Grote en kleine beleggers trekken wit weg wanneer topmannen in de media roepen dat de AI-bubbel op barsten staat. Zo verwacht David Solomon, ceo van Goldman Sachs, dat er ‘veel kapitaal zal worden ingezet dat geen rendement oplevert’.
David Siegel, computerwetenschapper en medeoprichter van Two Sigma, is van mening ‘dat de huidige hype rond AI feiten en speculaties nog steeds door elkaar haalt’. Jeff Bezos, oprichter van Amazon, noemt de huidige situatie ‘een soort industriële zeepbel’. Sam Altman, ceo van OpenAI, waarschuwt dat ‘mensen te veel zullen investeren en geld zullen verliezen’.
Je zou voor minder je aandelen dumpen. Maar hoe groot is de kans op een nieuwe financiële crisis? MT/Sprout neemt vijf zorgwekkende signalen onder de loep.
#1 Investeringen blijven records breken
Investeringen in AI blijven domineren. Dit jaar staat de teller bij de fundingrondes voor AI-startups al op 192,7 miljard dollar. Dat is niet alleen een record, maar ook meer dan de helft (52 procent) van alle financiering wereldwijd met durfkapitaal. Dat is nog nooit eerder gebeurd.
BestBrokers heeft dat uitgevogeld na onderzoek van Pitchbook, CB Insights en Liquidity. De grootste slokops van het derde kwartaal zijn Anthropic (13 miljard dollar), xAI (10 miljard dollar) en Mistral AI (2 miljard dollar).
Lees ook: Waarom analisten ASML’s miljardeninvestering in Mistral ‘vreemd’ vinden
Het kapitaal is geconcentreerd rond een handvol gevestigde spelers, schrijft analist Paul Hoffman. Hij ziet dat eerder als het volwassen worden van de markt, al wijst hij ook op de waarschuwingen voor oververhitting. Daarom is ‘het evenwicht tussen optimisme en realisme nog nooit zo cruciaal geweest’.
Jeffrey A. Sonneveld en Stephen Henriques (leiderschapsexperts aan Yale University) zijn iets minder voorzichtig in hun beschouwing. Het gaat er niet om of die AI-bubbel barst, maar wanneer.
Het is juist die afhankelijkheid van een kleine groep AI-spelers die een verwoestende kettingreactie kan veroorzaken. ‘Met een wijdverbreide ineenstorting tot gevolg, vergelijkbaar met de grote financiële crisis van 2008.’
#2 Meer circulaire deals tussen leveranciers en klanten
De scheiding tussen leverancier en klant is aan het vertroebelen. Een paar recente voorbeelden maken dit duidelijk. Nvidia investeert 100 miljard dollar in OpenAI om de datacenters die het bedrijf nodig heeft een boost te geven. Als tegenprestatie koopt OpenAI miljoenen chips van Nvidia.
Daarna sluit OpenAI een partnership met AMD. In ruil voor de aankoop van chips ter waarde van tientallen miljarden wordt OpenAI een van de grootste aandeelhouders van dat bedrijf. En dan is er nog de deal van OpenAI met Oracle van 300 miljard. Oracle gaat om extra ruimte in de cloud te maken meer datacenters bouwen en bestelt de chips hiervoor bij Nvidia.
‘Vestzak-broekzak-deals’, noemt Joost Eyck dat. De strategieconsultant van PwC Strategy& is gespecialiseerd in tech en halfgeleiders. Hij begrijpt de ratio er wel achter, namelijk bevoorradingszekerheid in tijden van schaarste. ‘Maar er is geen garantie dat de markt blijft groeien’, zegt hij tegen MT/Sprout.
Dat verkopen van diensten aan elkaar kan de groei dus kunstmatig oppompen. Hij ziet daardoor steeds meer risico op een bubbel ontstaan. ‘Hoewel veel van deze bedrijven wel gezonde financiële cijfers en een sterke balans hebben.’
Kaartenhuis kan in elkaar storten
De circulaire deals worden aangezwengeld door Nvidia, dat een monopolie heeft in geavanceerde AI-chips. Het is dus ook niet vreemd dat daar vraagtekens bij worden gezet. ‘Je kunt het zien als een blijk van vertrouwen naar de markt.’
‘Maar tegelijkertijd heeft Nvidia een grote noodzaak om de enorme investeringen in datacenters voort te blijven duwen. Zo houden ze namelijk zelf de vraag naar hun producten in stand. Dat bedrijf weet ook dat heel wat partijen op zoek zijn naar andere leveranciers voor AI-chips in hun datacentra.’
Het staat buiten kijf dat op de langere termijn een enorme infrastructuur nodig is voor de AI-transitie. Al stelt Eyck zich inmiddels de vraag of ‘we nu niet in een hype cycle zitten’. Als de terugbetalingen op al die enorme AI-investeringen niet gebeuren, kan ‘dat kaartenhuis op korte termijn in elkaar storten’.
Stacy Rasgon, een analist bij Bernstein Research, wijst Bloomberg op de torenhoge ambities van de topman van OpenAI, die het brein van de wereld wil bouwen. Sam Altman heeft volgens de Amerikaan ‘de macht om de wereldeconomie voor een decennium te laten instorten of ons allemaal naar het beloofde land te brengen.’ Rasgon heeft nog geen idee welke van de twee het gaat worden.
Lees ook: Sam Altman heeft verse miljarden, gaan de remmen nu helemaal los bij OpenAI?
#3 Best wel wat overeenkomsten met de internetzeepbel
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) ziet in de explosieve groei van AI-uitgaven ‘echo’s’ van de internetzeepbel van de jaren negentig. ‘Toen was het internet, nu is het AI’, aldus hoofdeconoom Pierre-Olivier Gourinchas op een persconferentie dinsdag.
De echo’s verwijzen naar investeerders die in de jaren negentig idioot hoge bedragen betalen voor aandelen in de belofte van internet. Ze investeren daarmee fors in telecom- en ict-bedrijven die de nieuwe technologie willen toepassen.
Alleen blijven de beloofde winsten te lang uit, beleggers verkopen massaal hun aandelen in technologiebedrijven en veroorzaken een ineenstorting van de markt. Er verdampt in het voorjaar van 2000 3,6 biljoen dollar (78 procent) aan beurswaarde, alleen al op de Nasdaq. Vandaag zou zo’n crash met AI 40 biljoen dollar van de Nasdaq wegvagen.
Schuldenlast begint te drukken
Forbes verwijst nog naar de schulden die achterbleven bij de internetzeepbel: 500 miljard dollar is nooit meer afbetaald. Ook voor de bouw van AI-datacenters worden nu steeds meer schulden aangegaan. Zelfs bij bedrijven die het goed elkaar hebben, beginnen die lasten te drukken.
Een voorbeeld daarvan is de deal tussen Oracle en OpenAI. ‘Het bedrijf verliest al 100 miljoen dollar per kwartaal aan de verhuur van datacenters aan OpenAI, ondanks een vijfjarige overeenkomst ter waarde van 300 miljard dollar. Als Oracle – een relatief gedisciplineerde exploitant – er niet in slaagt om AI-infrastructuur winstgevend te maken, wie dan wel?’
#4 Waarderingen zijn aan de hoge kant
De Bank of England heeft vorige week al aan de alarmbel getrokken. De toezichthouder maakt zich zorgen over de sterk stijgende waarderingen van toonaangevende AI-technologiebedrijven.
Twee voorbeelden daarvan: OpenAI wordt op zo’n 500 miljard dollar gewaardeerd, vorig jaar oktober was dit nog 157 miljard. Anthropic is van een waardering van 60 miljard dollar in maart naar 170 miljard gegaan in september. Dat is een verdrievoudiging in een half jaar tijd.
Dit maakt de aandelenmarkten ‘extra kwetsbaar als de verwachtingen rond de impact van AI minder optimistisch worden’, citeert The Guardian.
Lees ook: ChatGPT staat nog niet in lijstje van epische disrupties
#5 Onderzoeken wijzen op weinig succes
Een rapport van MIT van afgelopen zomer geeft aan dat 95 procent van de AI-pilots bij bedrijven faalt. De wetenschappers hebben daarvoor 300 AI-projecten onderzocht, 350 medewerkers opgevolgd en 95 topmanagers geïnterviewd. Kostenplaatje van die AI-pilots bij de 52 bedrijven: tussen de 30 en 40 miljard dollar.
De conclusie: generatieve AI levert geen merkbare financiële besparingen of winststijgingen op. De adoptie is wel hoog, maar de verwachte transformatie van de business blijft uit. En daarmee zit MIT in lijn met wat eerdere onderzoeken hebben aangetoond.
Stanfords Social Media Lab en BetterUp lanceren recenter de term ‘workslop’. Ze vergelijken het, na een enquête onder 1,150 bedrijven, met de bagger op sociale media, die nu op de werkvloer wordt gegenereerd door AI.
Workslop van AI
Die workslop zorgt ook voor extra werk. Werknemers moeten onder meer AI-rapporten herschrijven of zich het hoofd breken over raadselachtige AI-memo’s. Dit gebeurt op alle niveaus in de organisaties. Daardoor ontstaat twijfel over de waarde van AI-technologie.
‘AI-moeheid is reëel’, klinkt het ook op het World Economic Forum. Medewerkers hebben niet het idee dat ze er tijd mee besparen, integendeel. ‘Voor veel mensen is de grootste verandering op het werk tot nu toe misschien wel de tijd die nodig is om al die workslop op te ruimen.’
Lees ook: AI is een heel beroerde ondernemer, blijkt uit dit experiment
Nieuwe technologie = nieuwe zeepbel
Deze vijf signalen zijn niet hoopgevend, maar wat denkt AI er eigenlijk zelf van? ChatGPT denkt ‘dat de bubbel kan barsten’, maar verwacht niet dat alles ineens in elkaar klapt. ‘Het is waarschijnlijker dat sommige sectoren of bedrijven opblazen, terwijl de kern van de AI-infrastructuur overleeft.’
Gelukkig kan ook AI de toekomst niet voorspellen. Nieuwe technologie komt altijd met zeepbellen. Het internet staat nog fier overeind na het knappen van de bubbel in de jaren 2000. Datzelfde zal voor de technologie van AI gelden. De ene zeepbel is de andere niet. ‘Het belangrijkste is wat er overblijft nadat ze zijn geknapt.’
