Winkelmand

Geen producten in je winkelmand.

Ricardo Semler: Weg met de hiërarchie

Hij wil geen managementgoeroe zijn, maar zijn ideeën vinden steeds meer navolging. Een profiel van de man die beroemd werd rondom deze vraag: hoe zou ik zelf het liefst willen werken?

Ricardo Semler (56) was in de jaren 80 flink overspannen toen hij gevraagd werd het machinebedrijf Semco van zijn vader over te nemen. Een standaard bedrijfsvoering stond hem als 22-jarige niet aan, de hiërarchie die daarmee gepaard ging evenmin. Het enige wat hij zag zitten was een bedrijf waar hij zelf zou willen werken op de werkvloer. En zo geschiedde: de Braziliaanse ondernemer ontsloeg tweederde van het zittende management en liet het personeel samen met hem alles bepalen: de werktijden, de salarissen en zelfs hun leidinggevenden mochten ze zelf uitzoeken. 'Als er niemand voor je wil werken, ben je geen manager.' Navolging Het zou een van de gevleugelde uitspraken worden van Semler, inmiddels bestsellerauteur en managementgoeroe. Zijn ideeën vinden nog steeds veel navolging, ondanks dat hij er zelf al jaren liever geen interviews meer over geeft. ‘Ik heb het toch opgeschreven’, liet hij desgevraagd weten. ‘Ik hoef mezelf toch niet steeds hetzelfde horen vertellen?’ Daar denkt de managementwereld anders over. Alleen al in Nederland is er een instituut opgericht en worden mensen opgeleid in het gedachtegoed van Semler. Er verscheen verder een bestseller over Semco in de polder en bedrijven als Arpa en bakkerij Van Maanen volgen zijn voorbeeld. Waarom? Semler zelf lijkt daarentegen vooral zo weinig mogelijk andere mensen willen te volgen. Op de vraag waarom er zo weinig bedrijven als Semco bestaan: 'Omdat managers bang zijn voor het verlies van macht en controle. Kijk maar naar al die formuliertjes en afdelingen: die geven een gevoel van schijnzekerheid. Dat de meeste bedrijven traditioneel zijn ingericht is het gevolg van verkeerde conditionering. Wij leren al vroeg dat alles op een bepaalde manier moet gebeuren zodat we ons later niet meer afvragen of dat wel de beste manier is.' [advertorial] Zelf stelt hij zichzelf die vraag juist constant. Waarom kunnen medewerkers op zondag hun e-mail lezen en niet op maandagmiddag naar de film? Waarom zouden medewerkers urenlang in de file moeten staan om naar het hoofdkantoor te komen? Waarom kunnen medewerkers wel werk mee naar huis nemen, maar hun kinderen niet naar het werk? Door alles in twijfel te trekken, werd Semler de managementgoeroe die hij eigenlijk niet wilde zijn. Lees hier het interview dat MT met Semler had in 2006: 'Het tijdperk van wijsheid is begonnen' Ondanks dat Semler al een tijdje geen zakelijk advies meer geeft (hij vierde laatst dat hij al twintig jaar geen zakelijke beslissing meer had genomen), zit hij niet stil. Hij heeft aandelen in meerdere bedrijven, begon een private equity-bedrijf en heeft een school en hotel opgericht. Nergens heeft hij volledige zeggenschap. Seminar Seminars doet hij nog bij hoge uitzondering. Vrijdag 29 september spreekt hij live vanuit Brazilië met Alain de Botton van The School of Life in Amsterdam over de nieuwe manier van werken. Ongetwijfeld zal hij hier een aantal nieuwe waarom-vragen stellen die bedrijven verder zullen helpen. Zelfs 35 jaar naar dato zijn de ideeën van Semler nog steeds springlevend. Getty
Je leest nu: Ricardo Semler: Weg met de hiërarchie

Ricardo Semler (1961) was in de jaren 80 flink overspannen geraakt nadat hij het machinebedrijf Semco van zijn vader had overgenomen. Een standaard bedrijfsvoering stond hem niet aan, hiërarchie evenmin. Het enige wat hij zag zitten, was een bedrijf waar hij zelf zou willen werken.

En zo geschiedde: de Braziliaanse ondernemer ontsloeg tweederde van het zittende management en liet het personeel zoveel mogelijk zelf bepalen: de werktijden, de salarissen en zelfs hun leidinggevenden mochten ze zelf uitzoeken. ‘Als er niemand voor je wil werken, ben je geen manager.’

Navolging

Semler is inmiddels bestsellerauteur en managementgoeroe. Ook al wil hij dat niet zijn, heeft hij niets met het thema leiderschap en is hij terughoudend met het geven van interviews en seminars. ‘Ik heb het allemaal al eens opgeschreven’, laat hij desgevraagd weten. ‘Ik hoef mezelf toch niet continu hetzelfde te horen vertellen?’

Zijn gedachtegoed vindt ondertussen steeds meer navolging. Alleen al in Nederland is er een instituut opgericht waarin mensen worden opgeleid in het gedachtegoed van Semler. Er verscheen tevens een bestseller over Semco in de polder en bedrijven als Arpa en bakkerij Van Maanen, volgen zijn voorbeeld.

Waarom?

Toch lijkt het merendeel van het bedrijfsleven zijn gedachtegoed niet toe te passen. Op de vraag waarom er zo weinig bedrijven als Semco bestaan: ‘Omdat managers bang zijn voor het verlies van macht en controle. Bureaucratie en hiërarchie geven een gevoel van schijnzekerheid. Dat de meeste bedrijven traditioneel zijn ingericht is het gevolg van verkeerde conditionering. Wij leren al vroeg dat alles op een bepaalde manier moet gebeuren zodat we ons later niet meer afvragen of dat wel de beste manier is.’

Zelf stelt hij zichzelf die vraag juist constant. Zijn lievelingsvraag is: waarom? Waarom kunnen medewerkers op zondag hun e-mail lezen en niet op maandagmiddag naar de film? Waarom zouden medewerkers urenlang in de file  staan om naar het hoofdkantoor te komen? Waarom is er überhaupt een hoofdkantoor nodig? Door alles in twijfel te trekken, werd Semler de managementgoeroe die hij eigenlijk niet wilde zijn.

Lees ook: Ricardo Semler: ‘Het tijdperk van wijsheid is begonnen’

Semler vierde in 2013 dat hij al twintig jaar geen zakelijke beslissingen meer heeft genomen, maar hij zit ondertussen niet stil. Hij heeft aandelen in meerdere bedrijven, begon een private equity-bedrijf en heeft een school en hotel opgericht. Nergens heeft hij volledige zeggenschap.