Erick Webbe start in januari officieel als ceo van KickstartAI, de stichting waarmee ING, KLM, NS en Ahold Delhaize de toepassing van AI in Nederland een zet willen geven. De afgelopen jaren was hij al betrokken als bestuurslid namens Ahold Delhaize, het moederbedrijf van zijn huidige werkgever Bol.
Nu stapt de head of data science van Bol volledig over naar de stichting met een duidelijke missie: Nederland moet stoppen met praten en beginnen met dóen als het om AI gaat.
Daar is best wat voor te zeggen. De afgelopen weken alleen al verschenen drie rapporten over de AI-strategie van Nederland, geschreven in opdracht van achtereenvolgens het ministerie van Economische Zaken (AI Deltaplan), AIC4NL en Invest-NL en de regionale investeringsmaatschappijen. Als je dat als gepraat mag beschouwen, is KickstartAI inderdaad van het doen.
Lees ook: Nederland kan zijn AI-achterstand inlopen door niches op te zoeken
Nederland op 13 met toepassen AI
Als data scientist zat Webbe daar bovenop. En wat hem betreft, wordt het hoog tijd dat het breder wordt opgepakt.
‘We beschikken over uitzonderlijk veel talent en sterke technologiebedrijven, maar we zijn als land nog te voorzichtig’, zegt hij. ‘Volgens de Global AI Index staan we op plek dertien in de wereld. Dat onderzoek kijkt naar allerlei condities: financiën, vestigingsklimaat, beleid, talent. Op de allereerste stappen hebben we dus heel goed gescoord. Maar bij de toepassing van AI blijven we achter, terwijl het zoveel waarde kan hebben. Maar die waarde krijgt het pas als we ermee aan de slag gaan.’
Hands-on aanpak van KickstartAI
Nu is KickstartAI niet zozeer een lobbyclubje, maar heeft twintig medewerkers, van wie de helft data scientists en AI-experts die vooral bij de oprichtende bedrijven AI-projecten draaien. ‘Elke dag zijn we bezig met problemen waar we nu tegenaan lopen en die we proberen op te lossen met AI. Het kunnen doen en de hands-on ervaring die we hebben, gecombineerd met een onafhankelijke positie, dat maakt ons uniek.’
Bij de NS ontwikkelde de stichting bijvoorbeeld een methode om achtergelaten bagage te herkennen zonder privacy te schenden. ‘Relevant op stations waar dagelijks meer dan een miljoen reizigers komen’, zegt Webbe. Bij Bol, waar Webbe zelf werkt, hielpen AI-modellen bij het beter voorspellen van pakketvolumes. ‘Daardoor rijden busjes minder vaak leeg door de stad. We hebben het percentage lege kilometers met 6 procent kunnen verminderen. Minder files dus, en minder vervuiling.’
KLM bespaart voedsel met AI, Erasmus MC plant zorg
Ook bij KLM wordt AI al ingezet om te voorspellen wat de passagiers waarschijnlijk gaan consumeren tijdens hun vlucht. ‘Dan kun je beter afgepast eten en drinken meenemen. Je moet namelijk verplicht alles weggooien zodra je op je bestemming arriveert. Dit systeem scheelt ontzettend veel voedselverspilling.’
Buiten de partnerbedrijven heeft KickstartAI ook projecten gedaan met bijvoorbeeld ziekenhuis Erasmus MC. ‘Kunnen we de planningen en zettingen van de spoedeisende hulp beter afstemmen en voorspellen? Daarmee verlaag je de druk op de zorg. Je kunt ook code rood voorkomen, een direct acuut zorgtekort voor Nederland.’
Eenvoud boven complexiteit
Wat opvalt: veel van deze toepassingen gaan niet over de nieuwste grote taalmodellen à la ChatGPT, maar over vormen van machine learning die al veel langer bestaan en onder meer goed zijn in het voorspellen van gebeurtenissen. KickstartAI werd dan ook al in 2019 opgericht, een jaar waarin ChatGPT nog lang niet bestond. ‘Vakidioten kennen het verschil tussen de verschillende technologieën’, zegt Webbe. ‘Maar het is prima dat de buitenwereld het nu allemaal AI noemt.’
Belangrijker is wat die cases aantonen: ‘Vaak levert een eenvoudige oplossing al 80 tot 90 procent van de waarde die AI potentieel levert voor je bedrijf. En als je geen groot model nodig hebt dat veel rekenkracht kost, waarom zou je dat dan gebruiken? Die praktische benadering is volgens hem essentieel. ‘Liever een model dat 90 procent goed werkt en waarde creëert, dan een heel groot complex model dat theoretisch iets beter is maar niemand durft te gebruiken.’
Kennis over AI-projecten delen op Slack
Naast de projecten draait een groot deel van het werk van Webbes stichting om kennisdeling. Ook weer heel hands-on, via meetings waarop leden hun best practices delen, maar ook via communicatie-tool Slack.
‘We hebben zo de grootste community van practitioners in Nederland’, zegt hij. ‘We modereren de Slack-kanalen, zodat we mensen naar een passende community kunnen doorsluizen. Je hebt in Nederland misschien vijftig of honderd mensen die heel goed zijn in fraudepreventie en het opsporen van afwijkende patronen. Als je daar een groepje van maakt met hetzelfde soort problemen waar ze mee worstelen, dan kun je de ontwikkeling van AI-oplossingen enorm versnellen.’
Een belangrijk onderdeel van de missie van KickstartAI is dat Nederland meer talent kan aantrekken en behouden. ‘Een van de Slack-kanalen gaat specifiek over vacatures. Een simpel lijntje, maar het helpt.’
Lees ook: Dit is Durk Kingma, de Nederlandse co-founder van OpenAI die wereldberoemd is binnen de AI
Kamerleden komen kijken bij ING
En natuurlijk richten de AI-toepassers zich ook regelmatig tot Den Haag, waar nu een nieuw kabinet wordt gesmeed dat wel door lijkt te hebben dat AI kan zorgen voor toekomstige welvaart. ‘Eind januari hebben we een werksessie met Kamerleden. Twee weken geleden was er een delegatie van Economische Zaken op werkbezoek bij ING, waar alle partnerbedrijven cases lieten zien. We hebben ze meegenomen naar een project dat gaande was, laten praten met engineers en data scientists. Je merkt vaak dat het een abstract begrip blijft tot je individuele usecases ziet. Dan gaan de kwartjes vallen.’
Heel in het algemeen wil Webbe ook de beeldvorming over AI graag veranderen. ‘Ik hoop dat we veel meer kunnen laten zien van al het goeds dat er met AI gebeurt. Een vuistregel: voor elk negatief bericht kan ik wel tien positieve berichten vinden, maar vooral de risico’s en gevaren worden tegenwoordig onderstreept. Objectief denk ik dat Nederland zo geen eerlijk en compleet beeld krijgt.’
Leren van mislukte AI-projecten
En inderdaad, AI-projecten leiden niet altijd tot instant succes. Zie het veel aangehaalde rapport van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), waaruit bleek dat 95 procent van de pilots geen resultaat had. Dat is inherent aan innovatie, weet Webbe uit eigen ervaring. ‘De science in data science bestaat uit het toepassen van een wetenschappelijke methode op data. Je hebt een hypothese, die ga je toetsen. Als wij 100 procent succesvol zouden zijn, zijn we implementatiepartner geworden.’
Dat betekent niet dat AI niet deugt, natuurlijk. ‘Je wilt kijken hoe je de kansen op de gehoopte uitkomst kunt maximaliseren. En daarbij helpen de best practices en learnings van anderen. Zorg dat je als organisatie niet zelf opnieuw het wiel uitvindt, maar kijk om je heen, naar anderen die met AI werken, met CoPilot of coding-assistenten.’
Competitive edge is niet je taalmodel
Zo’n samenwerking hoeft niet bedreigend te zijn voor bedrijven, benadrukt hij. ‘Dit gaat niet om jij versus ik. AI helpt ons om financiële armoede tegen te gaan, honger, CO2-uitstoot. De competitive edge van bedrijven zit op hun unieke data, hun strategie, hun tone of voice. Niet op: kan mijn LLM beter coderen dan jouw LLM.’
Laat Webbe niet een mooie baan schieten bij Bol, toch een plek waar veel wordt ontwikkeld met AI? ‘Klopt, iets wat ik lang achter de schermen deed, kreeg uiteindelijk een primaire rol in de bedrijfsbrede strategie. In mijn nieuwe rol kan de impact van AI nog zoveel groter helpen maken. Daar word ik heel gelukkig van.’
En uiteindelijk gaat het ook om de toekomst van zijn eigen kinderen. ‘Ik wil straks tegen mijn dochters kunnen zeggen: deze techniek kwam op ons af, was behoorlijk disruptief, en ik mocht een sturende rol hebben om te zorgen dat we het inzetten voor al het goede. Dat we het niet links lieten liggen of ons maar lieten overkomen.’
