Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Bob ontdekt empathie

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer laat hij zich van zijn empathische kant zien.


VAN Bob
AAN Alexander
ONDERWERP Ruud

Hoi Alexander,
Weet jij wat er met Ruud aan de hand is? Ik zat net met hem in een meeting en hij zei bijna niks. Het leek alsof hij helemaal afwezig was. Ik maak me daar een beetje zorgen over. Ik lees de laatste tijd overal verhalen dat je als manager goed op moet letten of je werknemers geen ­symptomen vertonen die kunnen ­duiden op bijvoorbeeld een naderende depressie. Nou, nauwelijks iets zeggen ­tijdens een meeting, dat lijkt me wel een symptoom, toch? Zeker als het om Ruud gaat, die normaal toch altijd minstens 10 keer per meeting héél omstandig uitlegt dat ­problemen structureel, integraal en ­intrinsiek ­moeten worden aangepakt – wat overigens best ­vermoeiend is. Maar dit is ook weer niet goed, dit is het andere ­uiterste, dit baart me gewoon zorgen. Dat komt natuurlijk ook omdat ik onlangs de workshop EMVL (Empathisch ­Management voor Leidinggevenden) heb gevolgd. Dan let je plotseling op dat soort dingen.
Bob

Bob,
Ik snap precies wat je bedoelt! Ik heb Ruud deze week ook in een meeting meegemaakt – en ook: helemaal stil. Op jouw aandringen heb ik ook die workshop EMVL gevolgd en dan ga je daar inderdaad op letten. Heel goed trouwens van ons, zo naar onze mensen leren kijken, alsof het zeg maar mensen zijn. Ik heb zelfs onlangs aan Rosa gevraagd hoe het nou met haar thuis ging. Ik had signalen ontvangen dat het niet goed ging in haar relatie (haar vriendin Helga vertelde tijdens de lunch aan iedereen die het wilde horen dat het niet goed ging in Rosa’s relatie). Toen ben ik gewoon het gesprek aangegaan! En ­huilen zeg! Helaas moest ik meteen weer naar een ingelaste meeting, dus weet ik nog steeds niet hoe ernstig het echt is. Hoop niet al te ernstig trouwens, want zij is verantwoordelijk voor de procesgang van de Q4-cijfers en het zou pas echt een ramp zijn als daar vertraging in komt. Dat zou ik haar dan ook wel zeggen, want ­empathie is volgens mij ook dat je je ­mensen blijft aanspreken op hun targets.
Alexander

Alexander,
Mooi dat je dat doet, zo’n gesprek van mens tot mens. Is ze er overigens al mee ­begonnen, met de Q4-cijfers? Misschien kun je dat in een volgend gesprek even nagaan, want ik moet er niet aan denken zeg, dat we wéér zouden achterlopen. Ik hoor ze al op Hoofdkantoor, te meer daar ze daar empathisch leiderschap nog niet hebben ontdekt. Maar goed, ik begrijp ook dat je het druk hebt. Ja, vertel mij wat: ik heb nou al drie keer een afspraak met Arend Jan moeten uitstellen, je weet wel, die onlangs zijn vrouw heeft verloren, of was het nou zijn dochter? Nou ja, zoiets hakt er best in natuurlijk, en dan is het toch goed dat je dat als leidinggevende ook ­bespreekbaar maakt? Wat dat betreft zijn we best goed bezig, vind je niet?
Bob

Bob,
Hé zeg, dat wist ik niet, van Arend Jan. Vandaar dat hij een tijdje terug twee ­weken afwezig was! Wat trouwens best lastig was, want we waren net begonnen om de workflow te herstructureren, en dan heb je toch zijn excelsheets nodig. Toen hij terug was heb ik hem daar dan ook nog wel op ­aangesproken, wat achteraf dan wellicht niet zo tactisch was. Maar ja, je moet ook maar net weten dat iemand zijn vrouw of dochter verloren heeft. Ik heb dat deel van de workshop – Hoe Zie Ik Tijdig Potentiële Psychische Schade? – ­trouwens ook ­gemist omdat ik teruggeroepen werd voor een ingelaste meeting. Zal ik nu maar eens ­vragen hoe het met hem gaat?
Alexander

Alexander,
Doe maar. Ik kan het ook doen, maar ik zie het er qua agenda deze noch ­volgende week van komen en jij kent hem beter, denk ik, als mens. Vraag hem dan meteen ook even of hij Rosa kan helpen als zij haar procesgang niet op tijd afkrijgt? ­Overigens denk ik dat het juist heel goed is als ­mensen met psychische problemen zich op hun werk concentreren, qua ­afleiding. Misschien moeten we tijdens dat soort ­gesprekken dit punt ook meer aanroeren, als advies.
Bob

Bob,
Prima advies! Ik zal het Arend Jan melden, en Rosa ook, al zie ik voorlopig geen ­gaten in mijn agenda. Wat doen we intussen trouwens met Ruud?
Alexander

Alexander,
Dat zeiden ze op die workshop: vraag het gewoon, neem het initiatief!
Bob

Wekelijks de nieuwsbrief van Werk en Leven ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Bob,
Doe ik! Moet nu eerst even naar een ­ingelaste meeting, dan naar Londen, daarna lang weekend. Maar als ik woensdag terugben mail ik hem meteen, oké?
Alexander

Alexander,
Prima. Misschien is het wel echt ernstig en dan moet je er als leidinggevende – en als mens – toch bovenop zitten.
Bob

Meer Bob de manager?

Glazen plafond doorbroken? Voor vrouwen dreigt daarna de glazen klif

Bedrijf in de problemen? Grote kans dat er een vrouw naar voren wordt geschoven om de crisis op te lossen – en ze de schuld krijgt als dat niet lukt. Dat is geen toeval. Het fenomeen heeft zelfs een naam: de glazen klif.

Glazen klif
Foto: Getty Images

Quizvraag: wat hebben Linda Yaccarino, Sue Gove en Stephanie Pope met elkaar gemeen? Alle drie werden ze als ceo aangesteld op het moment dat hun organisatie in zwaar weer zat.

Yaccarino kreeg in juni 2023 de leiding over X, dat toen nog Twitter heette. Dat was kort na de overname door Elon Musk in april 2022. Musk haalde direct de bezem door het bedrijf, een week later was de helft van het personeel al ontslagen. In de nasleep van al die onrust moest Yaccarino de nieuwe naam en koers neerzetten, en ondertussen de exodus van adverteerders stoppen – dezelfde adverteerders aan wie haar nieuwe baas doodleuk vertelde: ‘Go fuck yourself.’

Lees terug: Waarom de nieuwe ceo van Twitter het beter zal doen dan Elon Musk

Sue Gove had waarschijnlijk ook geen leuke tijd bij Bed Bath & Beyond. De winkelketen stevende bij haar komst in juni 2022 – het eerste halfjaar was ze interimmer – af op een faillissement. Ze begon direct met reorganiseren en sloot 150 winkels, maar het mocht niet baten. Nog geen jaar later ging het bedrijf op de fles.

Gove zat ongeveer een jaar op haar post en Yaccarino twee jaar. Stephanie Pope houdt het intussen alweer bijna tweeënhalf jaar vol als ceo van Boeing. Terwijl zij ook niet bepaald op een lekker moment instapte, namelijk twee maanden nadat een deurpaneel van een Boeing-toestel op bijna 5 kilometer hoogte losschoot.

Een ‘classic corporate move’, schreef Business Insider destijds. ‘Boeing stelt een vrouw aan om de rotzooi op te ruimen.’

Van grote hoogte vallen

Het past in een patroon dat de ‘glazen klif’ wordt genoemd. De term doet denken aan het glazen plafond. Dat is geen toeval; beide fenomenen hangen met elkaar samen.

Het glazen plafond gaat over de onzichtbare barrières die mensen uit ondervertegenwoordigde groepen – vrouwen, maar ook mensen van kleur – tegenkomen op weg naar de top. De glazen klif beschrijft wat er gebeurt als ze dat plafond doorbreken: wanneer ze de top bereiken, lopen ze ook een groter risico om van grote hoogte te vallen.

De term werd in 2005 gemunt door de Britse onderzoekers Michelle K. Ryan en S. Alexander Haslam, nadat ze hadden ontdekt dat bedrijven die slecht presteerden op de beurs vaker vrouwelijke bestuurders en commissarissen benoemden. Dat was The Times ook opgevallen, waarop de krant in een vilein stuk suggereerde dat vrouwelijke leiders voor deze bedrijven eerder een ‘hindernis dan hulp’ waren.

Verkeerde conclusie, wierpen Ryan en Haslam tegen. De beurskoers was onder hun mannelijke voorgangers al aan het zakken. Als je al iets uit de cijfers kon afleiden, dan was het dat vrouwen juist vaker werden gepromoveerd wanneer de resultaten onder druk stonden.

Breken met het verleden

Vrouwen worden vaker geselecteerd voor leiderschapsposities in tijden van crisis, concludeerden ook onderzoekers van de University of Exeter en de Rijksuniversiteit Groningen in 2020. In hun studie moesten proefpersonen in verschillende scenario’s kiezen tussen een mannelijke en vrouwelijke leider. Wat bleek: in een crisissituatie was de kans dat zij voor een vrouw kozen ongeveer 45 procent groter dan in een stabiele situatie.

Hoe komt dat? Om te beginnen toetsten de wetenschappers of er in crisistijd meer behoefte is aan feminien leiderschap. Daar horen eigenschappen bij die, hoewel stereotyperend, vaak met vrouwelijke leiders worden geassocieerd: tactvol, zorgzaam, gericht op samenwerking en verbinding.

Lees ook: Zijn we kritischer op vrouwelijke leiders? Nee hoor, vinden veel mannen

Voor die hypothese werd weinig bewijs gevonden. Aannemelijker is dat organisaties in crisis hun aandeelhouders en de buitenwereld willen laten zien dat ze breken met het verleden en het nu echt anders gaan doen – kijk maar, we hebben een vrouw als ceo.

Dat is eerder een onbewust patroon dan een bewuste keuze. Bestuurders en toezichthouders zoeken de ‘beste leider’ voor dat moment. Dat is vaak iemand die (visueel) afwijkt van de voorganger – meestal een witte man – die de organisatie in de problemen heeft gebracht.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Op zoek naar ‘redders’

Een negatievere verklaring is dat mannen deze banen simpelweg niet willen, omdat ze te risicovol zijn en het afbreukrisico te groot is. Daardoor ontstaat er meer ruimte voor vrouwen om door te stromen. Als het vervolgens misgaat – en die kans is in zulke precaire situaties reëel – zien de onderzoekers dat het falen vaak wordt toegeschreven aan de vrouwelijke leider, en niet aan de crisis zelf.

Daarop treedt een volgend mechanisme in werking: het Savior-Effect, waarbij wordt teruggegrepen op een ‘traditionele’ leider (lees: man en wit), de redder.

Al is de glazen klif geen universele wetmatigheid. Het effect is sterk afhankelijk van de context en het sterkst in landen met een grotere genderongelijkheid. Zo kwamen de VS en het VK in het onderzoek slechter uit de bus dan Duitsland en Zwitserland. Nederlandse deelnemers hadden in crisissituaties juist een lichte voorkeur voor mannelijke leiders.

In ons land drukt het glazen plafond een groter stempel dan de glazen klif. Bij de raden van commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen was in 2025 44 procent vrouw, blijkt uit de meest recente Female Board Index, mede dankzij het vrouwenquotum. Daarentegen blijft het percentage vrouwelijke bestuurders, hoewel iets gestegen ten opzichte van een jaar eerder, nog altijd steken op 17 procent.

Lees ook: Nee Pierre, cultuur is geen excuus om Sarina Wiegman als bondscoach te passeren

Xpeng-oprichter voorspelt bloedbad auto-industrie: ‘Helft van onze mensen focust volledig op R&D’

Xpeng wil veel meer worden dan een autofabrikant. Oprichter He Xiaopeng bouwt aan een AI-bedrijf dat ook humanoids, robotaxi's en vliegende auto's ontwikkelt, maar weet dat succes in Europa eerst afhangt van één ding: vertrouwen. 'Mensen geloven soms simpelweg niet hoe snel een Chinese startup geavanceerde technologie kan ontwikkelen.'

He Xiaopeng noemt zijn Xpeng liever 'een leerling van de gevestigde auto-industrie' dan een uitdager. Foto: Getty Images

Dit is bedrog, klonk het massaal op sociale media. De Chinese automaker Xpeng presenteerde vorig jaar op een techbeurs humanoid Iron. Het is geen robot, maar een vrouw in pak, was de teneur.

Ceo, oprichter en merknaamgever He Xiaopeng reageerde op het Chinese social platform Weibo eerst nog laconiek, maar het wantrouwen bleek zo hardnekkig dat hij een dag later en public het been van Iron liet openknippen, om het ijzeren binnenwerk te tonen. ‘Ik hoop dat dit de laatste keer is dat we moeten bewijzen dat Iron echt is’, zei He ten overstaan van de pers, ogenschijnlijk geraakt door het wantrouwen.

Wantrouwen

Dat wantrouwen tegenover Chinese merken en hun technologische innovaties is er nog altijd, zegt He in gesprek met een internationale groep journalisten, waaronder uw verslaggever van MT/Sprout. ‘Mensen geloven soms simpelweg niet hoe snel een Chinese startup geavanceerde technologie kan ontwikkelen.’ Een patroon dat hij eerder heeft gezien. ‘Tien jaar terug betwijfelden velen ook of Chinese elektrische voertuigen wel van goede kwaliteit konden zijn.’

Wie is He Xiaopeng?

He Xiaopeng (1977) is mede-oprichter en ceo van Xpeng en behoort tot een nieuwe generatie Chinese techondernemers die de overstap maakten van software naar mobiliteit. Na een studie computerwetenschappen richtte hij in 2004 UCWeb op, dat uitgroeide tot een van de populairste mobiele browsers van China met zo’n 500 miljoen gebruikers. De overname door Alibaba maakte hem miljardair en gaf hem de financiële ruimte om in 2014 Xpeng op te richten.

He was ervan overtuigd dat de auto van de toekomst niet alleen elektrisch, maar vooral ook softwaregedreven en intelligent zou zijn. Sinds 2017 staat hij als ceo aan het roer van Xpeng. Onder zijn leiding groeide het bedrijf uit tot een internationale EV-fabrikant die in 2025 wereldwijd 430.000 auto’s verkocht, een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor. In het vierde kwartaal van 2025 draaide Xpeng voor het eerst winst.

Inmiddels kijkt He verder dan auto’s alleen: met robotaxi’s, humanoïde robots en vliegende auto’s wil hij van Xpeng een bredere AI- en mobiliteitsspeler maken, Xpeng is volgens de ondernemer niet langer een automaker, maar een physical AI company.

Een uur voor het groepsinterview staat He op een immens podium in München, thuis van BMW en de stad waar Xpeng zijn Europese R&D-centrum heeft. Tegenover zo’n tweeduizend mensen geeft hij tijdens een merkevent voor het eerst een keynote in het Engels. Het maakte zijn mensen nerveus, grapt hij.

Die keuze is veelzeggend. Xpeng wil niet alleen auto’s – en straks ook humanoids en vliegende auto’s – verkopen in Europa, maar ook laten zien dat het de westerse markt begrijpt en serieus neemt.

He Xiaopeng behoort tot een nieuwe generatie Chinese techondernemers die de overstap maakten van software naar mobiliteit.

Leerling

He grossiert niet in de bravoure die veel Chinese techmiljardairs typeert. De topman van Xpeng noemt zijn bedrijf liever ‘een leerling van de gevestigde auto-industrie’ dan een uitdager. Europese autofabrikanten lopen volgens hem nog altijd voorop als het gaat om productie, kwaliteitscontrole en het bouwen van wereldwijde organisaties.

Het is een van de redenen waarom Xpeng in 2023 een samenwerkijng beklonk met Volkswagen (VW). De Duitse autoreus nam dat jaar voor 700 miljoen dollar een belang van 5 procent in het bedrijf. ‘Het heeft ons specifieke inzichten gegeven in het opbouwen van een internationale organsiatiecultuur en  een internationaal management, gebieden waar wij minder ervaring mee hadden.’

VW op zijn beurt kreeg de beschikking over Xpengs AI-chips en geavanceerde rijassistentiesystemen voor hun nieuwe modellen voor de Chinese markt. Ondertussen wordt er gesproken over een verdere uitbreiding van de samenwerking naar de Europese markt, voor onder meer een tweede productiefaciliteit in Europa, waarschijnlijk in Duitsland.

Chinese voorsprong

Hoewel He zich bescheiden opstelt laat hij weinig twijfel bestaan over waar de technologische voorsprong tegenwoordig ligt. ‘De auto-industrie wordt niet langer gedreven door mechanica, maar door software en kunstmatige intelligentie. Precies de terreinen waarop Chinese merken zijn groot geworden’, constateert hij.

‘Europese autofabrikanten zijn opgegroeid vanuit hardware en proberen software aan hun auto’s toe te voegen. Xpeng en andere Chinese nieuwkomers bewandelden de omgekeerde route’, stelt hij. ‘Zij komen uit de software- en internetwereld en beschouwen de auto vanaf het begin als een intelligent apparaat dat voortdurend nieuwe functies krijgt, slimme computers op wielen. Daardoor kunnen ze sneller vernieuwen en beter inspelen op de wensen van gebruikers.’

Hoeveel Europese merken zullen de huidige concurrentiestrijd overleven?
‘Dat is een vraag voor hun eigen ceo’s. Ik voorspel in ieder geval een bloedbad waarin uiteindelijk vooral schaalgrootte en technologische voorsprong bepalen wie overeind blijft. Daarbij denk ik dat Chinese merken hun voorsprong, hun first-mover advantage, voorlopig alleen maar verder uitbouwen.

Van de bijna 32.000 Xpeng-medewerkers houdt grofweg de helft zich bezig met R&D en van die groep is meer dan de helft dagelijks bezig met het verbeteren van onze software. De gevestigde automerken komen niet in de buurt van deze percentages.

De cijfers spreken voor zich. In China is inmiddels de helft van alle verkochte auto’s elektrisch, tegenover ongeveer een kwart in Europa en ruim één op de tien in de Verenigde Staten. Bovendien beschikt meer dan de helft van de Chinese EV’s over geavanceerde zelfrijdende functies. China bepaalt momenteel het tempo van innovatie. Wij blijven met Xpeng fors investeren in kunstmatige intelligentie terwijl concurrenten juist bezuinigen op onderzoek.’

De grootste uitdaging in Europa is misschien niet technologie, maar het vertrouwen van de Europese consumenten.
‘Wij hebben niet het erfgoed van de Europese merken, dus het is logisch dat dat tijd kost. We zitten erin voor de lange termijn en er is ons dus alles aan gelegen om die onzekerheid weg te nemen. We houden onze prijzen bewust stabiel en via regelmatige software updates krijgen auto’s voortdurend nieuwe functies, waardoor ze langer modern blijven en hun waarde beter vasthouden.

Maar we realiseren ons dat technologie alleen niet genoeg is. Om te laten zien dat Xpeng voor de lange termijn naar Europa is gekomen, investeren we ook in een lokale infrastructuur. Vanuit een centraal onderdelenmagazijn in Amsterdam worden Europese dealers bevoorraad, aangevuld met nationale distributiecentra in onder meer Duitsland en Frankrijk.

Uiteindelijk wil Xpeng zoveel mogelijk local for local werken: met lokale productie, lokale marketing en een eigen Europees ecosysteem. We willen niet worden gezien als een Chinese importeur, maar als een automerk dat blijvend onderdeel wordt van de Europese markt.’

Apple vergelijking

Xpeng heette tot voor kort Xpeng Motors. Sinds 1 april is dat Xpeng Group, een naamswijziging die het bedrijf zelf vergelijkt met die van Apple Computer naar Apple Inc. in 2007. De boodschap: we zijn niet langer een fabrikant van één product, maar een platform. Een physical AI company, noemt He dat.

De ambitie van Xpeng reikt daarmee veel verder dan auto’s. ‘Wij zien onszelf niet als een autofabrikant’, zegt He. ‘We ontwikkelen kunstmatige intelligentie die de fysieke wereld begrijpt, ermee kan interacteren en die uiteindelijk ook kan veranderen.’

Volgens hem is de auto slechts het eerste zichtbare product van die strategie. Dezelfde AI-technologie moet straks ook humanoïde robots, robotaxi’s en vliegende auto’s aansturen. ‘Een slimme auto is uiteindelijk een rijdende robot.’

Dat is volgens He geen vergezocht toekomstbeeld. Ongeveer 90 procent van de AI-software die Xpeng ontwikkelt voor zijn auto’s kan ook worden gebruikt in humanoïde robots, beweert hij. Ook aan de hardwarekant is de overlap groot: sensoren, chips en batterijen zijn voor meer dan de helft identiek. Beide systemen draaien op hetzelfde Vision-Language-Action-model, dat machines leert hun omgeving te begrijpen en zelfstandig beslissingen te nemen.

Humanoids in massaproductie

De eerste humanoïde robot van Xpeng moet eind dit jaar in serieproductie gaan. In eerste instantie zal Iron klanten ontvangen in showrooms en winkels, later moeten ook huishoudelijke toepassingen volgen. Daarnaast werkt Xpeng aan een vliegende auto, waarvan de productie volgend jaar moet starten.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Startups & Scaleups ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

He denkt dat juist daar de grootste economische kans ligt. ‘De wereldwijde automarkt vertegenwoordigt ongeveer 10 biljoen dollar. De robotmarkt wordt uiteindelijk twee keer zo groot. Over tien jaar verkopen we mogelijk meer robots dan auto’s.’

Voor He is dat een  logische volgende stap. Waar traditionele autofabrikanten auto’s bouwen die steeds slimmer worden, ziet Xpeng auto’s, robots en vliegende voertuigen als verschillende verschijningsvormen van dezelfde technologie: fysieke AI.