Je krijgt snibbige appjes van je manager over het halen van de deadline, je collega’s schieten in de lach wanneer je worstelt met een nieuwe AI-tool of je wordt constant onderbroken tijdens de vergadering. Onbeleefd, respectloos gedrag, het is een alledaagse ergernis met ernstige gevolgen.
Sinds begin 2024 worden die gevolgen in kaart gebracht, althans in de VS. De Society of Human Resource Management (SHRM) – dat zichzelf de grootste beroepsorganisatie van de wereld noemt – heeft een ‘beschaafdheidsindex‘ gelanceerd. De cijfers van het derde kwartaal van dit jaar zijn net uit. En geen verrassing: het gaat achteruit met ons goede gedrag.
Onbeschoft gedrag daarentegen… Dat schuift in de index inmiddels steeds verder op richting de alarmfase. Wat wil zeggen van regelmatig naar vaak. Code rood is constant lomp gedrag. Voor werknemers in de VS gaat het in totaal om 208 miljoen keer per dag.
Heftig prijskaartje
Wie het meemaakt, heeft net iets meer dan een half uur nodig om daarvan te herstellen. Dit raakt mensen emotioneel, zorgt voor een domper op de motivatie en kan leiden tot meer afwezigheid. Voor werkgevers hangt er een heftig prijskaartje aan: een dagelijks verlies van 2,14 miljard dollar aan productiviteit. Sinds het tweede kwartaal is dit bedrag toegenomen met 75 miljoen per dag.
Wat zijn de grootste veroorzakers van die onbeleefdheid? De top vijf bestaat uit politieke discussies, verschil van mening over sociaal-maatschappelijke onderwerpen, discriminatie op basis van kleur, genderverschillen en leeftijds- of generatieverschillen.
Onderhuids ettert onbehoorlijk gedrag ook verder. Wat ouder onderzoek van Kentucky University geeft niet alleen een directe link aan met verminderde prestaties, maar ook met een hoger verloop en burn-out. Volgens SHRM zijn werknemers drie keer zo vaak ontevreden over hun werk en meer dan twee keer zo vaak van plan hun baan binnenkort te verlaten.
Lees ook: Hufters op het werk, zo pak je ze aan
Impact op mannen en vrouwen
Bijna driekwart van de werknemers (72 procent) in de VS zegt ook dat hun manager niet genoeg onderneemt om dat onbeschofte gedrag te tackelen. Ander recent onderzoek dringt er eveneens op aan bij managers om meer te investeren in beleefdheid.
Hier hangt geen prijskaartje aan. Maar wie succesvol wil zijn in complexe tijden kan alle input gebruiken. Een breder perspectief levert ook meer creativiteit en innovatie op. Managers moeten dus zorgen dat ze die informatie ook krijgen.
Kristin Bain (Rochester Institute of Technology), Kathryn Coll (University of Nevada Reno), Tamar Kreps (Univeristy of Hawai’i) en Elizabeth Tenney (University of Utah) hebben twee onderzoeken naar lomp gedrag uitgevoerd waar meer dan 3.000 mensen aan deelnamen.
Meer specifiek is gekeken naar het delen van ideeën in werkgroepen. Respectloos gedrag leidt tot het missen van waardevolle input van medewerkers: mannen én vrouwen. Beide seksen slaan dicht bij onbeleefd gedrag. Het enige verschil is dat vrouwen er nog net iets sneller het zwijgen toe doen.
Managers moeten aan de bak
Dat stilzwijgen ligt niet aan een gebrek aan zelfvertrouwen, maar aan de situatie. ‘Zelfs zelfverzekerde vrouwen kunnen besluiten om ideeën voor zich te houden als ze het gevoel hebben dat de omgeving vijandig is’, schrijven ze op Harvard Business Review.
Bij groepen die wel respectvol met elkaar omgaan, is er geen verschil. Mannen en vrouwen delen dan evenveel ideeën. Deze uitkomsten bevestigen dat managers wel degelijk ‘net zoveel van vrouwen als van mannen kunnen horen’, concluderen de wetenschappers.
Het onderzoek ‘geeft managers nog een extra reden om er iets aan te doen.’ Daarbij hoeven ze dus niet te focussen op het fiksen van vrouwen, zo klinkt het, maar wel op meer beleefdheid in de tent. Managers moeten dus aan de bak. Dan is de volgende vraag: hoe dan?
Lees ook: We lachen om handdoekleggers, maar op kantoor doen we hetzelfde
Rolmodel zijn
Kijk eerst zelf in de spiegel. Geef altijd het goede voorbeeld als manager, adviseert SHRM. ‘Beleefdheid gaat over het behandelen van anderen met respect en vriendelijkheid, zelfs in moeilijke situaties. Het houdt actief luisteren in, verschillende perspectieven erkennen en anderen het gevoel geven gehoord te worden.’
Observeer goed wat er gebeurt op de werkvloer en tijdens vergaderingen. Het gaat niet alleen over wat zichtbaar is, zoals pestgedrag of passieve agressiviteit. Let ook op wat zich meer onder de oppervlakte afspeelt. Denk aan opmerkingen, zoals ‘het was maar een grapje’ of ‘vat het niet persoonlijk op’. Of aan de richting van grapjes; gaan die over geslacht, kleur of leeftijd?
Worden mensen veel onderbroken wanneer ze aan het woord zijn? Doen collega’s dat bewust of onbewust? Durven mensen elkaars ideeën uit te dagen zonder dat dit consequenties heeft? Hoe wordt er feedback gegeven? Paternalistisch, het beruchte mansplaining of positief constructief?
Koppelen aan waarden
Definieer wat respectvol omgaan met elkaar inhoudt. Koppel beleefd gedrag aan de waarden van de organisatie. Het gaat er niet om de politieke overtuigingen of morele oordelen van mensen te veranderen.
Werken voor een bedrijf betekent dat ze dienen te zich gedragen in overeenstemming met de waarden. Dat betekent dat collega’s, leveranciers en klanten worden behandeld met waardigheid en respect.
Zie onprofessioneel gedrag niet door de vingers. Mensen moeten weten dat dit meteen consequenties heeft. Maak ook duidelijk dat het ieders verantwoordelijkheid is om dit gedrag aan de kaak te stellen of te melden. Moedig dat aan en onderneem ook actie als het wordt gemeld.
Neem respectvol gedrag op in de beoordelingen van medewerkers. Help ze verbeteren met trainingen in het voorkomen van escalaties, het omgaan met conflicten, empathisch luisteren en inclusieve communicatie. Iedereen heeft onbewuste vooroordelen, daar kan ook meer inzicht in worden gegeven. Maak het bouwen van een respectvolle cultuur dus een prioriteit.
Lees ook: Micro-agressie op de werkvloer. Zijn jouw opmerkingen wel zo onschuldig?
