Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Bob volgt de nieuwste trend uit Amerika

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering volgt hij de nieuwste trend uit Amerika.

VAN Bob
AAN John
ONDERWERP Lunch?

Beste John,
Dit is een uitnodiging voor een etentje, een lunch. De komende maanden wil ik namelijk elke week met een van onze mensen uit eten. Gewoon om te weten te komen wat er zoal leeft binnen het bedrijf. Laat maar even weten wanneer het jou het beste uitkomt, John.
Bob

Meneer Bob,
Sorry, maar ik begrijp dit even niet. U wilt met mij eten, maar wie bent u? De enige Bob die ik ken is Bob Vermeulen, van de badmintonclub. Bent u dat? Maar waarom wilt u dan met mij eten?
John Hagoort
Junior Facility Manager

Beste John,
Nee, ik ben niet die van de badmintonclub, ik ben de directeur van het bedrijf waar je werkt en in die hoedanigheid wil ik met je uit eten. Het is informeel en uiteraard ook discreet. Je mag zeggen wat je wilt. Dat klinkt misschien vreemd, maar zo gek is dit niet hoor, John. In Amerika is het een echte managementtrend: directeuren die elke week met een personeelslid lunchen. Zodat zo'n directeur weet wat er allemaal leeft op de werkvloer.
Bob

Beste directeur,
O, u bent het! Ja, natuurlijk ken ik u, van de kantine en uit de lift! Nou zeg, ik voel me wel vereerd. Wat goed dat u dit doet. Maar weet u wel zeker dat u met mij wilt eten? Ik ben maar een eenvoudige facility manager hoor. Al zeg ik altijd wel: zonder mij kan er hier intern natuurlijk niet worden verhuisd.
John Hagoort
Junior Facility Manager

Beste John,
Daar geef je zelf al het antwoord, John! Daarom is het goed om met jou te eten. Dan kunnen we het onder meer hebben over of dat allemaal wel nodig is, die voortdurende interne verhuizingen. En of dat niet allemaal wat efficiënter kan. Kijk, dat kom ik alleen te weten door met de mensen zelf te praten tijdens zo'n etentje.
Bob

Beste directeur,
Ja, daar slaat u de spijker op zijn kop. Vorige week verhuisde de afdeling Sales voor de helft naar de vierde etage terwijl de staf op de zesde blijft en dan weet je al dat over een paar weken die staf zegt: dit is wel erg onpraktisch, wij gaan ook maar naar de vierde. Niemand die daarover nadenkt. Best stom. Ja, niet van u hoor, u lijkt me juist het type dat wél over van alles nadenkt, maar u kunt niet alles natuurlijk, al lijkt u me wel een echte duizendpoot.
John Hagoort
Junior Facility Manager

Beste John,
Wat jij schrijft, dat is weer zoiets waar we het over kunnen hebben: dat er wat betreft interne verhuizingen geen pro-actief beleid wordt gevoerd. Daar kun jij best je steentje aan bijdragen, dat zie ik wel: jij hebt dingen snel door. Samen kunnen we bespreken hoe we een stukje intern verhuismanagement kunnen creëren. Mooi toch?
Bob

Beste directeur,
Nou zeg, ik voel me steeds meer gevleid! Ik voel me zelfs al een beetje een manager. Mijn chef Frans zegt altijd dat ik dingen niet zo snel zie en dat ik niet veel potentie heb. Maar nu ik u zo hoor, weet ik zeker dat Frans het verkeerd ziet. Dat is misschien ook wel goed: dat we het over het functioneren van Frans hebben, als ik natuurlijk zo vrij mag zijn. Dat zie ik dan namelijk ook wel weer vanaf de werkvloer: dat Frans niet zoveel potentie heeft. Hij is bijvoorbeeld ook niet zo goed in staat om zijn mensen te enthousiasmeren, ja, wat dat betreft zou hij eens meer naar u moeten kijken, hoe u dat nou doet, dat leidinggeven, daar zou hij nog wat van op kunnen steken.
John Hagoort
Junior Facility Manager

Beste John,
Ik wil altijd erg graag over management praten, John, al is het wellicht verstandig om het niet te veel over personen te hebben. Nou, laten we spijkers met koppen slaan. Kun jij misschien over twee weken?
Bob

Wekelijks de nieuwsbrief van Werk en Leven ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Beste directeur,
Zou het eerder kunnen? Ik heb namelijk een contract voor bepaalde tijd dat over twee weken afloopt en Frans wil niet verder met me. Ik denk dat diep van binnen Frans erg onzeker is en mij als een bedreiging ziet en daarom van me af wil. Dat zijn van die dingen, daarvoor moet je op de werkvloer zijn om die te zien, en daarom zijn die Amerikaanse managementetentjes van u natuurlijk ook zo'n geweldig idee: u hoort nou eens direct en objectief wat er zoal speelt in uw bedrijf. Kunt u niet toevallig deze middag al?
John Hagoort
Junior Facility Manager

Bekijk de andere mailwisselingen van Bob de Manager.

Gebruik je AI als tool voor automatisering of benut je de echte waarde van AI?

De lijst met bedrijven die medewerkers ontslaan omdat ze vervangen zouden kunnen worden door AI, is schier oneindig. Werk kan geautomatiseerd worden, is de gedachte. Maar gebruik je AI alleen als middel voor automatisering, dan benut je de echte potentie van AI niet, vindt MT/Sprout-columnist en AI-watcher Aaron Mirck. De echte waarde zit in versterking, niet in automatisering.

aaron mirck columnist mt/sprout

HP laat 6.000 werknemers gaan, omdat AI taken van hen kan overnemen. Het is niet het eerste bedrijf dat besluit werknemers af te laten vloeien vanwege het gebruik van AI. IBM laat 9.000 mensen gaan, Accenture 11.000, TCS 12.000 en Amazon 14.000. Pinterest gaat met vijftien procent minder werknemers door dankzij AI en WiseTech Global zelfs met bijna 30 procent minder.

In Nederland zijn ING, APG en Bird de meest spraakmakende voorbeelden. ING kondigde aan 950 mensen te laten gaan want AI, het Nederlandse Bird ontsloeg 20 procent van zijn medewerkers en pensioenuitvoerder APG verwacht 1000 tot 1200 banen te kunnen schrappen. De vraag is of de dienstverlening van deze bedrijven even goed blijft met minder werknemers.

Lees ook: Mijn boek zit in ChatGPT, maar waar blijft mijn betaling?

AI inzetten tegen werk als kostenpost

Betaalbedrijf Klarna claimde 700 werknemers niet meer nodig te hebben, nu tweederde van het klantcontact wordt afgehandeld door chatbots. Het gaf later aan juist weer nieuwe medewerkers te willen aantrekken. Ceo Sebastian Siemiatkowski deelde zijn openbaring op X: ‘In een wereld van AI zal niets zo waardevol zijn als mensen. Oké, je kunt ons uitlachen dat we dat zo laat beseffen.’

De voorbeelden hierboven illustreren in elk geval hoe organisaties op dit moment AI vaak inzetten: als middel om taken en banen te automatiseren. De onderliggende waarde van automatisering is dat werk een kostenpost is, een probleem dat opgelost moet worden. De vraag is of deze aanpak organisaties verder helpt.

Economen zeggen: zet AI niet in om werk te automatiseren

Economen van Stanford en MIT denken van niet. Ze stellen dat AI op een slimmere manier kan worden ingezet dan als middel voor automatisering. Het grootste deel van de waarde van onze economie komt, zo leggen ze uit, niet voort uit goedkopere versies van bestaande goederen, maar uit nieuwe producten en diensten. Hun aanbeveling luidt dan ook: zet AI niet in om werk te automatiseren, maar om de mogelijkheden van menselijke inspanning te vergroten.

Een voorbeeld ter illustratie: een communicatiespecialist die de beschikking heeft over AI kan één tekst geschikt maken voor tien verschillende doelgroepen. Maar die communicatiespecialist met AI kan ook tien communicatiespecialisten vervangen. De keuze voor tien communicatiemedewerkers of tien doelgroepen wordt niet door de medewerkers zelf gemaakt, maar door de leiding van een organisatie.

Leiders komen voor de keuze te staan, die in jargon wordt aangeduid als automation (automatisering) versus augmentation (vergroting van mogelijkheden), wat ik vertaal als automatisering versus versterking. In Engelstalige literatuur wordt er over dit onderscheid geschreven, maar Nederland loopt traditiegetrouw weer lichtjaren achter. Zonde, want het leert ons op een nieuwe manier kijken naar de relatie tussen werk en technologie.

Amazon zette AI in voor versterking

Een bekend bedrijf dat ervoor koos om AI in te zetten voor versterking in plaats van automatisering, is Amazon. Het bedrijf had boekwinkels kunnen ‘automatiseren’ door medewerkers te vervangen door robots. Zo zouden kosten worden bespaard, maar het zou niet dezelfde impact hebben gehad als het huidige Amazon, dat de boekenmarkt (helaas) voorgoed veranderde.

Lees ook: AI-agents: slimme collega’s of gewoon automatisering in een glitterjas?

Amazon gebruikt klantdata en AI om lezers automatisch persoonlijke aanbevelingen te bieden. Zo zien consumenten in een oogopslag, op basis van talloze aankopen uit het verleden, welke boeken ze mogelijk nog meer interessant vinden. Dat kan een offline boekwinkel niet en daarom groeide Amazon uit tot de grootste (online) boekhandel. Een voorbeeld van versterking dat ook laat zien dat AI al veel ouder is dan ChatGPT, iets wat in deze hype nog wel eens vergeten wordt. Amazon pionierde immers als online boekhandel in de vorige eeuw.

Werkgevers verwachten veel van automatisering

Werkgevers verwachten dat in 2030 het werk ongeveer gelijk verdeeld zal zijn tussen werknemers, computersystemen en werknemers die gebruikmaken van technologie (ofwel: medewerkers wier vaardigheden door technologie, zoals AI, versterkt worden). Niet elke sector heeft dezelfde verwachtingen van automatisering en het versterken van medewerkers.

Lees ook: Is Nederland blind voor de donkere kant van AI? In de VS zijn bedrijven veel kritischer

In de verzekeringssector, pensioensector en telecom verwachten werkgevers dat automatisering verantwoordelijk is voor meer dan 95 procent van de afname in taken die nu nog uitsluitend door mensen worden gedaan. In de gezondheidszorg en de publieke sector verwacht men dat bijna de helft van de taken die nu alleen door mensen worden uitgevoerd, straks worden uitgevoerd door een samenwerking tussen mens en machine. In die sectoren wordt dan ook meer ingezet op het versterken van medewerkersvaardigheden in plaats van automatisering.

Tot slot: versterk vaardigheden met AI

Versterking in plaats van automatisering vraagt om een andere benadering van AI en werk. Het vraagt om verbeeldingskracht om nieuwe mogelijkheden en concepten te bedenken, en om het lef om die concepten in de organisatie te laten landen. Het is immers makkelijker om taken te automatiseren dan om nieuwe producten of diensten te lanceren. Het vraagt bovenal om werk niet te zien als een probleem dat opgelost moet worden. Stel jezelf deze vraag bij elke AI-toepassing: automatiseer ik een taak, of vergroot ik een vaardigheid?

Er zijn immers genoeg toepassingen denkbaar waarbij AI niet wordt gebruikt om het werk van collega’s te automatiseren, maar waarbij AI hun vaardigheden vergroot. Denk aan AI-agents die medewerkers coachen of in razend tempo bijpraten over de laatste ontwikkelingen. Zodat hun vaardigheden worden ontwikkeld.

Toch blijkt uit onderzoek van Anthropic iets heel anders. Slechts 12 procent van de taken die Claude te vervullen krijgt, valt in de categorie ‘augmentation’. 77 procent van de klanten gebruikt AI vooral om administratieve taken over te nemen, iets wat de AI-maker ‘full task delegation’ noemt. Met andere woorden: het gros van de markt is nog bij AI als middel voor automatisering, slechts een op de acht bij AI als middel voor versterking.

Voorlopen is dus nog nooit zo makkelijk geweest.

Lees ook: AI is geen wondermiddel: 6 nuchtere lessen voor managers