Winkelmand

Geen producten in je winkelmand.

Luiheid bestaat niet. Dit zijn de 4 echte oorzaken van lui gedrag

Je leest nu: Luiheid bestaat niet. Dit zijn de 4 echte oorzaken van lui gedrag

Echte luiaards stellen zich doelen, maar beginnen nergens mee. Toch bestaat echte luiheid niet, stelt Cees Schenk.

Het leven is in feite heel simpel: iedereen heeft altijd doelen die gerealiseerd moeten worden, dus ondernemen is het motto. Is het niet in het werk, dan is het wel in de sport of op creatief vlak. Sommige mensen hebben echter wel doelen, maar maken geen begin om deze ook daadwerkelijk te realiseren. Dat zijn de ware luie rakkers, luiaards!

Daar schieten we niets mee op

Luiaards hebben we snel getypeerd. Ze realiseren consequent niet hun eigen doelen, of de doelen die voortkomen uit hun taakopdracht. Toch is luiaard een typering waar je niets mee opschiet.

De vermomming van luiheid

Ik durf wel te stellen dat luiheid als persoonlijkheidskenmerk niet bestaat. Inactief gedrag bestaat, maar luiheid zoals we dat kennen is geen persoonlijk verankerd gedrag. Iemand die geen doel heeft direct wegzetten als lui, is te kort door de bocht. Daarmee help je de luiaard ook niet. Luiheid kent namelijk vele bronnen, zoals bijvoorbeeld onzekerheid of een laag zelfbeeld.

Luiheid kent 4 oorzaken

Als mensen weinig ambitieus gedrag laten zien, is het goed wat meer begrip te hebben voor de oorzaken erachter. Dat geeft meer kansen om iemand constructrief te steunen en het gedrag te veranderen. De mogelijke oorzaken achter het passieve gedrag deel ik op in 4 categorieën.

#1. Depressiviteit

Een centraal kenmerk van depressie is een totaal gebrek aan motivatie. Voorheen waren depressieve mensen juist betrokken en actief, maar een chronische vermoeidheid heeft hen uit het veld geslagen. Ze voelen juist boosheid jegens hun eigen gedrag in plaats van dat ze van hun ogenschijnlijke gemakzucht genieten. Als leidinggevende kun je meerdere keren over het veranderde gedrag beginnen. En zodra je volhoudt, komt de opening en kun je iemand direct tot steun zijn of degene stimuleren adequate hulp te zoeken.

#2. Faalangst

Veel mensen zitten zichzelf in de weg doordat ze enerzijds hun eigen doelen proberen te realiseren en deze tegelijkertijd uitstellen om doelgericht actie te ondernemen. Er is altijd een beter moment om een andere baan te zoeken, te starten met sporten of gezonder te gaan eten. De doelen worden niet uitgesteld omdat ze onaantrekkelijk zijn. Nee, deze mensen schatten zichzelf te laag in. Ze hebben geen hoge pet op van zichzelf. Ze zijn bang dat als ze werkelijk hun doelen proberen te realiseren, dat dan de waarheid over hun beperkte vermogens aan het licht komt. In feite zijn ze bang dat ze eigenlijk niet veel kunnen. Dan is het maar beter om dan maar niets te proberen, dan kun je tenslotte ook niet falen.

#3. Succesangst

Nauw verwant aan faalangst is de angst voor succes. Wat een onzin, denkt u misschien: iedereen wil toch succes hebben. Zeker, maar de prijs van het gewin kan te hoog blijken. Zo zijn veel mensen vaak onbewust bang voor succes. Ze willen bijvoorbeeld anderen niet overvleugelen of ze zijn bang voor het onbekende. Howel deze persoon wel ambities heeft, wordt er geen enkele inspanning geleverd om deze doelen te realiseren. Sterker nog, de kansen om direct succes te oogsten worden juist afgewimpeld. Soms komt dit gedrag voort uit de twijfel over de eigen kwaliteiten, maar het kan ook uit de omgeving of omstandigheden voortkomen.

Stel je voor, een getalenteerde vrouw komt in aanmerking voor een promotie en zou daarmee drastisch meer gaan verdienen. Mooie bijkomstigheid zou je zeggen. Niet in dit geval. De vrouw heeft een zeer traditionele mannelijke partner, die het verschuiven van de rol van het kostwinnerschap niet zou accepteren. De vrouw laat de promotie lopen, omdat het haar relatie naar haar verwachting definitief zou verstoren. In dergelijke situaties kun je als leidinggevende niet echt veel meer betekenen dan respect hebben voor de opvattingen van deze vrouw.

#4. Angst voor hoge verwachtingen

Ten slotte zijn er nog mensen die te bang zijn voor te hoge verwachtingen. Dat is lekker veilig, want dan hoeven anderen niets van ze te verwachten. Zulke mensen afficheren zichzelf als ‘lui’. Hun omgeving heeft echter (vaak terecht) veel hogere verwachtingen van zo’n iemand en spreken zich duidelijk uit over de mogelijkheden die ze voor zo’n persoon zien. De betrokkene lijkt het allemaal wel best te vinden, maar blijft zelf buiten schot. Hij/zij heeft tenslotte de ambities niet zelf uitgesproken.

Volhouden

Er zijn nog andere aanleidingen die onder de noemer van ‘lui gedrag’ schuilgaan. De achtergrond is uiteindelijk niet zo belangrijk. Essentieel is dat je je als leidinggevende niet te snel in de luren laat leggen door de term ‘luiaard’. Blijf altijd het gesprek met een medewerker aangaan, ook al begint het ‘luie’ gedrag van je medewerkers te irriteren.

Als de ergernis de kop opsteekt, heb je gewoon te lang gewacht met het bespreken van het gedrag van de medewerker en verdraagt het gesprek geen langer uitstel. Want voor je het weet, sta je als leidinggevende als luiaard te boek…

Meer brein in bedrijf?