belangen van medewerkers, cliënten en management liggen niet altijd in elkaars verlengde. Hoe gaan jullie met tegengestelde belangen om? ‘Het gaat er vooral om dat je elkaars positie goed begrijpt. Daartoe moet je dicht bij elkaar staan. De verschillende groepen hebben soms onderling contact om hun belangen op elkaar af te stemmen. Als ze dan bij mij komen, ligt er een vaak een afgerond voorstel op tafel. Verder komen we zo’n vier keer per jaar met alle groepen bij elkaar.’ Wat vindt de raad van toezicht ervan? ‘In de selectiecommissie voor de leden van de raad van toezicht zaten cliënten, hun familieleden en medewerkers. De raad van toezicht staat volledig open voor overleg met de groepen. Waar ze vooral toezicht op houden is op het proces: of ik goed luister naar de stem van de verschillende betrokkenen.’ Wat ging níet goed bij de invoering van het model? ‘Aanvankelijk schoten we soms door. Uit enthousiasme en betrokkenheid gingen mensen soms over hun grenzen. Zorgmedewerkers hebben vaak een grote intrinsieke motivatie, dus als je ze de gelegenheid geeft hun eigen werk beter in te richten, gaan ze er flink tegenaan. De organisatie dreigde overspannen te raken. We hebben geleerd te doseren. Kies bijvoorbeeld dit jaar een of twee vaardigheden uit om jezelf in te trainen, doe de andere later.’ Vormt dit model de toekomst van leiderschap? ‘Dat zou ik niet kunnen zeggen. Ik denk wel dat steeds meer mensen op deze manier willen werken. Het is geen eenvoudig model, want je moet geduld hebben om naar elkaar toe te groeien. Bovendien heb je continuïteit nodig. Als er een groot verloop is, of als de bestuursvoorzitter snel weer vertrekt, lukt het niet om genoeg vertrouwen op te bouwen om samen beleid te maken. Maar we behalen er goede resultaten mee. We zijn financieel gezond, de klanttevredenheid krijgt een 8,1 en de medewerkertevredenheid een 8,0. We zijn op de goede weg.’

Fred Schrander: ‘De cliënten en medewerkers bepalen mijn agenda’

Wie zijn de ‘nieuwe leiders’ en wat doen ze anders? In een serie interviews stellen we de vraag wat nieuw...

Als je geschoren wordt stilzitten, is old school

Wie in de media of op social media onder vuur komt te liggen, moet niet duiken, maar reageren, schrijft Maritte...

Curaçao heeft de startups, nu nog de investeringscultuur

Sprout liep een week rond op Curaçao en maakt de balans op: hoe laat de startup-cultuur van dit eiland zich omschrijven?...

1. Sandd moet alsnog vaste contracten gaan uitdelen Postbedrijf Sandd heeft het verzet tegen de 80-procentnorm verloren. Per 1 januari 2018 moet dus 80 procent van de bezorgers van het bedrijf met een vast contract werken. Sandd vindt dat dit indruist tegen de wens van haar werknemers, die juist graag flexibel willen werken. Staatssecretaris Mona Keijzer (EZ) heeft daar geen boodschap aan en drukt door. Ze stelt dat het bedrijf al jarenlang wist dat dit op de planning stond en dus geen voorrangspositie krijgt. De staatssecretaris nam vorige week officieel het besluit om de 80-procentnorm in te voeren, maar het zat er al langer aan te komen. 2. Uitgeverij VBK neemt Bruna per direct over Het kwakkelende Bruna wordt per direct overgenomen door uitgever VBK, dat schrijft het FD. Het uitgeversconcern, waaronder ook namen als Atlas Contact, Van Dale en Veen Media vallen, verandert daarnaast de bedrijsnaam naar Shared Stories Group. Bruna telt 300 vestigingen en 250 franchisewinkels. Het bedrijf heeft veel last gehad van de concurrentie van online winkels, zoals Bol.com. Vorig jaar kende het bedrijf een negatief vermogen van 6,6 miljoen euro. Het is niet bekend bekend hoe hoog de overnamesom is. 3. Luxemerken mogen verkoop via Amazon en eBay verbieden Het Europese Hof heeft een precedent geschapen voor merken die niet willen dat hun producten door winkeliers online door worden verkocht. Dat mag wel in de eigen webwinkel, maar niet via websites als Amazon, Marktplaats of en Ebay. Het ging om een rechtszaak tussen cosmeticamerk Coty en parfumerie Akzente, waarbij Coty wilde voorkomen dat de parfumerieketen nog langer hun producten via Amazon zou verkopen. Om hun merknaam en -waarde te kunnen beschermen, oordeelde het Hof in voordeel van Coty. Dat biedt ruimte aan andere merken om ervoor te zorgen dat ook hun producten niet via een afnemer of winkelier door worden verkocht online. Velen willen namelijk niet als B-merk worden gezien door de consument. 4. Hudson’s Bay weer slecht kwartaal ondanks uitbreiding Ook het derde kwartaal voor Hudson’s Bay was geen succes, de verliezen lopen verder op. In het eerste half jaar kwam het nettoverlies uit op 286 miljoen euro. Het derde kwartaal gingen de opbrengsten weer met 4 procent omlaag naar 2,1 miljard euro. De warenhuisketen heeft eerder dit jaar tien nieuwe winkels in Nederland geopend en daarin flink geinvesteerd. Ook online probeert het bedrijf terrein te winnen, maar dat blijkt nog lastig met fikse concurrentie van webwinkels. 5. Manager van de dag: Wouter Bos Voormalig minister van Financien en PvdA-partijleider, Wouter Bos, is volgens het FD in de running om de nieuwe directeur van Schiphol te worden. Die zou in het voorjaar van 2018 moeten starten en volgt daarmee de huidige CEO, Jos Nijhuis, op. Bos is niet de enige in de running, maar zou wel de beste kans maken. Momenteel werkt Wouter Bos aan de fusie tussen het VU medisch centrum en het AMC, waarmee het grootste ziekenhuis van Nederland ontstaat. Deze fusie moet begin 2018 afgerond worden. Lees ook het recente interview van met MT Schiphol-CIO Sjoerd Blüm. 6. Tweet van de dag: #metoo-onthullers worden uitgeroepen tot Person of the Year Time Magazine benoemt al bijna een eeuw lang elk jaar een ‘Person of the Year’. Voor 2017 is dat niet een persoon, maar meerdere. Dat is vaker al voorgekomen. Dit jaar winnen de #metoo-onthullers de titel. Dat zijn de vrouwen die naar buiten traden met hun verhaal over seksueel wangedrag tegen Hollywood-regisseur Harvey Weinstein. Het balletje ging rollen en de sneeuwbal dendert nog steeds naar beneden. Wereldwijd traden steeds meer mannen en vrouwen in de openbaarheid met hun eigen verhaal over seksuele intimidatie, met veel verschillende daders in de hoofdrol. Veel van de aanklachten worden momenteel onderzocht. 7. Koffieautomaat: Daimler rijdt Tesla in de prak De ontwikkelaars van autofabrikant Daimler, onderdeel van Mercedes, hebben een ‘klein’ foutje gemaakt toen ze stiekem een Tesla-auto wilden testen. In plaats van de Tesla Model X gewoon te kopen voor 200.000 euro, huurden ze er eentje via Sixt. Het echtpaar dat hun auto had uitgeleend aan Sixt kreeg de auto erna in delen terug. Schade: 15.000 euro. Als het Daimler-team niet per ongeluk een briefje in de auto hadden laten liggen, was het echtpaar er waarschijnlijk nooit achter gekomen wie hun auto in de prak had gereden. Tijdens het verboden testen van de auto was de Tesla verkeerd geparkeerd geweest op het testcircuit. Of ze de auto konden verplaatsen, schreef het briefje. Het echtpaar klaagt Daimler en Sixt nu aan voor 99.000 euro. Nieuws inhalen? Lees de 7 van gisteren. Elke dag deze nieuwsupdate ontvangen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief met dagelijks de 7 van MT, plus artikelen als analyses, expertblogs en columns. Aanmelden nieuwsbrief

In het nieuws: Rob Brakenhoff (CEO Sandd)

De Tweede Kamer geeft brede steun aan een mogelijke fusie tussen postbedrijven PostNL en uitdager Sandd. Een profiel van Sandd-topman...

‘We namen iemand met een burn-out in dienst’

Iemand een contract aanbieden terwijl die in een burn-out zit. Hoogst ongebruikelijk, horen we je denken. Maar het is wel...

Zo krijg je sneller betaald

Wil je na een opdracht zo snel mogelijk het geld op je rekening zien? Deels heb je dat zelf in...

‘Een goed ontwerp is als een eerste zoen’

Ana Arriola werkte met Steve Jobs aan de eerste iPhone en zat bij Theranos, Sony, Samsung en Facebook. Nu werkt...

Tedje van de week: hoe haal je het beste uit kunstmatige intelligentie?

Artificial Intelligence is omgeven met beloftes en dreigende voorspellingen, maar wat is waar? MIT fysicus Max Tegmark scheidt feit van...

Hoe succesvolle scaleups met kwartaaldoelen (Rocks) werken

Sinds Verne Harnish’ boeken ‘Mastering The Rockefeller Habits’ en later ‘Scaling Up’ zijn verschenen, is het concept van kwartaaldoelen of...

Lakshmi Mittal ArcelorMittal Essar Steel MT

In het nieuws: Lakshmi Mittal (CEO ArcelorMittal)

ArcelorMittal heeft een nieuw overnamebod uitgebracht op de Indiase branchegenoot Essar Steel. Dat heeft het grootste staalconcern ter wereld dinsdagnamiddag...

werken op afstand, ben tiggelaar, korte lijnen, onderzoek, Olson

Leiderschapslessen van Obama 4: ‘Leiderschap komt van binnenuit’

Hoe blijft Barack Obama zo cool en rustig, zelfs onder omstandigheden met enorme druk, tegenwerking en vuiligheid, vraagt leiderschapsexpert Ben...

Zijn de betaalgegevens van je klant echt veilig bij jouw bedrijf?

Vrijwel ieder bedrijf verwerkt persoons- en betaalgegevens van klanten. Onder de nieuwe AVG is het des te belangrijker dat je...

Obama’s leiderschapsles #5: ‘Het gaat om dienend leiderschap’

Op 28 september komt ex-President Obama naar Nederland voor het seminar Forward Thinking Leadership. Ben Tiggelaar heeft de eer Obama...

Stappenplan: je startup waarderen op basis van toekomstige prestaties

Ook al heeft je startup nog niet veel bezittingen of omzet, je kunt berekenen wat je bedrijf waard is. Sprout-expert Wout...

managementpraktijken kwaliteit van management onderzoek MT

Onderzoek: Het management in het Nederlandse bedrijfsleven kan wel wat beter

Leiderschap en goed management zijn cruciaal voor het presteren van organisaties. Voor veel landen is er al structureel onderzoek naar...

De overtuigingstechnieken volgens Cialdini – nummer #1: de sociale norm

Volgens Dr. Robert Cialdini kunnen we allemaal leren hoe we andere mensen overtuigen. In zijn wereldwijde bestseller ‘Invloed’ beschrijft hij...

‘Toen ik er een tijdje werkte kwam het verlangen naar iets anders weer terug’

Iedereen heeft een moment in zijn loopbaan waarop het kwartje valt. In MT belichten we de komende weken de carrièrekeuzes...

CFO van ING Koos Timmermans is opgestapt. Een profiel van de financiële rechterhand van topman Hamers.

In het nieuws: Koos Timmermans (oud-CFO ING)

CFO van ING Koos Timmermans is opgestapt na het witwasschandaal dat de bank in z'n greep houdt. Een profiel van...

i.s.m. TIAS School for Business and Society

Hoe Boy Sleddering tóch de opleiding deed die hij wilde doen

Hij kreeg kritische vragen vanuit zijn omgeving. Een MBA-opleiding combineren met een drukke baan én een jong gezin zou zomaar...

Winkelmand

Recente artikelen