Meta is niet van plan zijn AI-camerabrillen van de markt te halen, zoals Offlimits en The Firewall hebben geëist. De Nederlandse actiegroepen, die strijden tegen online misbruik en de macht van big tech, sommeerden Meta twee weken geleden om de verkoop van de brillen in ons land stop te zetten en de opnamefunctie bij al verkochte brillen uit te schakelen.
De Consumentenbond kwam met een soortgelijke eis. De waakhond wilde dat Meta de brillen zou aanpassen, omdat het nu veel te makkelijk is om mensen te filmen zonder dat ze dat doorhebben. Er gaat dan een lampje branden, maar dat is bij daglicht niet altijd goed te zien en kan worden afgeplakt. De techgigant gaf geen gehoor aan de eisen. In plaats daarvan verdedigde Alex Himel, directeur van de afdeling ‘wearables’ bij Meta, ‘zijn’ product maandag in gesprek met de Nederlandse pers – mét AI-bril op.
Marktleider in ‘pervert glasses’
Met een marktaandeel van 68,7 procent (Q2 2026, IDC Global) is Meta marktleider in het relatief jonge domein van smart glasses, zoals de producten officieel heten – al zijn ze door het grote publiek inmiddels tot ‘gluurbrillen’ of ‘pervert glasses’ omgedoopt.
In Nederland zijn de AI-brillen van de techreus sinds september vorig jaar te koop bij grote opticiens en via Meta’s eigen webshop. Gebruikers kunnen er muziek mee luisteren en mee bellen – in de pootjes zitten microfoons en speakers – en gesprekken en teksten realtime vertalen, dankzij een ingebouwde AI-assistent. En ze kunnen alles fotograferen en filmen wat ze zien.
Het is een gadget waarmee detective Inspector Gadget rond had kunnen lopen. Maar die was fictief; dit is de echte wereld. En in de echte wereld vormen de brillen met name voor vrouwen een risico. De Telegraaf meldde deze zomer dat honderden Nederlandse vrouwen zonder het te weten met de camerabrillen zijn gefilmd: op het strand, op festivals, in supermarkten en tijdens erotische feesten.
De opnames werden gedeeld in een versleuteld Telegramkanaal met meer dan 32.000 leden en de naam ‘Hard genieten’.
Gebruikers én Meta in overtreding
Daarmee overtreden volgens Offlimits niet alleen gebruikers de wet, maar ook Meta zelf. De opnames komen namelijk – een elk geval voor een deel – in de systemen van het techbedrijf terecht en worden daar verwerkt. Journalisten van Göteborgs-Posten en Svenska Dagbladet ontdekten begin dit jaar dat er materiaal werd doorgestuurd naar een zogeheten ‘content-moderatie-fabriek’ in Kenia waarmee Meta samenwerkt, om AI-modellen te trainen.
Daar zaten uiterst gevoelige en intieme beelden tussen: van mensen die zich omkleden, naar het toilet gaan, seks hebben. Niet lang na de onthulling door de Zweedse kranten zegde Meta de samenwerking met het Keniaanse bedrijf op.
Ook in Nederland ging het direct nadat de brillen in de verkoop kwamen al mis, zegt de oprichter van een beveiligingsbedrijf tegen De Telegraaf. Nog diezelfde maand betrapte hij tijdens een festival in Rotterdam een man die er opnames mee maakte bij het vrouwentoilet. ‘Inmiddels signaleren mijn collega’s en ik bij bijna elk festival wel iemand die stiekem aan het filmen is met een AI-camerabril.’
Lees ook: Opstaan tegen big tech is niet langer kansloos
Uit de verkoop gehaald
Poppodium TivoliVredenburg besloot de gluurbril daarop direct te verbieden. De lijst met plekken waar de camerabrillen nog meer niet welkom zijn, groeit met de dag. Sportkoepel NOC*NSF adviseert sportclubs met klem om ze niet toe te staan, net als de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen.
Optiekketen Hans Anders schortte de verkoop begin deze maand als een van de eerste retailers wereldwijd op, nieuws dat zelfs de internationale pers haalde. Bij aanbieder Wehkamp zijn de brillen ‘helaas uitverkocht’. Bij Pearle zijn de camerabrillen nog wel te koop. Dat is volgens het AD niet los te zien van het feit dat moederbedrijf Essilor Luxotica de medeontwikkelaar van de producten is.
Ook de politiek roert zich. De Tweede Kamer wil een verbod op de camerabrillen, maar volgens het kabinet is dat in principe juridisch niet nodig: er zouden al voldoende wettelijke regels zijn die het gebruik van de brillen en de videobeelden die ermee worden gemaakt, aan banden leggen. De regering-Jetten wil eerst het advies van het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB) afwachten, dat dit najaar wordt verwacht.
Noorwegen heeft al wel ingegrepen. Daar geldt sinds begin oktober een tijdelijk verbod op de AI-brillen in een deel van de openbare ruimte, waaronder winkelcentra, parken en plekken waar veel kinderen komen, zoals kinderdagverblijven en speeltuinen.
Filmen bij het Meta-hoofdkantoor
Meta-topman Himel erkende dat er soms stiekeme opnames met de brillen worden gemaakt, maar stelde ook dat mensen nog moeten wennen aan deze ‘nieuwe manier van filmen’. Toen er voor het eerst telefoons met camera’s op de markt kwamen, was er ook backlash, was zijn verweer.
Het bedrijf probeert misbruik ‘echt tegen te gaan’, maar is naar eigen zeggen verrast hoe ver gebruikers gaan om het cameralampje uit te schakelen. Volgens Himel hebben de brillen ook veel goede toepassingen die Meta klanten ‘niet wil ontzeggen’.
Het bedrijf was dan weer minder enthousiast toen Bits of Freedom, een Nederlandse stichting die opkomt voor digitale burgerrechten, de satirische programmamaker Roel Maalderink inschakelde om medewerkers van Meta bij het hoofdkantoor in Amsterdam zelf eens te vragen wat ze van de smart glasses van hun werkgever vonden. Al filmend, uiteraard.
De beelden werden door Meta verwijderd. ‘Omdat het in strijd is met ons beleid rondom pesten en intimidatie.’
Lees ook: Psychologische targeting: zo kan big tech de 35.000 keuzes die je dagelijks maakt sturen
