Moest die jas nou echt uit? Het is min 2 graden op het plein voor het Rotterdamse stadhuis, waar een jonge VVD-lijsttrekker zichzelf op een paard laat filmen. ‘And by the way, I’m on a horse.’
Die take, een verwijzing naar de Old Spice-reclame, stond er inmiddels prima op. Maar toch, een ontbloot bovenlijf, net als in het origineel, zou de uitsmijter van het campagnefilmpje helemaal áf maken. Zeker weten? Ja, zeker weten. Oké, vooruit dan maar.
En de rest is geschiedenis.
Uitdager van marktleider Leefbaar Rotterdam
Hoewel. Regisseur Harald Swinkels wil niet zeggen dat de politieke carrière van Vincent Karremans gelanceerd werd dankzij die blote bast. Maar de aandacht op (sociale) media maakte hem in een klap bekend in heel Nederland. ‘Het was een beetje edgy. Maar de VVD was in Rotterdam ook de uitdager die het moest opnemen tegen ‘marktleider’ Leefbaar. Dan moet je het aandurven om zoiets te doen.’
Vincent Karremans als lijsttrekker te paard:
De VVD stond aanvankelijk op verlies, maar kreeg er in Rotterdam in een klap twee zetels bij. Lijsttrekker Karremans was in die tijd nog vooral ondernemer en medeoprichter van startup Magnet.me, dat bedrijven online in contact bracht met afstudeerders. Het bedrijf schopte het in 2016 tot de Challenger-lijst van MT/Sprout.
Maar na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 werd Karremans raadslid en vervolgens wethouder, tot hij vorig jaar naar Den Haag werd geroepen om staatssecretaris te worden op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in het kabinet-Schoof. Sinds kort is hij demissionair minister van Economische Zaken.
Impact maken op VWS
Afgelopen voorjaar nog kwam zijn boek Student entrepreneur uit, bedoeld om mensen in de collegebanken enthousiast te krijgen om net als hij een startup te beginnen. Dat boek had hij in de avonduren en weekenden zelf geschreven, naast zijn baan als wethouder en later staatssecretaris. ‘Ik vond het een leuk project om ernaast te doen, het gaf me ook het gevoel dat ik nog steeds met ondernemen bezig was’, zei hij daarover tegen MT/Sprout.
Waarop hij de geijkte vraag kreeg voorgelegd: zat hij met zijn ondernemersachtergrond eigenlijk niet op de verkeerde stoel? ‘Het is heel simpel: je wordt gevraagd of je deze functie wilt doen of niet. Het is niet alsof je solliciteert en het voor het kiezen hebt. Maar ik ben hier hartstikke blij mee. De drijfveren zijn exact dezelfde als bij ondernemen: impact maken.’
Verbinding met ondernemers
De maker van dat campagnefilmpje vindt in elk geval dat Karremans nu op de juiste plek zit. ‘Anders dan veel van zijn voorgangers is hij zelf ondernemer, en daardoor heeft hij verbinding met mensen in het bedrijfsleven en ondernemers’, zegt Harald Swinkels. ‘Ik hoop dat hij eraan kan bijdragen dat ook vanuit de overheid het bedrijfsleven wat positiever wordt benaderd. Hij is bovendien jong, heeft affiniteit met digitale technologie en aan dat soort mensen is in Den Haag ook grote behoefte.’
Swinkels kan Karremans om verschillende redenen goed inschatten. Hij is zelf ondernemer en jaagt inmiddels zijn droom na als filmproducent. Maar bekend werd hij met de Nederlandse Energie Maatschappij, en hij komt ook voor in Karremans’ boek. Als mentor.
Oprecht geïnteresseerd in mensen
Beide ondernemers waren in hun studietijd lid van het Rotterdamse corps, waar Karremans het schopte tot president. ‘Ik ben een paar jaar ouder, dus toen hij daar rondliep was ik al weg. Nee, het was een oud-huisgenoot die me in 2016 vertelde dat Vincent op zoek was naar iemand met wie hij af en toe koffie kon drinken om te praten over zijn bedrijf. Ik had zelf ook een startup gehad die bedrijven met studenten in contact bracht, dus er waren wel raakvlakken.’
Het klikte. ‘Vincent is een aardige gast, hij is oprecht geïnteresseerd in mensen en dat voelen ze ook.’ Swinkels werd vanaf dat moment ondernemerscoach van Karremans. ‘Ik vond hem een goede ondernemer, hij was heel committed aan het succes van zijn bedrijf. Ik verbaasde me destijds al over hoe vroeg mensen als ze ergens werken naar huis gaan, dat deelden we.’
Dan stuurde Vincent af en toe een foto hoe hij in zijn eentje op kantoor zat. ‘Hoe krijg je jonge mensen meer betrokken bij het succes van je bedrijf? Daar hebben we vaak over zitten sparren.’
Vincent Karremans als Rotterdamse wethouder:
KPI’s op het ministerie
Nee, Karremans zelf ging vol voor zijn bedrijf. Net zoals hij eerder twee studies had gedaan in Rotterdam – economie en rechten, mooie combinatie voor het ondernemerschap – en het corps had geleid. ‘Hij is ook een slimme vent, natuurlijk. Met een sterke drive: hij wil echt dingen oplossen voor mensen, hij is gericht op resultaat en snapt dat je daarvoor een strategie nodig hebt. Een onderneming run je ook niet met de waan van de dag, en als politicus in Rotterdam en nu in Den Haag heeft hij dat goed begrepen.’
Wat resultaatgerichtheid betreft: op zijn werkkamer op het ministerie hangen de kpi’s waarop hij nu als minister stuurt. ‘Hij weet het ondernemerschap goed de politiek in te krijgen. Daar is iedereen te veel gericht op het proces, terwijl het hem gaat om het resultaat. Als wethouder schreef hij ook eens een sterk artikel over hoe belangrijk het is om fouten te mogen maken. In bedrijven een voorwaarde om verder te komen.’
Vincent Karremans als staatssecretaris van VWS:
Naar Nieuwspoort met vader Karremans
Swinkels is lang mentor geweest van Karremans, maar hij is niet degene die hem richting politiek stuurde. ‘Als ondernemer heb ik uitgebreide ervaring met de overheid en dus ook ideeën over hoe het anders zou kunnen. En ik juich het toe als meer ondernemers de politiek in zouden gaan. We vonden het wel leuk om over politiek te sparren: wat zou jij daarin kunnen betekenen? ‘
Dat politieke vonkje, denkt Swinkels, is veel eerder overgesprongen.
Karremans groeide op in Wassenaar, als oudste in een gezin met een jongere broer en zus. Vader Frank was tekenleraar op het Rijnlands Lyceum, maar maakte ook politieke prenten voor het huisblad van perscentrum Nieuwspoort. Als hij die inleverde, ging de jonge Vincent met hem mee.
Thuis draaide het om sport
Papa was rood, zegt zijn broer Maarten, al had hij dat als kind niet echt door. Thuis ging het eigenlijk nooit over politiek. ‘Ik kan me echt niet herinneren dat we daar aan tafel discussies over hadden of zo. Nee, het draaide veel meer om sport.’ Vader Frank was voetbalfanaat. In zijn jonge jaren een getalenteerde voetballer en altijd actief gebleven bij de plaatselijke club Blauw-Zwart. Ook zijn zonen speelden er.
‘We schelen maar anderhalf jaar. Vin was het archetype van de oudere broer: hij was de leider, maar op een goede, lieve manier. Hij keek naar je om, hielp je waar dat nodig was. Met school was dat wel handig natuurlijk, want hij is niet echt op zijn achterhoofd gevallen. Ik groeide min of meer in zijn kielzog op.’
Mentaal sterker met tennis
Zelfde school, zelfde voetbal- en tennisclub. ‘We sportten veel samen, dat was echt leuk. Ik was technisch de betere tennisser, met een sterke forehand. Maar Vincent was mentaal sterker. Hij hield zijn hoofd koel, terwijl hij tijdens zo’n potje tennis probeerde onder je huid te kruipen met allerlei opmerkingen. Dan won hij alsnog.’
Jaren later werkten de broers ook bij startup Magnet.me samen, Maarten had er de creatieve leiding over onder meer de website. ‘Ik heb dat artistieke van mijn vader en ben die kant op gegaan. Maar ik vind Vincent ook een echte creatieveling, in de manier waarop hij zaken als ondernemer en in de politiek benadert.’
Aanpakken en grote lijnen schetsen
Zijn oudere broer is allereerst heel pragmatisch en echt van het aanpakken. ‘Maar als we aan een nieuw project werkten, dan trok hij wat velletjes uit de printer en schetste hij hoe hij het voor zich zag. Hij kon op die manier razendsnel de grote lijnen uitzetten, zodat we meteen goed op weg waren.’
Dat karakteriseert ook zijn leiderschap. ‘Hij gooit dingen nooit over de schutting, maar loopt een stukje met je mee en laat weten hoe hij het wil hebben. Daarna gaat hij dan niet lopen finetunen, het werkt echt heel prettig.’
Iedereen vroeg het ze in die tijd: hoe kunnen twee broers in hemelsnaam samenwerken? ‘Daar hebben we echt nul komma nul problemen mee gehad. We zijn volledig op elkaar ingespeeld. En inmiddels is onze relatie natuurlijk helemaal gelijkwaardig.’
Alles uit het leven halen
Het gezin Karremans is enorm hecht, zegt broer Maarten. ‘Maar we hebben dan ook wel wat meegemaakt.’ In hun tienerjaren verloren de broers hun moeder aan kanker. ‘Dan moet je het wel samen rooien. Sinds dat moment voelt ook hij dat het leven niet zomaar een gegeven is, dat het kort het is. Vincent heeft besloten dat hij alles eruit wil halen. Dat is een belangrijke drijfveer voor hem: als je iets wilt, ga dat dan ook doen en haal het beste eruit.’
Dat zijn broer dat nu toepast in de politiek, is bijna toeval. ‘Ik heb hem tot zijn dertigste nooit kunnen betrappen op politieke ambitie. Hij is wat dat betreft geen Jesse Klaver of Rob Jetten. Maar het zal geboren zijn vanuit Magnet.me. Ondernemen is ook een manier om het verschil te maken, dat vond hij heel gaaf om te zien. Tot hij inzag: als ik meer impact wil maken, moet ik de politiek in. En dat wilde hij in Rotterdam dus eens proberen. Kijken hoe de politiek werkt.’
Hoe de f*ck doet-ie dat?
Trots is Maarten Karremans op hoe Vincent het sindsdien doet, hoe hij de weg naar Den Haag heeft gevonden. ‘Toch leuk om in Rotterdam op je eigen broer te kunnen stemmen. In het begin stuurde hij nog weleens een appje als hij ergens op tv kwam. Tegenwoordig kun je bij wijze de tv niet aanzetten of hij is in beeld.’
Of ze elkaar nog vaak zien ondanks die volle agenda van een minister? Een minister met twee jonge kinderen die vorige week nog een R&D-actieplan lanceerde om de investeringen in innovatie aan te jagen? ‘Ja hoor, vanochtend kwam hij nog even langs. Hij is echt supertrouw en houdt met iedereen contact. Dat mensen zeggen: hoe de f*ck doet-ie dat? Dat brengt me weer op dat alles uit het leven halen. Hij geeft veel gas, maar krijgt ook energie van al die mensen en daardoor houdt hij het vol. Het laatste wat ik me kan voorstellen, is dat hij op de bank gaat liggen netflixen.’
Ambitieus om dingen gedaan te krijgen
Vincent is ambitieus: hij gaat voor de top, en daar kom je door hard te werken, doelen te stellen en doelen te halen. Dat deed hij met zijn startup, en dat zie je hem nu ook doen als politicus.’
Niels van Deuren, oprichter van de Rotterdamse scaleup Housing Anywhere, ging als ondernemer een tijdlang gelijk op met Karremans. ‘We zaten op dezelfde unie, begonnen in dezelfde tijd een online marktplaats – hij voor vacatures, ik voor kamers – en hebben regelmatig gebrainstormd over onze strategie en marketing.’
Dat ambitieuze moet je niet verkeerd opvatten, waarschuwt Van Deuren, zelf sinds zijn exit met Housing Anywhere actief als investeerder. ‘Oprecht ambitieus: niet dingen roepen om hogerop te komen, maar dingen echt gedaan willen krijgen. Dat zijn ook sterke kanten die ik bij hem terugzie als politicus. Hij is transparant, zit niet weggezakt in het pluche, maar is in touch met de mensen waarvoor hij het doet.’
In Rotterdam was Karremans niet alleen actief op de sociale media, hij ging als wethouder ook de straat op, weet Van Deuren. ‘Dan ging hij wekelijks mee met de vuilophaaldienst. Om te leren hoe de vuilophaal beter kon, maar ook om de Rotterdammers op straat te ontmoeten.’
Banden met Magnet.me doorgeknipt
Toen hij in 2021 wethouder werd, moest Vincent Karremans de banden met zijn bedrijf doorknippen. Medeoprichter Laurens van Nues is er sindsdien ceo. Magnet. me bereikt tegenwoordig 400.000 professionals van alle leeftijden en heeft 5.000 bedrijven op zijn platform. ‘Het gaat goed, maar eind van de zomer gaan we met een nieuw product de wereld in. Ik heb weer helemaal de vlinders uit de begintijd in mijn buik.’
Van Nues zat met Freek Schouten in de collegebanken toen die hem in 2012 benaderde met het idee voor de startup rond ‘campus recruiting’ en hem erbij vroeg. ‘We deden alles samen wat betreft de strategie en hr, verder rolde de taakverdeling er vrij natuurlijk uit. Vincent zat vooral op de marketing en pr en was het gezicht van het bedrijf.’
Moedige stap naar de politiek
Zo’n bedrijf samen runnen, dat smeedt een band die meer weg heeft van een relatie dan van een gewone vriendschap, zegt Van Nues. Je kent elkaar door en door, maar ook als je het fundamenteel niet met elkaar eens bent, zul je er hoe dan ook uit moeten komen.
‘Hoe ik het vind dat hij de politiek in ging? Vooral moedig en goed. Hij is heel getalenteerd en er zijn te weinig mensen die die stap zetten.’ Maar als medeoprichter van een startup kun je niet zomaar je bedrijf achterlaten, zegt de Magnet.me-ceo. ‘Daar moesten wel afspraken over worden gemaakt. Gelukkig kondigde hij op tijd zijn plannen aan en konden we het goed voorbereiden, zodat er geen gat viel toen hij wethouder werd.’
Het contact is altijd goed gebleven. ‘We hebben ook zoveel leuke en minder leuke dingen met elkaar meegemaakt in die jaren met Magnet.me. Vincent en ik hebben nog op het huwelijk van Freek gesproken. En laatst zijn we ook nog naar Feyenoord geweest. Maar dan gaat het niet over elkaars werk.’
Soms een tikje ongeduldig
Over de minder sterke kanten van Karremans als persoon moeten mensen lang nadenken – áls ze die al weten te noemen. Goed, hij wil altijd snel resultaat zien en kan een tikje ongeduldig zijn als mensen om hem heen zijn tempo niet volgen. ‘Dat is inherent aan ondernemers, ik ken geen goede ondernemer die niet ongeduldig is’, zegt mentor Swinkels.
Van Nues: ‘Hij wil dingen in beweging krijgen vanuit een bepaalde drive, niet om persoonlijk hogerop te komen. Maar als hij vindt dat het niet snel genoeg gaat, kun je dat aan hem merken. Weet je, wij startten vanuit de collegebanken en hebben sindsdien altijd aan onszelf gewerkt. De scherpe kantjes zijn er echt wel af daardoor. Ook na zakelijke meningsverschillen gingen we altijd weer netjes met elkaar om. Ook als Vincent ongeduldig is, is hij nog steeds geen bovengemiddeld chagrijnig persoon.’
Motie van afkeuring als wethouder
Als Rotterdams politicus kreeg hij wel stevige kritiek. Een motie van afkeuring zelfs, in 2022 ingediend en gesteund door onder anderen René Segers-Hoogendoorn, raadslid namens oppositiepartij CDA. Steen des aanstoots was de toekomst van Rotterdam The Hague Airport. De wethouder wilde daarover verder overleggen met andere belanghebbenden, terwijl de omwonenden al waren afgehaakt in het participatietraject.
‘Hij maakte een fout in het proces. De participatie was mislukt en daar wilde hij overheen stappen. Dat verweet ik hem’, brengt Segers-Hoogendoorn in herinnering. ‘Hij wilde natuurlijk doorpakken, en ik kon me ook wel vinden in de lijn die hij volgde: hij was de eerste wethouder die serieus iets heeft gedaan aan de ongebreidelde groei van de luchthaven. Wat mij betreft is het maar de vraag of een stad als Rotterdam een groter vliegveld nodig heeft.’
Oog en aandacht voor iedereen
De kritiek op de politicus Karremans viel de persoon erachter zwaar. ‘Hij was er zichtbaar door geraakt. Verdrietig dat hij die motie aan zijn broek kreeg en hij hem niet meer van tafel kreeg. Dat merkte ik toen we op zijn kamer zaten om daar een-op-een over te praten. Supermenselijk. Mooi en triest tegelijk, want ik wilde hem niet raken als persoon, maar als bestuurder.’
Dat moment was dé uitzondering in een periode waarin het CDA-raadslid en Karremans het zowel persoonlijk als inhoudelijk prima met elkaar konden vinden. Opvallend, zegt Segers-Hoogendoorn, is de manier waarop Karremans mensen benadert. ‘Hij heeft oog en aandacht voor iedereen. Toen hij in 2018 de verkiezingen won, kwam hij binnen als grote meneer. Ik was de nieuwe nummer drie van het kleine CDA die niemand kende, maar hij kwam wel meteen kennismaken.’
In debat een beetje te overtuigd van zichzelf
Karremans kreeg de opdracht een nieuw college samen te stellen, maar was wel zo bescheiden om vervolgens raadslid te blijven. ‘Waar raadsleden wel af en toe over vielen, was zijn manier van in debat gaan. Daar hoorde je wel een beetje de president van het corps in terug: een beetje té overtuigd van zichzelf. Die air, dat hielp niet echt. Terwijl hij in de normale omgang totaal geen corpsbal is.’
De VVD-wethouder heeft de vliegvelddirectie uiteindelijk echt serieus de duimschroeven aangedraaid. ‘Ik ben heel positief over Vincent. Hij is vooruitstrevender dan de gemiddelde VVD’er, minder dogmatisch. Was bereid om te kiezen voor een groene stad, terwijl een stad waar de auto’s doorheen blijven tuffen beter past bij zo’n autopartij. Ik zie hem als iemand die de partij een nieuwe toekomst in kan manoevreren.’
Vincent Karremans als demissionair minister van Economische Zaken:
Vincent Karremans bleef zichzelf
Aan bewondering en lof voor Karremans is er geen gebrek. Hoe is hij onder alle lof en gespannen verwachtingen? Zichzelf, vindt Rotterdamse startupondernemer Van Deuren, die nog steeds – wel minder dan in hun ondernemerstijd – af en toe een biertje met hem drinkt. ‘Hoe ik hem ken uit zijn begintijd als ondernemer, en als ik hem nu tijdens een tv-optreden zie: hij is nog steeds dezelfde persoon. Dat waardeer ik ook in hem. Hij heeft zichzelf niet veranderd om kiezers te winnen, hij is zoals hij is.’
Bij de Tweede Kamerverkiezingen in oktober behield de VVD 22 zetels. Karremans behaalde als nummer vier op de lijst maar liefst 329.000 voorkeurstemmen, flink meer dan de nummers twee (Eelco Heinen) en drie (Ruben Brekelmans). De kans is groot dat de VVD meedoet in het nieuwe kabinet. Is Karremans dan weer van de partij?
‘Ik hoop dat hij weer in een volgend kabinet zit’, zegt ondernemer en filmregisseur Swinkels, ‘want hij is nu al goede dingen aan het doen en het is belangrijk dat er aandacht blijft voor het aan de gang houden van de economie en het verbeteren van het vestigingsklimaat in Nederland.’
Langszittende premier
Oud-compagnon Van Nues: ‘Fijn dat er iemand zit die snapt hoe belangrijk een goed ondernemersecosysteem is voor Nederland. Maar de dynamiek in de politiek kun je wel vergelijken met die van een scaleup: als die geen geld meer kan ophalen, kan het zo voorbij zijn. Na de verkiezingen moet je ook maar een nieuw mandaat zien te krijgen. En ik hoop echt dat hij dat krijgt.’
Dat valt Van Deuren wel op: Vincent Karremans heeft telkens geen tijd genomen om zijn karwei af te maken. ‘Hij was maar kort wethouder, toen even op VWS en nu is hij ook tijdelijk minister van EZ. Hij had er ook voor kunnen kiezen om langer wethouder te blijven, of staatssecretaris. Maar dat is natuurlijk het probleem bij ambitieuze personen: ze willen graag veel betekenen voor nóg meer mensen. Haha, laten we het er maar op houden dat hij de langstzittende premier gaat worden.’
