Dat ziet eruit als mogelijkheden voor groei: welgeteld 0,2 procent van de totale handel in stablecoins komt voor rekening van versies die zijn gekoppeld aan de euro. De rest lift – hoe kan het ook anders – mee op de Amerikaanse dollar.
Dat moet anders, en dat kan ook. Nu ook de Nederlandse banken ABN Amro en Rabobank zich aansluiten bij Qivalis, het initiatief voor een euro-stablecoin, scharen zich 37 banken in 15 landen achter een Europees consortium dat eenn euro-stablecoin van de grond wil trekken. ING was vorig jaar al bij de eerste 9 banken die het project opstartten.
Qivalis is Europees, maar ook best Nederlands: het hoofdkantoor staat in Amsterdam, en er loopt een vergunningaanvraag bij De Nederlandsche Bank (DNB). Eind 2026 hoopt het bedrijf zijn euro-stablecoin op de markt te brengen. Die is bedoeld als betrouwbaar alternatief voor de door de VS gedomineerde stablecoin-markt, en draagt zo bij aan de Europese strategische autonomie bij betalingen.
Wie zitten achter Qivalis?
Onder de eerste 9 deelnemers waren bekende namen als BNP Paribas, BBVA, CaixaBank, Danske Bank, DekaBank, KBC en UniCredit. Dat clubje is nu dus uitgebreid met nog 25 banken, een mix van grote en kleine spelers. Jan-Oliver Sell, de voormalige baas van Coinbase in Duitsland en min of meer een blockchainveteraan, is de ceo van Qivalis. Als cfo heeft hij ex ING-bankier Floris Lugt naast zich. Lugt was Lead Digital Assets bij ING Wholesale Banking.
Sir Howard Davies is benoemd als executive chairman. Davies was in het verleden onder meer de eerste voorzitter van de Britse Financial Services Authority en jarenlang chairman van NatWest Group.
Lees ook: Banken schrappen banen, maar zeggen dat AI juist banen oplevert: hoe zit dat?
Wat is ook alweer een stablecoin?
Stablecoins zijn cryptovaluta, net als bitcoin en ethereum, maar ze zijn meestal gekoppeld (via staatsleningen of deposito’s) aan een ‘echte’ munt om meer prijsstabiliteit te bieden. De meest gebruikte varianten zijn stablecoins met de Amerikaanse dollar als dekking. De grootste stablecoin-uitgever, Tether, belooft bijvoorbeeld dat het merendeel van USDT wordt gedekt door Amerikaanse dollars op zijn bankrekening.
Er zijn ook versies gekoppeld aan de euro, maar die zijn dus een stuk minder populair. EURC, uitgegeven door cryptobedrijf Circle, is goed voor de helft van de euro-stablecoins. Wat de cryptotechniek betreft: de stablecoin van Qivalis is in eerste instantie gebaseerd op de Ethereum-blockchain maar houdt de mogelijkheid open om aan te sluiten bij andere versies.
Waarvoor zijn ze handig?
Stablecoins zijn een soort koppeling tussen de cryptomarkten en de traditionele financiële wereld. Ze zijn daardoor ideaal voor de aan- en verkoop van cryptotegoed maar belangrijker is dat ze worden ingezet voor internationale betalingen. Vooral bij intercontinentale betalingen en transacties tussen verschillende valuta’s, kunnen de kosten een stuk lager uitvallen door stablecoins te gebruiken. Vaak bieden ze een uitkomst in landen met een onderontwikkeld of onbetrouwbaar betaalsysteem.
Zijn ze populair?
In 2014 werd de eerste door dollars gedekte stablecoin uitgeven, de BitUSD. Het fenomeen raakte pas echt bekend toen Facebook in 2019 aankondigde met een eigen versie kwam. Met de Libra wilde Mark Zuckerberg het betalingsverkeer wereldwijd soepeler wilde maken – te beginnen voor zijn miljarden gebruikers. Het leverde een storm van kritiek op, ook van autoriteiten over de hele wereld en uiteindelijk ging in 2022 de stekker uit de Facebookmunt.
Inmiddels zijn stablecoins volop in gebruik. De markt voor stablecoins is nog steeds relatief klein, maar groeit snel. In 2026 is de wereldwijde markt 320 miljard dollar waard, met als marktleiders Tether en USD Coin, die samen ongeveer 80 procent verdelen. De komende 4 jaar kunnen stablecoins wel doorgroeien naar 1.000 of zelfs 4.000 miljard, aldus een rapport van de Amerikaanse bank Citi.
Lees ook: Is AI-model Mythos een tikkende tijdbom voor banken? ‘Hacken is nu een race van AI tegen AI’
Houden centrale banken toezicht op stablecoins?
Binnen de Europese Unie verloopt het toezicht via de Europese Bankenautoriteit (EBA) en de nationale toezichthouders zoals DNB. Bedrijven die binnen de EU een stablecoin op de markt willen brengen, hebben daarvoor een vergunning nodig, maar dat wil nog niet zeggen dat elke euro-stablecoin onder toezicht valt. Denk aan stablecoins die niet in de EU zijn uitgegeven maar die hier wel worden verhandeld.
De munten vallen onder de Markets in Crypto-Assets Regulation of MiCAR, de Europese regels voor cryptoactiva. Die schrijft ondermeer voor dat stablecoins een verplichte hoeveel reserves moeten aanhouden, zoals euro’s op de bank en staatsobligaties. En dat is maar goed ook. Cryptoliefhebbers zullen zich de crash nog kunnen heugen van TerraUSD, die in 2022 losraakte van de dollar en implodeerde – waarbij 45 miljard dollar papieren waarde verdampte.
Ook nu nog ogen zelfs de grootste stabelcoins wiebelig. Marktleider Tether ligt al jaren onder vuur omdat niet duidelijk is waar de 190 miljard aan onderliggende reserves zich exact bevinden. Circle kwam in problemen toen bleek dat het miljarden had uitstaan bij de Silicon Valley Bank, die in 2023 omviel.
Dus Qivalis komt ook onder toezicht te staan?
Zeker. De banken erachter zochten bewust Nederland en DNB op, zeggen ze, vanwege het sterk gereguleerde klimaat hier te lande. Die regulering maakte sowieso al dat banken, die een paar jaar geleden nog allergisch waren voor crypto – de virtuele valuta langzaam maar zeker begonnen te omarmen. Ondernemers die iets met crypto deden, konden eerder nog geen bankrekening openen, inmiddels bieden ook de grootbanken cryptobeleggingen aan.
DNB-president Olaf Sleijpen is op zich niet tegen het initiatief van de Europese banken, zei hij vorig jaar in het FD. ‘Je moet bij dit soort dingen niet op voorhand zeggen: alles waar ik een risico zie, dat ga ik zaken verbieden. Voor banken is het ook belangrijk dat ze met dit soort nieuwe financiële instrumenten en technologieën in de vaart der volkeren meegaan. Daarom is mijn eindconclusie dat ik het wel verstandig vind dat banken dit gaan doen.’
Lees ook: Vlaming Stefaan Decraene schudde Rabobank flink op: ‘Wow, wat gaat hier gebeuren?’
Maar we kregen toch al een digitale euro?
Oké, die is ook digitaal, maar daar houdt de vergelijking ook wel op. De digitale euro (CBDC) is een publiek betaalmiddel dat door de Europese Centrale Bank (ECB) wordt uitgegeven als digitaal centralebankgeld, vergelijkbaar met contant geld maar dan digitaal. Die moet de Europese burger het liefst in zijn zak hebben – oké, op de telefoon – om er zijn koffietjes en andere boodschappen mee te betalen.
De Qivalis-munt is een privaat initiatief en is vooral bedoeld voor B2B-betalingen: interbancaire betalingen en internationale transacties van grote bedrijven, in elk geval niet als vervanger van contante betalingen aan de kassa. Ze kunnen dus prima naast elkaar bestaan.
Hoewel? Opmerkelijk genoeg ziet Christina Lagarde, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), juist wel een verband tussen stablecoins en de digitale euro. Zij hamerde er begin mei op, dat Europa beter andere digitale projecten kan steunen dan stablecoins om de euro te versterken. Daarmee bedoelt ze waarschijnlijk een variant van de digitale euro die geschikter is voor zakelijke transacties. Dat klinkt alsof Qivalis nog wat kopjes koffie moet drinken in Frankfurt.
En wordt de EU nu minder afhankelijk van de Amerikanen?
Dat is al jaren een pijnlijk punt: Mastercard, Visa, Google en Apple Pay: het betalingsverkeer is in Europa steeds meer een Amerikaanse feestje geworden. De Nederlandse banken die nu autonomie nastreven met Qivalis hebben daar overigens zelf aan bijgedragen. Ze pionierden de afgelopen decennia met PIN-betalen, maar lieten vanaf 2012 de afhandeling van kaartbetalingen over aan kaartmaatschappijen Visa en Mastercard.
Dat gezegd hebbende: zo’n euro-stablecoin kan geen kwaad, als tegenhanger van de dollarversie, die dankzij de Genius Act (voluit Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins Act) van president Trump vleugels heeft gekregen.
Of Europa daadwerkelijk de dominantie van de dollarcoins kan terugdringen, hangt af van de gretigheid waarmee de nieuwe munt wordt omarmd door (centrale) banken, cryptobeurzen en de treasury-afdelingen van grote bedrijven. Aan de club van 37 die het project draagt, zal het in elk geval niet liggen.
Lees ook: Zo maken we Visa en Mastercard minder dominant: ‘We moeten als Europa een vuist kunnen maken’
