In een vorig leven kwam ik voor mijn werk regelmatig in Praag. En dan heb ik het over 2006, hè, niet over 1990. Het moderne Praag dus. Toch? Nou, bepaald niet.
Het kan liggen aan de beroepsgroep waarmee ik werkte (journalisten), maar echt, in Praag 2006 ging je dertig jaar terug in de tijd. Als de heren en dames de werkvloer op kwamen stiefelen, ging in slow motion de jas aan de kapstok, werden de schoenen tergend langzaam vervangen door bij voorkeur plastic sportsloffen en begon een lange, lange hangdag. De penetrante zweetlucht die vanaf een uurtje of 10 op de redactie hing, kon nooit van het harde werken komen, bedoel ik. En elke oplossing werd uit alle aanwezige kelen beantwoord met de ene zin Engels die onze Tsjechische vrienden (allen universitair geschoold) zogenaamd wel beheersten: “Is problem.” Een ‘problem’ was ook de betekenis van het toch eenvoudige woordje ‘yes’. Met ‘yes’ bedoelen Tsjechen namelijk: ja, tot je weg bent. Wat overigens nooit een ‘problem’ voor de dames en heren was: binnen maximaal twee uur een minimaal even goed (of slecht, we hebben het over 800 euro per maand) betalende nieuwe baan vinden. En gelijk hadden ze.
In die omstandigheden leer je een land goed kennen. En begrijp je ook dat het bij internationaal zakendoen niet volstaat om de in eigen land zo succesvolle blauwdruk even elders uit te rollen. Er zijn, zelfs op een uurtje rijden of vliegen, grote culturele verschillen. En daar heb je rekening mee te houden, wil je succesvol zijn. De stank voor lief nemen, da’s ook management…
