Arthur Mensch, de co-founder en ceo van het Franse Mistral AI, ligt onder vuur. Hij stelt een Europese heffing voor op de inkomsten van bedrijven die AI-modellen aanbieden. Daarmee wordt er een prijs gezet op hun gebruik – of eigenlijk jatwerk – van online content.
Die heffing geldt voor alle bedrijven, wereldwijd. Het doel ervan is een eerlijker speelveld creëren, binnen de Europese markt, schrijft hij in een opiniestuk in de Financial Times. Het wordt tijd dat buitenlandse bedrijven ‘eveneens een bijdrage leveren wanneer ze hier actief zijn’.
De opbrengsten van die heffing moeten in een nieuw Europees fonds worden gestort. Dat fonds richt zich op investeringen in de creatie van nieuwe content en op de ondersteuning van de Europese cultuursectoren.
Wat krijgen die bedrijven voor die heffing terug? Juridische zekerheid, stelt hij voor. Daarmee worden AI-bedrijven gevrijwaard van aansprakelijkheid voor het trainen met auteursrechtelijk beschermd materiaal.
Aanvulling op auteursrechten
Dat betekent niet dat het over en uit is met auteursrechten, geeft Mensch aan. Licenties en contracten moeten zich blijven ontwikkelen en uitbreiden. Het fonds is hierop een aanvulling, geen vervanging. ‘Europa hoeft niet te kiezen tussen het beschermen van zijn creatieve sector en meedoen aan de AI-wedloop. Het heeft een kader nodig dat beide mogelijk maakt.’
Is hij nu helemaal van de pot gerukt? Weer een belasting erbij, daar zit nu echt niemand op te wachten. Dat is de reactie die Mensch op zijn pleidooi krijgt van investeerders en ondernemers. Spreek alsjeblieft niet namens de industrie. Ga coderen in plaats van belasten. Stop met je tijd door te brengen met politici, noteert Sifted.
Positievere geluiden zijn er ook te horen, namelijk dat het een mogelijke oplossing is voor een probleem dat al lang bestaat. Dit is geen belasting op innovatie, maar het vaststellen van een prijs voor wat Europa tot nu toe gratis weg heeft gegeven. Dat debat is precies wat Mensch voor ogen heeft gehad.
Lees ook: Big tech ziet goud in Europa’s angst voor digitale afhankelijkheid
Bouwer van Europese big tech
Arthur Mensch loopt niet aan het handje van de politiek, hij bouwt in Parijs aan Europese big tech. Met veilige en betaalbare AI-tools wil hij de concurrentie aangaan met de VS en China. Dat maakt hem tot een van de weinige Europese rockstars in tech. Dit jaar verwacht het bedrijf een omzet van 1 miljard euro te boeken.
Vorig jaar haalde het ASML binnen als investeerder, met een bedrag van 1,3 miljard euro. Daarmee wordt het AI-bedrijf gewaardeerd op 11,7 miljard. Al heeft Mensch niet de honderden miljarden van de Amerikaanse big tech, hij investeert 4 miljard euro in infrastructuur om de taalmodellen op Europese bodem te trainen.
Het eerste datacenter buiten Frankrijk komt in Zweden en moet in 2027 geopend worden. Dat is een investering van 1,2 miljard. De volledige keten, van infrastructuur tot modelontwikkeling en dataverwerking, vindt ook binnen Europa plaats.
Data worden lokaal verwerkt en opgeslagen. ‘Maar we kunnen de toekomst van de AI in Europa niet vormgeven onder regels die ons structureel benadelen ten opzichte van onze concurrenten uit de VS en China’, zo klinkt het in FT.
Wat maakt Arthur Mensch zo succesvol? Voor MT/Sprout zoomen we in op vier factoren.
#1 De combinatie van kennis en de kunst afkijken
Mensch wordt in 1992 geboren in Sèvres, een Parijse voorstad. Zijn moeder geeft les in natuurkunde en zijn vader runt een eigen techbedrijfje. Zij zorgen ervoor dat hij op de juiste prestigieuze scholen en universiteiten terechtkomt.
Tijdens zijn studieperiode raakt hij bevriend met Timothée Lacroix en Guillaume Lample die hij later wegplukt bij Meta om Mistral AI in 2023 mee op te richten. Mensch is niet de typische nerd die zich alleen bezighoudt met wiskunde, machine learning en deep learning.
Hij is een atleet, dol op fietsen en hardlopen. Finisht in 2018 de marathon van Parijs onder de 3,5 uur. Volgens zijn vrienden tapt hij ook best aardige moppen bij een biertje. Als student duikt hij gretig op nieuwe projecten, bovendien krijgt hij die snel onder de knie.
Eerst naar Google
Niet zo gek dat Googles DeepMind in 2020 de rode loper voor hem uitrolt. Mensch gaat daar aan de slag met de nieuwste technologieën, state-of-the-art tools en de besten uit zijn vakgebied. Over zichzelf zegt hij dat hij zich ‘snel verveelt’ en ‘houdt van nieuwe ervaringen’. Daar is in de wereld van Google en AI geen gebrek aan.
Werken in Silicon Valley vindt hij ‘een openbaring’, zegt hij tegen de Franse krant Le Monde. ‘Alsof je in een technologische caleidoscoop keek met elke dag een nieuw perspectief op wat AI zou kunnen worden.’
Mensch ontwikkelt zich zo tot de nieuwe generatie founders die diepgaande technische kennis combineren met operationele ervaring bij grote techbedrijven. Ze hebben niet alleen een duidelijke visie, maar kunnen ook de uitvoering aan.
Al heeft hij nog geen idee wat het werk van een founder allemaal inhoudt, hij weet bij de start van Mistral wel precies wat voor type mensen hij zoekt. ‘AI-wetenschappers die alles kunnen’, zegt hij tegen angel investeerder en fan Elad Gil, ‘want die hebben een sterke neiging tot actie.’
Met kleine teams van vier vijf mensen past hij het bekende Facebook-motto toe: move fast and break things.
Lees ook: AI zet verdienmodel van 60.000 softwarebedrijven op zijn kop
#2 AI ontwikkelen met de deuren wijd open
Na de lancering van ChatGPT in 2022 neemt de AI-race in snelheid toe. Google is geschrokken van de populariteit van de tool en wil zo snel mogelijk reageren. Het team waarin Mensch werkt wordt uitgebreid van tien, naar dertig, naar zeventig mensen.
Het valt Mensch ook op dat er steeds minder openbaar wordt gemaakt over het bouwen van AI-modellen. Dat stuit hem tegen de borst. Hij vindt dat die vooruitgang gedeeld moet worden, op z’n minst met andere onderzoekers en ontwikkelaars over de hele wereld.
Hij geeft The Wall Street Journal twee redenen waarom hij in 2023 vertrekt bij Google. Het wordt daar ‘te bureaucratisch’ voor hem en hij wil ‘geen ondoorzichtige technologie bouwen vanuit big tech’.
Bij Mistral gooit hij de deuren meteen wijd open. Open source vindt hij cruciaal voor het succes van de startup. Ontwikkelaars krijgen toegang tot ‘de hele stack’. Daarmee kunnen ze ‘goedkoper, sneller en beter toepassingen creëren’.
Die openheid heeft ‘een enorme vraag’ gecreëerd en de adoptie van Mistral versneld, legt hij uit aan McKinsey, ‘waardoor we in feite voor liggen op bedrijven die al vijf jaar bestaan.’
# 3 Inspelen op Europese sentimenten (en vooral de Franse)
Met die transparantie speelt hij in op een belangrijk sentiment bij ontwikkelaars. Bedrijven willen eveneens meer controle hebben over de AI die ze gebruiken. Ook Europese politici zijn bezorgd over de Amerikaanse dominantie op dat vlak. Mensch deelt die zorgen.
De Amerikanen vormen zo ‘ons cultureel begrip van de wereld’. En die kan leiden tot wereldwijde standaarden die clashen met de cultuur en waarden van andere landen, waarschuwt Mensch in de New York Times. De waarden van Frankrijk en de VS verschillen ‘op subtiele maar belangrijke wijze’.
Die zorg herhaalt hij opnieuw in het stuk in de FT. ‘Europa kan het zich niet veroorloven een passieve afnemer te worden van technologieën die elders zijn ontwikkeld, weliswaar gebaseerd op onze kennis, talen en cultuur, maar die noch onze waarden, noch onze diversiteit weerspiegelen.’
Dat Europa wat meer de tanden laat zien via regulering, is een goede zaak. Maar die regels mogen geen drempels opwerpen voor jonge bedrijven in Europa, vindt Mensch. Daar vreest hij voor met de Europese AI Act.
Lobbyen tegen AI Act
Mensch houdt niet van lobbyen, maar hij moet wel, en dus klopt hij in een vroeg stadium aan bij de Franse beleidsmakers. President Emmanuel Macron ontvangt hem met open armen. Mistral wordt het Franse antwoord op OpenAI gedoopt, een ‘voorbeeld van de Franse genialiteit’.
Het charmeoffensief werkt, de Europese AI Act wordt lichtjes teruggeschroefd met het oog op jonge bedrijven. Macron benoemt Mensch tot één van zijn adviseurs over de impact van technologie op mens en maatschappij.
Na het uitspelen van de Europese en vooral Franse kaart, volgt in de loop van 2024 dan toch een deal met Microsoft. Daar hoort ook een pakketje aandelen bij. Dat levert Mensch bakken kritiek op, Europese politici voelen zich ronduit besodemieterd. Die kritiek pareert hij met het feit dat 75 procent van de aandelen nog altijd in Europese handen is.
Mensch ziet Mistral nog altijd uitgroeien tot een Europese grote speler, herhaalt hij later opnieuw tegen Bloomberg. ‘We verlieten de Amerikaanse big tech om een bedrijf in Europa op te richten. Om te laten zien dat Europa iets te zeggen had. Dat is nog steeds ons project, en dus hechten we veel waarde aan de onafhankelijkheid die we hebben.’
Lees ook: Tientallen miljarden stromen naar Europese AI
# 4 Focus op wat de grote spelers laten liggen
Begin 2024 lanceert Mistral Le Chat, het Europese antwoord op ChatGPT. De chatbot wordt in grote stappen verbeterd, met het genereren van beelden en het geven van referenties. Andere AI-modellen – groot en klein – volgen in razend tempo, en dit binnen een jaar na de oprichting van Mistral.
Ze worden efficiënter getraind, dat kost minder. Extra features en maatwerk voor bedrijven worden gecommercialiseerd. Enorm opschalen, zoals de Amerikanen doen, vindt Mensch nog altijd niet nodig. Dat is maar geld weggooien. Juist met die snelheid, flexibiliteit en aanpasbaarheid maakt Mistral het onderscheid.
Bovendien focust Mensch op wat de Amerikanen laten liggen. Amerikaanse AI-modellen zijn beter in het Engels dan in andere talen, vertelt hij aan Gil. ‘Daardoor zijn we erin geslaagd om modellen te maken die vooral heel goed zijn in Europese talen, in tegenstelling tot de Amerikaanse modellen. En daar is dus een grote markt voor.’
Enorm potentieel
Ook voor diverse Aziatische talen ziet hij een enorm potentieel. Dat brengt een hele hoop ‘wetenschappelijke problemen’ met zich mee, maar Amerikaanse bedrijven hebben zich daar tot nu toe niet op gericht. ‘Het is dus eigenlijk een kans voor ons als Europees bedrijf om ons wat meer te richten op de rest van de wereld.’
Mensch balanceert nog altijd tussen commerciële businessmodellen en het behouden van open source. ‘Dat blijft maar een dun lijntje, want we willen nieuwe dingen uitvinden, nieuwe architectuur bouwen, maar we willen ook nog iets extra overhouden om te verkopen aan onze klanten’.
Mistral zal niet worden opgekocht door een grote speler. Om dat te vermijden mikt Mensch op een beursgang. Wanneer die op de planning staat, is nog onduidelijk. Ondertussen heeft het bedrijf zijn eerste strategische overname aangekondigd: het Franse Koyeb. Een speler in cloudinfrastructuur.
Zo kan Mistral diensten aanbieden die de volledige AI-ervaring omvatten, van het trainen van modellen tot het uitrollen op eigen servers of zelfs zonder servers. Door zelf een groter deel van de technologie in handen te hebben, wordt Mistral ook meteen minder afhankelijk van externe partijen.
Lees ook: Opstaan tegen big tech is niet langer kansloos
