Authenticiteit is vandaag de oplossing voor alles: voor het onderscheid met AI, voor visie en leiderschap, voor succesvolle relaties en carrières. Wanneer je je authentieke zelf meeneemt naar kantoor, dan zit je gewoon geramd.
Lees ook: Je authentieke zelf omarmen is helemaal niet zo goed voor je creativiteit
Maar waar is die collectieve obsessie met authenticiteit eigenlijk op gebaseerd? Dat is de vraag die Tomas Chamorro-Premuzic stelt in zijn boek Don’t Be Yourself. Wat je gelooft, wordt namelijk niet bevestigd door de wetenschap.
Vooral niet wanneer je authenticiteit invult als je niets aantrekken van anderen, vinden dat je zo speciaal bent dat je alles kan en mag doen, en stug vasthouden aan je eigen waarheid. Het zijn de anderen die zich maar moeten aanpassen, jij bent gewoon je authentieke zelf.
Schaduwkant van zelfexpressie
Chamorro-Premuzic is psycholoog, hoogleraar businesspsychologie aan University College London en Columbia University en chief innovation officer van uitzendbedrijf ManpowerGroup. Volgens hem wordt de kracht van authenticiteit zwaar overschat.
Al die zelfexpressie heeft bovendien een enorme schaduwkant. Het ongebreidelde individualisme en de egoïstische zelfingenomenheid nemen alleen maar verder toe, schrijft hij. ‘Een tijdgeest die individuen op een voetstuk plaatst, ook wanneer ze dit bereikt hebben met pesten, kleineren of manipuleren. Zelfs wanneer deze individuen een catastrofaal effect hebben op hun teams, organisaties en de samenleving in het algemeen.’
De Amerikaanse president Donald Trump beweert hardop dat hij een ‘stabiel genie’ is, geeft hij als voorbeeld in zijn boek. ‘Het feit dat hij dit oprecht lijkt te geloven, maakt hem nogal authenthiek, en zorgt er ook voor dat anderen hem geloven (het is een stuk makkelijker om andere mensen voor de gek te houden als je jezelf al voor de gek hebt gehouden).’
Lees ook: Wat trekt mensen aan in zo’n autoritaire leider als Trump? 3 psychologische krachten
Vier valkuilen
Die hele cultus rondom authenthiciteit is eerder schadelijk: voor jezelf en voor de organisaties waarin je werkt. De mantra me, myself and I belemmert je vermogen om je sociaal te gedragen, om samen te kunnen werken met anderen, en te begrijpen wat een situatie van jou vraagt of nodig heeft.
Chamorro-Premuzic legt met de nodige onderbouwing uit waarom je met authenticiteit juist de mist ingaat en geeft aan hoe je dit beter aanpakt. ‘Ironisch genoeg moet je om het label authentiek te krijgen heel veel moeite doen om te beïnvloeden hoe anderen jou zien.’
Voor MT/Sprout focussen we op de vier valkuilen die hij bespreekt in zijn boek.
Valkuil 1: wees altijd eerlijk met jezelf en met anderen
Altijd eerlijk zijn met jezelf en met anderen, dat klinkt best positief. Maar in de praktijk zitten er wel wat haken en ogen aan. Probeer die radicale eerlijkheid maar eens uit in een sollicitatiegesprek.
Zo’n gesprek is geen uitnodiging om jezelf op een oprechte en authentieke manier te uiten. Het is juist een test van je sociale, politieke en emotionele vaardigheden. Ben je bereid om je aan te passen aan informele regels, hou je rekening met belangen en gevoelens van anderen en kun je omgaan met machtsverhoudingen?
Je kunt ook alleen maar eerlijk zijn tegen jezelf, wanneer je jezelf goed kent. Dat vraagt jaren van psychotherapie, meerdere verblijven in een ashram of uitgebreid experimenteren met ayahuasca, merkt Chamorro-Premuzic cynisch op. En dan nog, er is geen objectieve manier om te controleren of je jezelf dan ook echt gevonden hebt.
Lees ook: Waarom je iedere board een fikse ayahuasca-trip toewenst
Zet er een filter op
‘Je zult nooit echt jezelf zult vinden of ontdekken “wie je werkelijk bent”. In het beste geval zul je alleen een minder vertekend beeld van jezelf en je identiteit vinden dan anderen misschien van zichzelf hebben.’
Stel de gedachten en gevoelens van anderen juist meer voorop dan die van jezelf, raadt hij aan. Wie zal er meer succes hebben, denk je. Iemand die altijd eerlijk maar onbeschoft is, of iemand die iets meer fake maar wel vriendelijk is?
Zet dus gerust een filter – namelijk je sociale vaardigheden en emotionele intelligentie – op je authentieke persoonlijkheid of karakter. ‘Doe je best om aardig te zijn en gedraag je alsof je het oprecht meent’, luidt zijn advies.
Het gaat er namelijk niet om dat jij denkt dat je authentiek bent, maar dat anderen dat denken. ‘Denken, want ze zullen het nooit echt weten, en dat geldt ook voor jezelf.’
Lees ook: Jitske Kramer: Wie het beste kan spelen met perceptie komt op de apenrots
Valkuil 2: volg je hart en blijf trouw aan je waarden
Je volgt je instincten, je spontane gevoelens, je innerlijke kompas… Alles wat je denkt, voelt en doet, beoordeel je dan ook alleen op je eigen principes en waarden. Wanneer je echt naar je hart luistert, kun je namelijk geen onethische of verkeerde beslissing nemen.
‘Jouw intuïtieve of spontane gevoelens dragen ook meer wijsheid in zich dan logica of rede’, voegt Chamorro-Premuzic er scherp aan toe. Alleen laat je je dan leiden door gevoelens over feiten in plaats van de feiten zelf. En het volgen daarvan leidt meestal tot slechte beslissingen.
Bovendien heeft niet iedereen dezelfde principes en waarden, schrijft hij. ‘De meeste mensen die schadelijke effecten hebben op anderen en de maatschappij (waaronder corrosieve, parasitaire of toxische effecten op de werkcultuur) handelen doorgaans in overeenstemming met hun eigen morele code.’
Open je hart
Ceo’s die exorbitante lonen en bonussen krijgen uitbetaald, kunnen prima uitleggen waarom ze dat verdienen. En ook waarom de lonen van medewerkers niet omhoog mogen, met argumenten zoals de concurrentiepositie en de aandeelhouderswaarde.
De meeste mensen zijn er koppig van overtuigd dat zij gelijk hebben en anderen ongelijk. Waar dat toe leidt, is dagelijks te zien in het nieuws. ‘De wereld zou een veel betere plek zijn als we zouden leren, of op zijn minst zouden proberen, onze passies te weerstaan, onze intuïtie te wantrouwen en onze instincten te temmen’, schrijft hij.
Het zou een wereld zijn met minder discriminatie, vooroordelen, polarisatie en stammenstrijd. Die mogelijkheid ontstaat wanneer je je hart juist openstelt voor de (tegengestelde) mening van anderen en bereid bent om de visie van anderen in overweging te nemen of op z’n minst te tolereren.
Ook bedrijven profiteren van zo’n open houding. Die leidt tot meer diversiteit, inclusie, creativiteit en innovatie. ‘Wanneer twee mensen hetzelfde denken, dan is er één overbodig.’
Valkuil 3: wat anderen van jou denken is niet belangrijk
Dankzij sociale media staat de wereld bol van meningen. Natuurlijk is het dan uiterst aantrekkelijk om je niets aan te trekken van wat anderen van jou denken. Jezelf zo bevrijden van de oordelen van anderen, noemt Chamorro-Premuzic vooral een romantisch idee.
‘De enige mensen die zo kunnen streven naar absolute vrijheid zonder enige verantwoordelijkheid zijn baby’s. Helaas zijn er veel voorbeelden van volwassenen, onder wie mensen in zeer machtige posities, die zich precies zo lijken te gedragen: als baby’s.’
Onder volwassenen wordt dit gedrag geïnterpreteerd ‘als een gebrek aan sociale vaardigheden, aan interesse in anderen, of pure onbeschoftheid.’ Volledig negeren wat anderen denken, is niet alleen onrealistisch, het is ook contraproductief, waarschuwt hij.
Alles wat je denkt, gelooft en voelt, is voor een deel gevormd door andere mensen. Geen enkel idee of creatie komt tot stand zonder beïnvloeding van anderen. Je interne kompas komt bijvoorbeeld echt niet tot stand zonder je ouders of opvoeders.
Reputatie is belangrijk
Wat anderen van jou denken, ook we je reputatie genoemd, is wel degelijk belangrijk. Jij bepaalt namelijk niet of je dat contract wint, dat doen anderen. Datzelfde geldt voor het volgen van een opleiding op kosten van de zaak, of het krijgen van promotie of loonsverhoging.
Feedback van anderen is dus geen vloek, maar essentieel voor meer zelfbewustzijn, voor groei en persoonlijke ontwikkeling. ‘Als sociale wezens zijn onze relaties, reputaties en successen nauw verbonden met de perceptie van anderen.’
‘Alleen door aandacht te schenken aan anderen kunnen we een idee krijgen van wat anderen van ons denken, wat cruciale informatie is als we een onrealistisch zelfbeeld of zelfbedrog willen vermijden.’
Lees ook: Aan respectloos gedrag hangt een heftig prijskaartje: 2 miljard per dag
Valkuil 4: neem je hele zelf mee naar je werk
Netflix, Bain & Co, LinkedIn, Google en Deloitte nodigen medewerkers uit om hun volledige zelf naar het werk mee te nemen, geeft Chamorro-Premuzic aan. Als ze dat echt zouden menen, dan mogen managers en collega’s dus ook kennis maken met jouw guilty pleasures, de angsten uit je kindertijd, je weigering om deodorant te gebruiken en je ochtendhumeur.
Ook je ‘niet-professionele zelf moet zich welkom voelen en ervaren dat die erbij hoort’. Anders zit je niet op je juiste plek en zoek je het beter ergens anders. Dat wordt dan veel van baan veranderen, want het is onmogelijk om je hele zelf naar je werk over te dragen.
Je hebt namelijk meerdere identiteiten. Naast werknemer ben je ook partner, ouder, broer of zus, dochter of zoon, vriend of vriendin, of aanvoerder van het voetbalteam, organisator van pubquizzen, drummer in een metalband… Sommige aspecten daarvan kunnen relevant zijn voor je werk, maar dat zijn ze echt niet allemaal.
Beloning voor culturele fit
Het is beter om wat afstand tussen je werk en je privé te bewaren, vindt de hoogleraar. Je wordt namelijk niet aangenomen, geëvalueerd, beloond of gepromoot op je volledige zelf op je werk. Dat je zo’n goede papa of mama bent, telt niet mee in je evaluatiegesprekken.
‘Zelfs wanneer organisaties mensen oprecht lijken aan te moedigen om gewoon zichzelf te zijn en hun volledige zelf mee te nemen naar hun werk, wordt in werkelijkheid een culturele fit beloond’, schrijft hij.
‘Succes op de werkvloer gaat niet over je rauwe, ongefilterde zelf zijn, maar over het creëren van een professionele versie van jezelf die aansluit bij verwachtingen, sociale normen en organisatiedoelen.’
Luister, leer, pas je aan en inspireer anderen. Dat is geen verraad aan jezelf, maar juist het bewijs van emotionele intelligentie en interpersoonlijke vaardigheden. Je doet ook niet alsof je iemand anders bent, vindt Chamorro-Premuzic. Je laat de kanten van jezelf zien die het beste passen bij de situatie en de mensen om je heen.
Je bent echt succesvoller als je niet je volledige zelf bent, maar juist iemand ‘waar mensen oprecht graag mee omgaan’.
Lees ook: Waarom lekker assertief zijn niet werkt bij grenzen stellen
