Nederlandse ondernemers behoren tot de wereldwijde top in duurzame, ethische en circulaire innovatie. We bouwen bedrijven die bewijzen dat economisch succes en maatschappelijke impact hand in hand gaan. Onze producten en diensten zijn klaar om de wereldmarkt te veroveren.
Maar om die internationale schaalsprong met volle kracht te maken, is de eigen Rijksoverheid als launching customer onmisbaar.
Van subsidie naar inkoop
Laat ik één ding direct duidelijk maken: dit is geen roep om meer subsidies, fiscale voordeeltjes of financiële steunwieltjes. Duurzame ondernemers vragen de overheid niet om innovaties te subsidiëren, maar om ze te gebruiken.
Of het nu gaat om circulaire bouwmaterialen, energie-infrastructuur of eerlijke technologie: in te veel sectoren geeft nu nog uitsluitend de laagste aanschafprijs of een starre lijst met traditionele specificaties de doorslag. Fairphone stuit in aanbestedingen bijvoorbeeld vaak op irrelevante eisen, zoals de voorwaarde dat een telefoon tot 10 meter diep waterdicht moet zijn. En dat terwijl een repareerbare telefoon met een levensduur van minstens zes jaar het zowel economisch als ecologisch altijd wint van de gangbare hardware-afschrijving na drie jaar.
Lees ook: Fairphone wil een miljoen toestellen per jaar verkopen: ‘Dán ben je een speler van formaat’
Krachtige exportmarketing
Als we de overheid als klant hebben, vergroot dat onze internationale slagkracht exponentieel. Nederlandse pioniers zitten wereldwijd aan tafel bij grote aanbestedingen. Fairphone draait nu bijvoorbeeld mee in een belangrijk tenderproces bij een buitenlandse overheidsinstantie. Maar in zulke internationale trajecten komt steevast die ene logische vraag op tafel: ‘Als jullie product de standaard zet, waarom gebruikt jullie eigen overheid het dan nog niet op grote schaal?’
Het ontbreken van onze Rijksoverheid als launching customer is in het buitenland simpelweg lastig uit te leggen. Landen als Frankrijk of Duitsland omarmen hun eigen strategische innovaties feilloos als exportproduct. Als de Nederlandse overheid, die nota bene via fantastische investeringsfondsen als Invest-NL en Invest International de missie en potentie van veel van deze koplopers als aandeelhouder of financier onderstreept, zélf het goede voorbeeld geeft en breed inkoopt, geeft dat ons het ultieme stempel van geloofwaardigheid over de grens. Het is de krachtigste exportmarketing die er bestaat.
Lees ook: Fairphone-ceo: Europese autonomie begint met culturele intelligentie, niet protectionisme
Woorden moeten daden worden
Gelukkig begint dit besef door te dringen. Dat D66 de overheid als launching customer expliciet noemde tijdens het begrotingsdebat Economische Zaken is een uitstekende eerste stap. Daarnaast zet de overheid thema’s als duurzaamheid en digitale soevereiniteit terecht torenhoog op haar strategische agenda. Maar dan past daar wel een simpel adagium bij: put your money where your mouth is.
Woorden in de Tweede Kamer moeten nu worden omgezet in daden bij de inkoopafdelingen. Als de Rijksoverheid vol overtuiging de rol pakt van launching customer voor ál onze duurzame en ethische koplopers, versterken we niet alleen onze nationale klimaatdoelen en verlagen we de eigen operationele kosten, maar bouwen we tegelijkertijd aan een ijzersterke internationale handelspositie.
Raymond van Eck is ceo van Fairphone.
