In theorie wint op de werkvloer het sterkste argument, maar in de praktijk telt ook hoe je klinkt. Een buitenlands accent speelt een verrassend grote rol in wie serieus wordt genomen en wie niet, blijkt uit nieuw onderzoek.
Onderzoekers van de University of Western Ontario en USC analyseerden meer dan vijfduizend Engelstalige TED Talks en ontdekten een consistent patroon: sprekers met een niet-Amerikaans accent kregen structureel minder views en likes dan native speakers.
Zelfs bij een correctie voor de kwaliteit van de inhoud, het onderwerp en de zichtbaarheid van de spreker bleef het verschil overeind.
Accent penalty
Twee mensen kunnen even sterke ideeën presenteren op hetzelfde podium en toch heel anders worden ontvangen. Simpelweg omdat de één anders klinkt. De onderzoekers noemen dit de accent penalty: een straf die mensen betalen voor het feit dat ze met een andere taal zijn opgegroeid.
Lees ook: Een diverse werkvloer leidt niet automatisch tot inclusie – integendeel, stellen onderzoekers
Wat het fenomeen extra verraderlijk maakt, is dat er geen bewuste vooroordelen aan te pas komen. In een aanvullend experiment lieten de onderzoekers meer dan 1.300 Amerikaanse volwassenen een identieke audiopresentatie horen over creativiteit. Het enige verschil: in de ene versie sprak de presentator met een Amerikaans accent, in de andere met een Perzisch accent.
Luisteraars beoordeelden de spreker met het Perzische accent als minder warm en minder makkelijk te begrijpen. Daardoor waren ze minder geneigd de presentatie te delen of er iets anders mee te doen.
Ze deden dat niet uit kwade wil, ze volgden simpelweg een psychologisch mechanisme, stellen de onderzoekers. Een accent vraagt meer cognitieve verwerkingscapaciteit, wat onbewust wordt omgezet in een gevoel van minder vertrouwen en minder betrokkenheid.
Gevolgen voor de organisatie
De gevolgen op de werkvloer zijn groot. In internationale teams, waar niet-native sprekers aan de orde van de dag zijn, kan dit mechanisme bepalen wiens voorstellen en ideeën worden overgenomen, wie als expert wordt gezien.
Bedrijven richten hun diversiteitsbeleid al jaren op gender en afkomst. Maar deze accent penalty staat zelden op de agenda. Terwijl de economische gevolgen voor het bedrijf niet te verwaarlozen zijn.
Lees ook: Ruben Brave (Dutch New Narrative Lab): ‘Ik wil af van dat zielige diversiteitsnarratief’
Als de beste ideeën structureel worden genegeerd omdat de spreker anders klinkt, gaat dat niet alleen ten koste van de individuele werknemer. De besluitvorming en innovatiekracht van de organisatie lijden daar ook onder.
Kleine ingrepen, groot effect
Hoe voorkom je dat je in die valkuil stapt? De onderzoekers wijzen op een aantal relatief eenvoudige maatregelen. Door de vergaderstukken van alle deelnemers vooraf te verspreiden, verminder je de afhankelijkheid van het live verwoorden van ideeën voor de groep. Ideeën kunnen schriftelijk of via anonieme beoordelaars worden geëvalueerd voordat er een presentatie aan te pas komt.
En een kleine procedurele aanpassing blijkt verrassend effectief: als een gespreksleider elke bijdrage kort samenvat in zijn eigen woorden, worden ideeën beoordeeld op inhoud, niet op de klank waarmee ze werden ingebracht. Bewustwording helpt ook. Weten dat dit mechanisme bestaat, is al genoeg om de invloed ervan geleidelijk te verminderen.
