Winkelmand

Geen producten in je winkelwagen.

Bob voelt de zweep van het zwerfkapitaal

Bob voelt de zweep van het zwerfkapitaal
Je leest nu: Bob voelt de zweep van het zwerfkapitaal

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Hij doet zijn best. Dit keer voelt Bob de zweep van het zwerfkapitaal.

VAN Rob 
AAN Bob
ONDERWERP meeting
Bob,
De meeting met de bestuursvoorzitter is verplaatst. Vrijdag kan echt niet doorgaan, want die lui van het Britse hedge fund ITPLKN hebben laten weten vrijdag de hele dag met onze bestuursvoorzitter te willen discussiëren over de paragrafen 234-a en 411-f uit ons jaarverslag. Zoals je zult begrijpen, Bob, moeten we dezer dagen op elk verzoek van welk hedge fund dan ook ingaan. Vandaar dat jij en je mensen nu niet vrijdag maar donderdag om 10 uur worden verwacht.
Met excuses,
Rob van den Hoven
Secretary to the Board

Kees, Michael, Louis, Renate,
Onze meeting met de bestuursvoorzitter is verplaatst van vrijdag naar donderdag. Er komen wat mensen van een hedge fund op bezoek en kennelijk krijgen die tegenwoordig voorrang boven alles. Lullig natuurlijk, temeer daar we de hele donderdag hadden ingeruimd om onze presentatie voor te bereiden, opdat het allemaal wat vlotter gaat dan vorig kwartaal. Ik stel dan ook voor dat we de voorbereiding nu woensdag doen, van 10-17 uur. Ik weet het: lastig om al die agenda’s om te gooien, en zeker lastig voor Renate die haar vrije dag zal moeten inleveren, maar het is nou eenmaal even niet anders.
Met excuses,
Bob

Bob,
Daar ben ik weer. Wederom sorry, maar donderdag gaat ook niet lukken. Onze bestuursvoorzitter krijgt nu ineens een ingelaste video conference call voor de kiezen met het Canadese hedge fund WTPOF dat zestien splitsingopties wil bespreken en trouwens ook 112 vragen heeft over ons internationale fiscale beleid van de afgelopen acht jaar. Dat vergt nogal wat voorbereiding, dus willen we de meeting met jou en je mensen verplaatsen naar volgende week maandag. Oké?
Met excuses,
Rob van den Hoven
Secretary to the Board

Kees, Michael, Louis, Renate,
Héél lastig, maar de meeting is nu weer verzet naar aanstaande maandag. Nu weer omdat het Canadese hedge fund WTPOF een ingelaste meeting eist. Lastig dat we nu weer onze agenda’s moeten herschikken, maar het is niet anders. En Kees: ja, ik weet dat je een lang weekend in Rome hebt gepland, maar als onze belangrijkste financiële man kan ik je maandag toch echt niet missen. Voorbereiden doen we nu vrijdag.
Met excuses,
Bob

Bob,
Ja, je zult mij nu wel erg vervelend gaan vinden, maar wij worden hier op het Hoofdkantoor zelf ook helemaal tureluurs van die hedge funds. Nu eist het Argentijnse hedge fund FGVBMP dat we hen zondagavond om 23 uur op Schiphol uitleggen wat paragraaf 131-k in het supplement van ons jaarverslag precies voor financiële consequenties heeft voor de komende twee kwartalen. Het zal in elk geval nachtwerk worden en dus kunnen we de meeting op maandag met jou en je mensen beter cancellen. Zullen we zeggen volgende week woensdag? Dat zal dan wel vanaf 20.45 uur worden, want we vliegen die dag eerst naar Berlijn om aan het Duits-Russische hedge fund DWATPL uit te leggen waarom wij vooralsnog weigeren om nog voor 1 juli zes van onze zeven divisies in de etalage te zetten.
Met excuses,
Rob van den Hoven
Secretary to the Board

Kees, Michael, Louis, Renate,
Het wordt nu héél vervelend, maar de meeting is nu volgende week woensdag, vanaf 20.45.
Bob

Bob,
Sorry, Bob, sorry, sorry, sorry: hedge fund DMKXW uit Los Angeles laat ons net telefonisch weten dat ze ons hele concern willen rippen in 87 onderdelen en die allemaal tegelijk in de etalage zetten. Onze bestuursvoorzitter ontplofte bijna letterlijk toen ik het hem net vertelde. Maar goed, een en ander heeft wel als consequentie dat we volgende week vanaf Berlijn meteen doorvliegen naar Los Angeles, waar we zullen proberen om DMKXW dit idee uit het hoofd te praten. Ik vermoed dat we dan meteen doorgaan naar Chicago, want hedge fund MNPKLP heeft zojuist per e-mail geëist dat onze bestuursvoorzitter binnen twee weken opstapt.
Met excuses,
Rob van den Hoven
Secretary to the Board

Kees, Michael, Louis, Renate,
Ik heb net Rob van den Hoven aan de lijn gehad. Onder voorbehoud hebben we nu volgende week zaterdag een video conference call met onze bestuursvoorzitter. De meeting is om 3 uur ’s nachts, wegens het tijdsverschil met Chicago, en Rob waarschuwt bij voorbaat dat het enkele uren later kan worden en staat niet in voor het humeur van onze bestuursvoorzitter.
Bob

Meer Bob de manager?

Heeft jouw product nog bestaansrecht als je voor de maatschappelijke kosten moet opdraaien?

We zitten in een gigantische systeemcrisis, maar we houden in een ultieme krachtsinspanning vast aan onze huidige, vervuilende systemen en producten. Alles moet in de huidige verdienmodellen passen. Een recept voor mislukking, concludeert Werner Schouten.

klimaattop egypte 2022 werner schouten
Je leest nu: Heeft jouw product nog bestaansrecht als je voor de maatschappelijke kosten moet opdraaien?

Wanneer het gaat om de verduurzaming van het bedrijfsleven, probeert elk bedrijf haast hetzelfde te doen: we blijven dezelfde producten produceren, maar proberen deze in een klimaatneutraal en circulair jasje te stoppen.

Kunstmest? Daarvan gaan we de CO2-uitstoot onder de grond stoppen. Plastic? Dat maken we circulair! (wat eigenlijk onmogelijk is voor fossiel plastic, maar die illusie wordt graag in stand gehouden). Onze veestapel? Die geven we ander voer zodat ze minder methaanscheten laten.

In Nederland proberen we in allerijl de uitstoot van alle fabrieken, industrieën en sectoren te halveren tegen 2030. Zonder ons af te vragen of een sector er überhaupt wel zou moeten zijn in een klimaatneutraal 2100.

Systeemcrisis

Terwijl we in een gigantische systeemcrisis zitten, houden we ons in een ultieme krachtsinspanning vast aan onze huidige, vervuilende systemen en producten. We proberen alles in de huidige verdienmodellen in te passen.

Deze aanpak is een recept voor mislukking. Dan kunnen we straks in 2040 concluderen: operatie geslaagd, patiënt overleden. Dan zijn we allemaal aan de slag gegaan met verduurzaming en de materialentransitie, maar zitten we uiteindelijk nog steeds niet binnen de grenzen van de planeet.

Lees ook: Jan Rotmans (prof. transitiekunde): ‘Veel managers denken wendbaar te zijn, weinigen zijn het écht’

Dat dit een doodlopende weg is, werd pijnlijk duidelijk bij een evenement van de industrie dat ik laatst bijwoonde. Elk groot industrieel bedrijf heeft inmiddels voor zichzelf berekend hoe de eigen fabriek in Nederland klimaatneutraal kan worden.

Niet elk bedrijf past een duurzaam jasje

Nu pas, na 30 jaar aan klimaattoppen, kwamen de bedrijven samen om de plannen op elkaar te leggen en te kijken naar de toekomst van de industrie in Nederland. En wat blijkt: het telt niet op.

Om élk industrieel bedrijf in Nederland in een duurzaam jasje te stoppen, zoals de bedrijven zelf voor ogen hadden, is meer hernieuwbare energie nodig dan we hier ooit gaan opwekken en zijn meer biogrondstoffen nodig dan Nederland redelijkerwijs kan gebruiken.

Uitfaseren van sectoren en producten onvermijdelijk

Ergo: niet alles kan. We moeten keuzes gaan maken. Zeker nu de overheid miljarden heeft klaarstaan voor de verduurzaming van de Nederlandse industrie, moeten we haarfijn kiezen wat wel en wat niet. Afbouw en uitfaseren van sectoren en producten is onvermijdelijk.

Er zijn natuurlijk al een aantal voor de hand liggende quick wins waar al veel over wordt geschreven. Wanneer je dubbel en dwars inzet op méér openbaar vervoer en minder auto’s, heb je een stuk minder raffinaderijen, asfaltcentrales, staalfabrieken (voor de auto’s) en zeldzame aardmetalen (voor autobatterijen) nodig.

Afbouwen en uitfaseren radicaal? Niet per se. De EU is hier steeds meer mee aan de slag

Wanneer je massaal met hout gaat bouwen, kun je extra staal- en betonfabrieken sluiten. Grootschalig overstappen op biologische landbouw? Dat scheelt enorm in de productie van pesticiden door de chemische industrie en in kunstmestproductie.

Essentiële stap in transitie

Daarnaast moeten we sommige zaken gewoon niet meer doen. In plaats van dat we energieslurpende crypto’s gaan maken, kun je je afvragen of we deze niet gewoon moeten verbieden zoals China, Egypte en Marokko al doen.

Moeten we privéjets op biokerosine laten vliegen of überhaupt niet meer laten vliegen? En wat te denken van cruiseschepen, (ultra)fast fashion, gasgestookte sierbloemen en ruimtetoerisme?

Lees ook: Hans Stegeman (Triodos): ‘De circulaire economie heeft niet nóg meer nieuwe producten nodig’

Hoewel voor veel bedrijven ogenschijnlijk onaantrekkelijk, het uitfaseren van zaken is een essentiële stap in de transitie. Anders blijft het vechten tegen de bierkaai. Alles waar de markt dan mee komt, van de ultra fast fashion van Shein tot de pretreisjes naar de ruimte van Elon Musk, moet dan in een klimaatneutraal jasje worden gestopt.

Telkens weer zal de regelgeving achter de feiten aanlopen en is de innovatie al ontspoord voordat de innovatie fatsoenlijk is gereguleerd. Dat werkt niet.

EU-verbod

Afbouwen en uitfaseren is een noodzakelijk medicijn. Klinkt radicaal? Niet per se. De EU is hier steeds meer mee aan de slag. In Europa’s Chemicals for Sustainability Strategy worden straks schadelijke stoffen geclassificeerd als ‘essentieel’ of ‘niet-essentieel’ voor de samenleving.

Schadelijke, niet-essentiële stoffen, zoals chromium trioxide en PFAS, worden dan simpelweg verboden. Pijnlijk voor het bedrijf, maar belangrijk voor gezondheid, milieu en verduurzaming.

Een dergelijke aanpak is win-win. Niet alleen maakt dit de uitdaging makkelijker, het speelt ook veel geld, talent en innovatiekracht vrij om de daadwerkelijk duurzame oplossingen die de toekomst hebben, een boost te geven. Onderzoek wijst ook uit dat zulke normeringen van overheden het aantal nieuwe patenten, en dus innovatie, enorm in de hand werken.

Lees ook: Klimaatpositief worden als bedrijf? Dat is nog best een uitdaging

Cruciale vraag voor bedrijven

Jammer genoeg is veel van deze strenge regelgeving er nog niet. Dus is het aan de bedrijven om de leiding te nemen. Bedrijven zouden zichzelf deze vraag moeten stellen: Als je verantwoordelijk wordt gesteld voor maatschappelijke kosten van baten van product, heeft jouw product dan nog bestaansrecht?

Ben je als onderneming écht zoveel mogelijk van je geld, tijd en innovatiekracht aan het investeren in het versnellen van de transitie? Wanneer het antwoord nee is, is een omwenteling van je verdienmodel en activiteiten noodzakelijk, want voor je het weet is jouw product de volgende die wordt uitgefaseerd.

Deze bedrijven lopen voorop in de duurzame transitie: