Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Gen Z: groene idealen, groeiende geldzorgen

In samenwerking met BeFrank - Generatie Z staat bekend als klimaatbewust, maar onderzoek toont dat ze minder groen zijn dan gedacht – zelfs minder dan millennials. Ze worstelen met 'klimaatverlamming' en laten financiële zekerheid zwaarder wegen dan groene idealen. Alleen bij pensioenbeleggingen zijn ze bereid tot echte offers voor het milieu. Ook voor Gen Z geldt: het hemd is nader dan de rok.

generatie z duurzaamheid generaties befrank
Foto: Getty Images

Heeft de nieuwe generatie werkelijk een ‘groener’ bewustzijn dan de generaties voor hen? Of speelt voor Gen Z ook gewoon de financiële realiteit een doorslaggevende rol?

Een woke generatie, ‘sneeuwvlokjes’ en ‘rubbertegelkinderen’, vol duurzame voornemens en voorzien van vegan broodtrommels met avocadotoast, nippend aan de haverlatte. Wie houdt van clichés kan aan Generatie Z zijn hart ophalen.

Maar klopt het ook met de werkelijkheid? Is de huidige generatie jongeren werkelijk zoveel meer op duurzaamheid gericht dan de vorige generaties? En verschillen ze werkelijk zoveel van de andere generaties op de arbeidsmarkt? Een kort onderzoek aan de hand van drie vragen.

#1 Is Generatie Z het meest actief bezig met duurzaamheid?

Milieu en duurzaamheid zijn belangrijk voor de carrièrebeslissingen van Nederlandse Gen Z’ers, blijkt uit onderzoek van Deloitte. Maar opvallend: dat geldt nog iets meer voor de generatie vóór hen, de millennials. Ook verbant die generatie in datzelfde onderzoek iets vaker fast fashion (30 versus 26 procent), en kiezen ze er vaker voor om minder te vliegen (29 versus 26 procent) of om een vegetarisch of veganistisch dieet te volgen (37 versus 35 procent). Over de kosten van levensonderhoud maken beide groepen zich echter ongeveer evenveel zorgen.

Het is niet zozeer dat jongeren van nu zich geen zorgen meer maken over het milieu, het is eerder zo dat er voor hen de laatste jaren allerlei andere problemen bij zijn gekomen. Dit blijkt uit het vijfde jaarlijkse onderzoek ‘Duurzaam denken, duurzaam doen’ van Ipsos I&O.

Er is bij de huidige generatie volgens de onderzoekers eerder sprake van ‘klimaatverlamming’: ze voelen zich overweldigd door systeembarrières, vinden duurzame keuzes vaak zinloos en zien zichzelf vaak ook niet als degene die als eerste aan zet is op weg naar een duurzame wereld.

‘Het bewustzijn is er wel, maar de actie niet’, concluderen de onderzoekers. Oftewel: de nieuwe generatie hecht wel belang aan duurzaamheid, maar wil er zelf niet te veel voor laten.

#2 Hoe groot zijn de werkelijke verschillen tussen generaties?

Is Generatie Z zo anders dan generaties voor hen? Dat valt te bezien. Mensen denken graag dat bepaalde generaties bepaalde gemeenschappelijke kenmerken bezitten. Maar uit vele onderzoeken blijken het leeftijds- en tijdgeesteffect meestal sterker.

Dat jongvolwassenen tegenwoordig bijvoorbeeld minder werkmotivatie zouden hebben dan de generaties voor hen? Volgens UvA-hoogleraar Ruben van Gaalen is het onzin. Jongeren vinden werk altijd al minder belangrijk dan ouderen, stelt de socioloog en demograaf – ook de jongeren van vroeger (het leeftijdseffect dus). Bovendien zijn volgens hem álle mensen van álle leeftijden in de loop der tijd werk gemiddeld wat minder belangrijk gaan vinden, zo blijkt ook uit recent onderzoek (het tijdgeesteffect).

Onderzoek van TNO naar generatieverschillen in mentale gezondheid op het werk laat iets soortgelijks zien. Ja, er zijn relatief veel mensen met burn-outklachten rond hun dertigste. Maar dat was eigenlijk altijd al zo. En bovendien komt daarbij dat voor élke generatie de laatste jaren de druk op de werkvloer is toegenomen en werknemers van alle leeftijden steeds meer belang zijn gaan hechten aan werkaspecten als een vast contract.

Bovendien blijken de verschillen tussen ‘generatiegenoten’ nog altijd een stuk groter te zijn dan de verschillen tussen de ‘generaties’, aldus de TNO-onderzoekers. Iets wat ook wordt bevestigd in een recente meta-analyse van 143 studies, met gegevens van meer dan 158.000 werknemers. Hieruit blijken de verschillen tussen generaties eigenlijk verwaarloosbaar klein. Staar je dus vooral niet blind op vermeende generatie-effecten, zo stelt deze studie.

#3 Is Gen Z bereid meer in te leveren voor een beter milieu?

Aan Gen Z kleeft het hardnekkige imago dat ze hun idealen vóór hun materiële belangen zouden stellen. Is de purpose van een organisatie niet in overeenstemming met hun eigen overtuigingen? Dan zou de werkgever in kwestie het wel kunnen vergeten, zo is de overheersende gedachte.

Maar klopt dat idee wel? Zoals zo vaak: ook hier lijkt de werkelijkheid net iets anders in elkaar te zitten. Ook, of misschien wel júíst, voor Gen Z is het hemd waarschijnlijk nader dan de rok.

Uit recent onderzoek van ABN Amro onder een groot aantal organisaties en bijna 2.000 praktisch opgeleiden van de nieuwe generatie blijkt dat je deze jonge mensen niet verleidt met pingpongtafels en matcha lattes, maar dat ook voor hen een vast contract, een eerlijk salaris en transparante verwachtingen voorop staan. Eigenlijk precies zoals de generaties voor hen.

Lees ook: Duurzaamheid stopt niet bij LED-lampen – kijk eens naar je pensioenregeling

Uit onderzoek van Stanford University uit 2022 blijkt echter wel iets anders: als het gaat om beleggen of hun pensioen, dan hebben twintigers en dertigers van nu wél meer de blik op de verdere toekomst gericht, en zijn ze wél bereid tot concessies. Waar de oudere generaties hier vooral het financiële rendement laten prevaleren, blijken de jongeren bereid tot wel 10 procent van hun investeringen in te leveren als bedrijven hun milieubeleid aantoonbaar zouden verbeteren.

Dit sluit ook wel aan bij het eerdergenoemde Ipsos-onderzoek: jongeren van nu zijn nog wel degelijk klimaatbewust, maar kampen tegelijk met financiële onzekerheid voor de toekomst. Juist in een onderwerp als hun pensioenvoorziening zouden beide thema’s elkaar kunnen raken: ze hebben dan niet het gevoel er veel voor te hoeven laten, maar investeren tegelijkertijd in een wereld die ook in de toekomst voor hen nog leefbaar kan zijn.

Voor werkgevers is dit een belangrijke les: young professionals zijn wel degelijk bereid tot duurzame keuzes, maar dan wel op hun eigen voorwaarden. Door pensioenopbouw te koppelen aan duurzaam beleggen, spreek je deze generatie aan op zowel hun financiële zekerheid als hun klimaatbewustzijn. Dat maakt de pensioenregeling niet alleen aantrekkelijker, maar ook relevanter voor hun toekomstbeeld.