Moeten we geen ceo of managing director aantrekken met diepe AI- of techexpertise? Die vraag wordt steeds vaker gesteld in Nederlandse boardrooms. Het is een terugkerend patroon in hoe organisaties hun leiderschap herinrichten zodra AI het antwoord lijkt op alles.
Ik snap die reflex. AI ontwikkelt zich razendsnel. Digitalisering is geen project meer, maar een basisvoorwaarde. En ja, organisaties kunnen anno 2026 ongelooflijk veel: processen koppelen, voorspellen, automatiseren, teams ondersteunen met copilots. De technologie is er en het geld vaak ook.
Toch stokt de vooruitgang. En bijna nooit ligt dat aan technologie.
Verbazing
De afgelopen weken sprak ik meerdere oprichters van techbedrijven. Ze vielen van de ene verbazing in de andere. Grote organisaties met serieuze middelen komen nauwelijks vooruit met digitalisering. Niet omdat ze niet willen, maar omdat besluiten blijven hangen.
Het gesprek gaat eindeloos over mogelijkheden, tools en architectuur, maar iemand moet ook gewoon zeggen: dit wordt het, zo gaan we het doen, en vanaf maandag draaien we. Het is een patroon dat je niet oplost met nóg meer specialistische kennis aan de top.
Lees ook: IBM-topvrouw voelt de druk van AI elke dag toenemen: ‘Generatiekloof groeit, ook binnen ons bedrijf’
Veel boards worden samengesteld alsof het probleem te weinig techkennis is. Dus zetten ze zwaarder in op techprofielen. En dan gebeurt iets geks. Niet expres, maar wel voorspelbaar. De board wil plots zélf de expert zijn. Externe specialisten worden wel uitgenodigd, maar niet echt benut. Pilots blijven pilots. Tempo verdwijnt.
Verwarring
Hier zit de denkfout. Technische excellentie wordt verward met bestuurlijke effectiviteit. Alsof je pas kunt leiden als je het zelf tot in detail begrijpt. Terwijl een ceo of md in de kern iets anders moet kunnen. Het geheel zien, belangen wegen, keuzes maken en tempo zetten. Generalist zijn, met richting.
Dit zie ik overigens niet alleen bij AI. We doen dit ook bij finance, legal en operations. De top wordt soms ingericht op inhoudelijke zekerheid, terwijl de organisatie juist bestuurlijke helderheid en besluitkracht nodig heeft. Dat is een heel ander profiel.
En dan mijn favoriete paradox tot nu toe.
Versnipperde aandacht
AI maakt kennis goedkoper. Analyse, scenario’s en inzichten zijn sneller en toegankelijker dan ooit. Maar daardoor ontstaat een nieuw risico. Bestuurders krijgen meer input dan ooit en hun aandacht raakt versnipperd. De echte schaarste is niet expertise. Het is aandacht.
Lees ook: AI-ceo gaat zijn boekje te buiten in experiment
AI maakt kennis goedkoper, maar vraagt meer dan ooit om leiders die scherp kiezen waar hun aandacht wél en niet naartoe gaat.
Dat is leiderschap. Niet alles weten, maar zorgen dat de juiste dingen gebeuren. In de juiste volgorde. Met de juiste mensen. En met een ritme (de discipline van opvolgen) dat niet bij de eerstvolgende hype omvalt.
Juiste vragen stellen
Van leiders mag je absoluut verwachten dat zij begrijpen wat AI kan en waar de grenzen liggen. Dat ze snappen waar waarde zit. Dat ze de juiste vragen stellen over data, risico en governance. En dat ze aanvoelen wat digitalisering doet met cultuur en samenwerking. Daar kun je in 2026 niet meer omheen.
Maar begrijpen is iets anders dan zelf willen zijn.
Een sterke ceo organiseert expertise om zich heen en richt besluitvorming zo in dat het niet vastloopt. Heldere rollen, duidelijke besluitrechten en eerlijke tegenspraak. En vervolgens doen. Wat ik in de praktijk steeds weer zie: een demo is zelden het probleem. De echte uitdaging zit in opschalen, borgen en het onderdeel maken van de dagelijkse operatie. En precies daar is leiderschap nodig.
Lees ook: Bestuurder Cynthia Koetsier (Cisco Benelux) vertrouwt op haar ‘AI buddy’
Gemene deler sectoren
Natuurlijk verschilt het per sector. Softwarebedrijven worden vaker geleid door techgedreven leiders. Ziekenhuizen door medisch specialisten. Dat is logisch. Maar in alle sectoren geldt dezelfde succesfactor. Balans aan de top en tegenkracht. Iemand die óók klant, mens, geld en uitvoering bewaakt.
Want wat gebeurt er als je alleen tech aan boord hebt? Dan wordt tech al snel het antwoord op elke vraag. En precies daar verlies je focus.
De kern blijft simpel. Verdiep je als leider in de belangrije thema’s en weet waar je het over hebt. Laat specialistische keuzes over aan echte experts en beslis waar nodig samen en vertraag niet.
Technologie versnelt. Maar zonder leiderschap dat focus bewaakt, versnelt vooral de verwarring. En dat maakt leiderschap, ook in het AI-tijdperk, een generalistisch vak.
