De cijfers liegen er niet om. Volgens recent onderzoek van ABN Amro is 85 procent van mkb-bedrijven ooit slachtoffer geweest van een cyberincident. Bij zzp’ers, een groep waar het aantal aanvallen toeneemt, ligt dit percentage op 70 procent. Toch denken veel ondernemers nog steeds dat ze ‘te klein’ zijn om interessant te zijn voor criminelen.
‘In de praktijk blijkt juist het tegenovergestelde’, zegt Jelly Knoll, aanjager publiek private digitale weerbaarheid bij Politie Nederland. ’Kleinere bedrijven hebben minder middelen en daardoor vaak een zwakker beveiligingsniveau. Bovendien komen ondernemers vaak pas in actie nádat ze slachtoffer zijn geworden.’
Drie meest gemaakte fouten
De kwetsbaarheid van het mkb heeft volgens het initiatief meerdere oorzaken. Beperkte tijd en middelen spelen een hoofdrol. ‘Veel bedrijven hebben geen IT-specialist en draaien op systemen die niet altijd up-to-date zijn’, zegt Knoll. ‘Daarnaast komen we vaak zwakke wachtwoorden tegen, worden phishingmails nog altijd vaak geopend en worden privéapparaten te vaak gebruikt voor zakelijke doeleinden.’
Het is niet dat ondernemers niet willen, maar ze weten vaak niet waar ze moeten beginnen, ziet Knoll. ‘Ook blijken verantwoordelijkheden vaak onduidelijk: ondernemers denken dat de IT-leverancier alles regelt, terwijl dat meestal niet het geval is.’
Zoeken naar de zwakste in de keten
Cybercriminelen werken bovendien steeds geavanceerder. ‘Ze worden persoonlijker én professioneler’, stelt Knoll. ‘Phishing is veel realistischer geworden en ransomware richt zich steeds vaker op kleinere bedrijven. We zien ook dat AI wordt misbruikt om aanvallen te automatiseren.’
Een nieuwe trend is het aanvallen via leveranciersketens. ‘Criminelen zoeken naar het zwakste punt in een netwerk van samenwerkende bedrijven. Een gehackt mkb kan zo de toegangspoort worden tot grotere organisaties.’
Praktische tips tijdens actiedagen
Genoeg kansen voor verbeteringen die niet altijd worden benut óf gedeeld. Eén van de hoofdredenen dat ‘Echt niet vandaag’ is opgericht, een zelforganiserende preventieve aanpak tegen digitale criminaliteit. ‘Het initiatief komt rechtstreeks van politiemedewerkers, is omarmd door Politie Nederland en wordt gesteund door verschillende landelijke en regionale partners.’
Tijdens regionale actiedagen komt alles samen, zegt Knoll. ‘Er vinden live-checks plaats, we testen wachtwoorden, voeren netwerkscans uit, simuleren phishing, geven webinars en bijvoorbeeld korte workshops. Maar het belangrijkste: ondernemers nemen meteen concrete stappen. Het is geen dag vol theorie, maar om het daadwerkelijk dóen.’
‘Denk aan checklists, korte video’s, tools en tips die ondernemers binnen een kwartier kunnen toepassen. Het gaat vooral om laagdrempelige en praktische handelingskaders die binnen een kwartier te implementeren zijn.’
Hoe veilig is jouw website?
Ontdek welke kwetsbaarheden jouw website heeft én ontvang praktische tips.
lees verder
Brede coalitie van partners
Cybersecurity is een maatschappelijke probleem, zegt Knoll. En dat vraagt dan ook om gezamenlijke actie. ‘Technologiepartners zoals Vodafone Business zijn aangesloten om de nodige expertise mee te brengen én het initiatief te delen met hun netwerk van duizenden ondernemers. Dat is voor ons bijzonder waardevol.’
Ook diverse gemeenten, de Kamer van Koophandel (KVK) én Platform Veilig Ondernemen (PVO) zijn aangesloten. ‘Het zijn partijen die goed kunnen helpen om de activiteiten op te zetten. Dankzij deze brede coalitie kunnen we veel meer mkb’ers bereiken en ondersteunen.’
Uren versus weken plat
Uiteindelijk is alles erop gericht dat ondernemend Nederland kan doen waar het goed in is: ondernemen, zónder stil te kunnen vallen. De mate van voorbereidende maatregelen maakt dan ook onderscheid in hoe snel bedrijven weer operationeel zijn, ziet Knoll. ‘Een voorbereid bedrijf kan binnen uren weer draaien. Ze weten wie ze moeten bellen, hebben back-ups en kunnen de schade snel beperken.’
‘Een onvoorbereid bedrijf ligt soms weken plat: geen toegang tot systemen, omzetverlies, reputatieschade. In extreme gevallen zien we zelfs dat bedrijven de deuren moeten sluiten. Dat scenario willen we helpen voorkomen.’
Drie basisstappen voor elk bedrijf
Voor ondernemers die direct willen beginnen, heeft het initiatief drie concrete stappen geformuleerd. 1: multi-factor authenticatie (MFA) aanzetten op álle (belangrijke) accounts. 2: een goede back-up maken én testen of de back-up ook daadwerkelijk werkt. En 3: alles up-to-date houden: laptops, telefoons, routers, software én plug-ins. ‘Als je deze drie dingen doet, ben je al veel minder kwetsbaar’, zegt Knoll. ‘Veel belangrijke maatregelen hoeven helemaal niets kosten: back-ups testen, multi-factor authenticatie aanzetten, updates draaien. De eerste winst zit in gedragsverandering, niet in dure software.’
Ten slotte nog één oproep: ‘Zoek de samenwerking op met andere organisaties met soortgelijke vraagstukken, via de actiedagen of via een initiatief bij jou in de buurt’, zegt Knoll. ‘Cyberveiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid: het is een maatschappelijk probleem dat alleen door samenwerking kan worden aangepakt. De eerstvolgende actiedag is op 2 april in Oost Nederland en op 3 juni komt Zuid-Holland in actie: de regio’s Rotterdam en Den Haag. Overige data en regio’s volgen.’
Dit artikel wordt u aangeboden door
Vodafone Business
Vodafone Business heeft alles in huis om jouw bedrijf digitaal op weg te helpen. Van vast internet & wifi, cloud telefonie tot IoT, 5G en beveiligingsoplossingen. Ook adviseert Vodafone Business dagelijks bedrijven hoe zij slimme oplossingen kunnen gebruiken om van elke locatie effectief te kunnen werken.
Meer info
