‘How do you do, and how do you do your wife’? Deze uitspraak (opgetekend door Maarten Rijkens in ‘I always get my sin’) is illustratief voor de talenkennis van Nederlandse managers.
De talenkennis van Nederlanders laat te wensen over. Op zich is dat nog niet zo zorgelijk. Wel zorgelijk is dat diezelfde Nederlanders menen dat ze in het buitenland gewaardeerd worden om hun talenkennis en hun omgangsvormen. Laten we eens kijken welke problemen zich voordoen en welke oplossingen er zijn.
Vakjargon
Problemen met taalbeheersing kunnen zich in veel gedaanten voordoen. Veel Nederlanders gaan bijvoorbeeld vol zelfvertrouwen over hun woordkennis naar besprekingen met anderstalige gesprekspartners. Ze kunnen 'The Bold and the Beautifull' immers volgen, zelfs zonder naar de ondertiteling te kijken? Tijdens de bespreking blijkt hun vakjargon schromelijk te kort te schieten. De ergernis van hun gesprekspartners merken ze nauwelijks op, omdat ze te druk zijn met het zoeken naar de juiste woorden.
Tijdelijk
Een andere gedaante waarin taalproblemen zich kunnen voordoen, is de zinsconstructie. Wanneer een Nederlandse accountmanager – uit op een lange termijn relatie – zich voorstelt aan een nieuwe Engelstalige relatie met de woorden ‘I am working at this company for two months now’, maakt hij weinig kans serieus genomen te worden. Wellicht zonder het te weten wekt hij door de gebruikte constructie de indruk dat hij slechts tijdelijk in dienst is. De kans dat de betreffende relatie gaat investeren in een langdurige samenwerking met deze accountmanager is vrijwel nihil.
Cultuurgebonden
Daarnaast zijn er tal van cultuurgebonden taalproblemen. Een klassieker is de volgende. Na afloop van onderhandelingen met Engels sprekende Aziaten is de Nederlandse zaakgelastigde vol zelfvertrouwen. De wederpartij besloot de sessie immers met de woorden ‘Really interesting. We definitely will consider it’. Als hij niet zou weten dat die woorden een beleefde, maar niet mis te verstane afwijzing inhouden, dan zou de beste man denken dat hij werkelijk een werelddeal had gesloten. Omgekeerd zijn er weinig culturen waarin een Nederlander ongestraft een onvervalst ‘neen’ of no’ kan laten horen. De houding die wij in Nederland als recht door zee en eerlijk waarderen, wordt buiten ons land ervaren als lomp en zelfingenomen en berokkent onze concurrentiepositie veel schade.
Risico's
Is het dan allemaal werkelijk zo erg? Dat zou het wel zijn indien men zich niet bewust zou zijn van de risico’s. Een steeds groter wordend aantal ondernemingen investeert steeds meer in taal- en cultuurtrainingen. Bij ITA Talencentrum groeit het aantal cursisten explosief. Uit een analyse van alle intakegesprekken met cursisten leidt men af dat er drie belangrijke redenen zijn om een taal- en cultuurtraining te volgen.
Concurrentiepositie van Nederland
In de eerste plaats zijn er de cursisten die zelf schade hebben ondervonden van hun gebrekkige taalbeheersing, of mensen in hun directe omgeving kennen die schade hebben ondervonden. Daarnaast zijn er de deelnemers die vrezen voor de concurrentiepositie van Nederland. Uit de praktijk weten zij dat de Scandinavische landen in taalbeheersing ver op Nederland voorlopen en dat zelfs Frankrijk en Duitsland hard bezig zijn om ons rechts in te halen. Ten slotte zijn er de cursisten die zich willen onderscheiden van hun ‘peer group’ in Nederland. Door een betere taalbeheersing verwachten zij dat hun loopbaankansen gunstiger zijn dan van hun generatiegenoten.
We kunnen dus vaststellen dat veel Nederlanders en Nederlandse ondernemingen investeren in het wegwerken van de achterstand. Deze ontwikkeling is puur noodzakelijk als we ons land als dè vestigingsplaats in Europa en als hèt Europese handelscentrum willen positioneren.
Kruithof geeft het stokje door aan Freek Andriesse, directeur van Economic Point of View.
