Goed leiderschap start bij een goede nachtrust. Alleen ontbreekt dat vaak, vooral in de boardroom. McKinsey & Company onderzocht dat fenomeen tien jaar geleden al: vier op de tien topmanagers slapen minstens vier nachten per week niet genoeg. Vandaag zal dat niet minder zijn, eerder meer.
Een gebrek aan slaap brengt gevaren met zich mee, vooral in de besluitvorming. Uit onderzoek blijkt dat risico’s minder goed worden afgewogen, feedback minder goed wordt verwerkt en het vermogen om aan te passen vermindert. Zonder voldoende (mentale) rust neemt het vermogen om het onderscheid te maken tussen goede en foute beslissingen af.
Wat wel toeneemt, zijn impulsieve beslissingen en de reactiviteit. Een vermoeid brein kiest namelijk sneller voor gemak en instant beloningen. En dat is nu net wat ceo’s niet kunnen gebruiken in een wereld die steeds onvoorspelbaarder wordt.
Emotionele schokdemper
Waar liggen ceo’s ‘s nachts wakker van? Dat is dus een legitieme vraag. De consultants van BCG hebben die recent gesteld aan 500 ceo’s van bedrijven met een omzet vanaf 100 miljoen dollar. De antwoorden, aangevuld met extra data, staan in een nieuwe index die deze maand is gepubliceerd: de Ceo Insomnia Index.
Daaruit blijkt hoe groot de druk op hun schouders is. Dat zorgt niet alleen voor veel stress, ze herstellen ook steeds minder snel van de emotionele achtbaan waarin ze verkeren.
Lees ook: De stille killer van ceo’s: het ongezegde in de boardroom
Een van de ondervraagden omschrijft het zo: ‘De ceo is een emotionele schokdemper. Alle stakeholders, of het nu gaat om de raad van bestuur, het managementteam, medewerkers, klanten, leveranciers of toezichthouders, verwachten dat de ceo alle problemen voor hen oplost.’
Stressmeter op rood
Zeven op de tien ceo’s gaan al naar het rood op de stressmeter in het rapport. Ze ervaren ‘klinisch hoge stressniveaus’. De grootste veroorzakers hiervan zijn deze twee klassiekers: het behalen van de doelen en het managen van de kosten.
Op de derde plaats staat voldoen aan de verwachtingen van de raad van bestuur. Als het gaat over wie deze ceo’s de meeste stress heeft bezorgd in het afgelopen kwartaal, dan staat de board op één.
Zes op de tien zeggen dat die bestuursleden voor meer stress zorgen. Ze voelen zich onder een vergrootglas liggen. Een derde van de ondervraagden vindt ook dat ze nu meer moeten bewijzen dan een half jaar geleden.
De raden van bestuur hebben zich namelijk bijgeschoold in geopolitieke toestanden, importheffingen, AI en andere urgente onderwerpen die de business ingrijpend veranderen. ‘Daarom zijn de vragen die ze stellen ook gedetailleerder en beter onderbouwd dan zes maanden geleden’, stelt Judith Wallenstein in het rapport. Zij is senior partner van BCG in het Duitse München.
Cfo is een bedreiging
Op de tweede plaats van de grootste stressveroorzakers van het afgelopen kwartaal staan werknemers. Het maakt daarbij niet uit wat de omvang van het bedrijf is. Toch missen ze wat er echt op de werkvloer leeft. De afstand is te groot, de informatie gaat door te veel filters. Daarom maakt slechts 38 procent van de ondervraagde ceo’s zich ‘zorgen’ of ‘grote zorgen’ over de toenemende ontevredenheid.
Lees ook: Leiderschapsexpert Franka Rolvink Couzy maakt van luisteren jouw superkracht
Het senior management neemt de derde plaats in over het afgelopen kwartaal. Van hun topteam(s) krijgen de ceo’s niet alleen meer stress, ze treffen ook maatregelen. Meer dan de helft van de ceo’s voorziet de komende zes maanden wijzigingen in hun directieteam.
Een kwart ziet de cfo als hun grootste bedreiging voor hun baan. De financieel directeur kent natuurlijk het financiële totaalplaatje, doet regelmatig verslag aan het bestuur en dat levert geloofwaardigheid en invloed op. Steeds vaker worden cfo’s gezien als de logische opvolger van de zittende ceo’s.
AI zorgt voor energie
De spanning tussen resultaten op de korte termijn en duurzame groei zal er altijd zijn voor een ceo. Zes op de tien ceo’s verwachten de komende maanden ‘een uitdagende tot zeer uitdagende’ periode voor hun business. Maar 57 procent besteedt nog altijd ‘een onevenredig groot deel’ van hun tijd aan problemen voor de korte termijn.
Waar liggen deze ceo’s niet wakker van? Van de snelle ontwikkelingen in AI. Acht op de tien maken zich geen zorgen over vervangen worden door een AI-bot. Ze zijn juist optimistisch, ze krijgen er energie van. Dankzij AI stappen ze even uit de dagelijkse beslommeringen en kunnen ze zich opstellen als een visionair die impact wil maken op de toekomst.
Driekwart geeft aan dat ze zelf de verantwoordelijkheid pakken voor AI-beslissingen binnen hun bedrijf. Ze hebben er alle vertrouwen in dat investeringen in AI zich wel terug zullen verdienen.
Amper één op de drie voelt zich onder druk gezet om op korte termijn concrete resultaten te boeken met AI. Bij ceo’s van grotere bedrijven nemen die verwachtingen bij de stakeholders wel toe, en loopt dat percentage op naar 42 procent. De klok tikt dus wel degelijk.
Activisten zijn niet te controleren
AI staat op de negende plaats van de in totaal elf uitdagingen die de komende maanden voor stress zullen zorgen. Op de laatste plaats staan mogelijke acties van activistische aandeelhouders. Die kunnen ze namelijk niet voorspellen, laat staan controleren.
Die activisten zijn niet de Milieudefensies van deze wereld, maar de investeerders met diepe zakken. In de categorie Nelson Peltz, inmiddels berucht voor de druk die hij op Unilever zet. Miljardairs die op deze manier een zitje aan de bestuurstafel forceren.
Lees ook: Zo houd je activistische aandeelhouders buiten de boardroom
Het goede nieuws is dat ze pas opduiken, wanneer een bedrijf de beleggers teleurstelt. Wanneer het echt slechter presteert dan de concurrentie, of wanneer de aandelenkoers te ver inzakt. Maar als die activisten in actie schieten, dan is er ook 24 procent kans dat de ceo het veld ruimt.
Eenzaamheid weegt het zwaarst
Bij de vraag wat nu het zwaarste is aan de top wordt er vaak geantwoord dat het de eenzaamheid is. Het gevoel dat ze er als ceo alleen voor staan bij het nemen van beslissingen, en dat er niemand is die ze bevestigt of uitdaagt. ‘Ik pak de ergste en moeilijkste problemen aan die de rest van de organisatie niet kan oplossen. Ik voel me er alleen voor staan, tussen het management en de raad van bestuur’, zo klinkt het.
Zo zielig zijn ze niet, ze staan er echt niet alleen voor. ‘Wat ceo’s vaak verbaast, is hoe universeel de emotionele belasting van deze functie is’, weet Christine Barton, senior partner in het Amerikaanse Nashville, in het rapport.
‘Ongeacht de sector is er sprake van eenzelfde intensiteit, een gevoel van voortdurende verantwoordelijkheid. Wanneer leiders bij elkaar komen en openhartig met elkaar praten, beseffen ze dat ze niet de enigen zijn die die last dragen.’
Lees ook: De ceo die alles kan en eindeloos meegaat? Vergeet het maar
