Leiderschap gaat over meer dan ingewikkelde knopen doorhakken, sterke resultaten behalen en medewerkers dagelijks inspireren. De beste leiders reflecteren regelmatig over zichzelf en hun eigen rol in dit speelveld. Alleen laat de drukke agenda dit meestal niet toe.
Toch is het belangrijk om hier een routine voor te ontwikkelen. Zelfinzicht is het kennen van je eigen sterktes, zwaktes, overtuigingen en beperkingen. Dat geeft je een reëler beeld over jezelf. Je bent daardoor beter in staat om sturing aan jezelf en aan je team te geven.
Natuurlijk ken je jezelf, denk je nu vast. Uit onderzoek van psychologe Tasha Eurich blijkt ook dat 95 procent van de mensen denkt dat ze zelfbewust zijn. Slechts 10 tot 15 procent is dat ook echt.
Meer zelfbewustzijn cruciaal voor succes
Meer zelfbewustzijn is cruciaal voor succes in je carrière. Wie echt zelfbewust is, presteert beter op het werk, krijgt vaker promotie en geeft effectiever leiding. Wacht dus niet op het moment dat het even stil rond je wordt. Dat gebeurt misschien wel nooit.
Bouw die zelfreflectie bewust in. Leg jezelf met de nodige discipline op vaste tijdstippen op de meetlat. Tijdens de rit naar kantoor, tijdens het sportuurtje, onder de douche of wanneer je de hond uitlaat.
Peter Winick, founder en ceo van Thought Leverage Leadership, ontwikkelde om die tijd zo goed mogelijk in te vullen een stevige set met confronterende vragen. Die je aan jezelf moet stellen, niet aan ChatGPT.
Ze komen vast bij je binnen, maar met de antwoorden kun je wel verder groeien als leider. En daar wordt jouw team en uiteindelijk de hele organisatie ook weer beter van.
Waarom bescherm ik mensen met ondermaatse prestaties?
Heel wat leiders vinden het moeilijk om de mensen die ondermaats presteren op het matje te roepen. Je komt liever met een rationele reden waarom een deadline is gemist, of waarom er slecht wordt gepresteerd. Je neemt ook liever zelf wat werk extra werk op je schouders. Waarom?
Het is jouw rol om je mensen te wijzen op hun verantwoordelijkheden en daar consequenties aan te verbinden. Een cultuur van eigenaarschap (accountability) begint bij jou als leider. Die cultuur is doorslaggevend voor resultaten, groei en succes, blijkt uit diverse onderzoeken.
Welk gedrag vertoon je zelf waardoor je onbedoeld dat eigenaarschap ondermijnt? Stop met het beschermen van je mensen. Zo demotiveer je de rest die wel wil. Stel duidelijke verwachtingen, verbind er consequenties aan en voer die ook uit. Zo bouw je aan een cultuur met meer daadkracht en verantwoordelijkheid.
Welke overtuiging over leiderschap durf ik niet los te laten?
Je beseft het misschien niet, maar je overtuigingen over wie je bent als leider en hoe je moet functioneren in die rol zitten diep. Ze zijn dan ook met je vergroeid, schrijft leiderschapscoach Muriel M. Wilkins in Leadership Unblocked.
Ze geeft aan welke overtuigingen het meest voorkomen in haar klantenkring met topmanagers: erbij betrokken moeten worden, het moet nu gebeuren, altijd gelijk willen hebben, geen fouten mogen maken, geen nee kunnen zeggen. En ze blokkeren je meer dan je denkt.
Gebruik je reflectie om tenminste één van je eigen vastgeroeste overtuigingen onder de loep te nemen. Zonder dat je daarvoor externe factoren de schuld geeft, zoals lastige medewerkers of een gebrek aan middelen. Wat zit jou zelf in de weg? Blijf daar niet in hangen en experimenteer met een nieuwe aanpak. Zo kom je vooruit als leider.
Lees ook: Deze 7 verborgen overtuigingen zitten leiders het meest in de weg
Als iemand mij zou vervangen, wat zou hij of zij dan anders doen?
Deze vraag helpt je om je blinde vlekken, vaste gewoontes en andere mogelijke zwaktes in je leiderschap in de spotlights te zetten. Als iemand anders jouw plek krijgt, hoe zou hij of zij dat dan anders aanpakken? Zou die nieuwe manager mensen wel laten uitpraten bijvoorbeeld, of minder beloven maar die beloftes wel waarmaken.
Als je met een open en eerlijke blik naar je tekortkomingen kijkt, dan word je niet ingehaald door de realiteit. En verklein je vanzelf de kans dat je op een dag vervangen wordt, of weggepromoveerd naar Verweggistan.
Klinisch psycholoog Martin Dubin, die honderden ceo’s heeft begeleid, beschrijft in Blindspotting meer dan zestig blinde vlekken. Bonus: als je jezelf regelmatig audit en jezelf proactief ontwikkelt dan ben je ook een stuk weerbaarder in crisistijd.
Lees ook: Zes blinde vlekken die elke topmanager de kop kunnen kosten
Als ik zelf een medewerker zou zijn, wat zou mij dan het meest frustreren?
Hoe groter de afstand tussen jou en de werkvloer, hoe kleiner je vermogen om te luisteren. Wist je dat van alles wat je wordt verteld, maar 25 procent tot je doordringt. De overige 75 procent komt gewoon niet aan, weet leiderschapsexpert Franka Rolvink Couzy.
Tijdens je reflectie kruip je in de rol van medewerker van je organisatie. Je gaat in die rol serieus op zoek naar frustraties. Voel je je als werknemer wel gehoord, of gewaardeerd? Is je werk-privébalans helemaal verstoord, worden er constant doelen veranderd?
Wat zou jij willen veranderen vanuit dit perspectief, daar gaat het om. Pak de pijnpunten vervolgens ook aan. Daarmee behoud je niet alleen je beste mensen, je krijgt er ook talent bij.
Lees ook: Superluisteraars zien luisteren gewoon als hun werk
Welke zware beslissing blijf ik maar uitstellen?
Realitycheck: jij bent als leider ook aangenomen om moeilijke knopen door te hakken. Bij heel wat bedrijven worden die uit angst voor ongemakkelijke situaties vermeden. Vraag jezelf af of je daaraan meedoet.
Welke zware beslissing ga jij uit de weg, omdat je bang bent voor de consequenties? Besef dat je hiermee alleen maar tijdelijke verlichting kunt bereiken. Tackel dat uitstelgedrag, vindt ook Insead-hoogleraar Manfred Kets de Vries.
Het maakt je niet alleen moe, je maakt het je voor jezelf ook steeds moeilijker. Pak de regie én het moment, zo vergroot je je impact en je geloofwaardigheid. Vooruit met de geit.
Lees ook: 7 manieren om je uitstelgedrag te tackelen
