Het is een vraag waarbij mijn haren recht overeind gaan. Moeten jongeren niet bang zijn dat AI hun baan gaat overnemen? Het korte antwoord is nee. De jongeren zijn niet de banenverliezers, maar juist de winnaars. Het echte risico op functieverlies zit niet bij starters, maar in de boardroom. Daar kijken ervaren bestuurders je soms glazig aan zodra je begint over NotebooKLM, Perplexity of Nano Banana.
Impact AI op banen Generetie Z
Dat de angst voor baanverlies bestaat, is begrijpelijk. Sterker nog, de cijfers lijken die angst te ondersteunen. Onderzoek van Stanford University laat zien dat werknemers tussen de 22- en 25 jaar in beroepen met een hoge AI-blootstelling als eersten de gevolgen merken.
Hun werkgelegenheid daalt met ongeveer 10 procent binnen anderhalf jaar na de invoering van generatieve AI. Randstad zag daarnaast het aantal vacatures voor entrylevelfuncties sinds begin 2024 met circa 29 procent dalen. En McKinsey schatte dat ruim tweederde van de werkactiviteiten, vooral in de dienstensector, te automatiseren is met AI en aanverwante technologieën.
Lees ook: Gen Z wil geen manager, maar iemand die de weg wijst – en vraagt hoe hun weekend was
Juist Gen Z gebruikt AI
Toch missen de bedrijven bij het lezen van deze cijfers een cruciaal punt. Het zijn juist jongeren die deze technologieën gebruiken. Toen AI toegankelijk werd, waren zij er als eersten bij. Niet per se in de ontwikkeling, maar wel in het dagelijkse gebruik.
CBS cijfers bevestigen dit beeld. 49 procent van de 18- tot 25 jarigen gebruikt AI in het werk. Bij 45- tot 55 jarigen is dat slechts 21 procent. Jongeren testen nieuwe technologie razendsnel en adopteren alleen wat werkt. Oudere generaties volgen later, vaak pas nadat jongeren de toepassingen hebben uitgefilterd en geoptimaliseerd. Wat jongeren negeren, verdwijnt geruisloos.
Kijk maar naar social media. Het waren niet de ervaren volwassenen die Facebook, Instagram of later TikTok en Snapchat groot maakten. Jongeren kiezen. De rest volgt.
Digitale vaardigheden
Daar staat tegenover dat werknemers, naarmate ze ouder worden, juist minder digitaal vaardig worden. Het percentage Nederlanders met meer dan digitale basisvaardigheden ligt bij 25- tot 45 jarigen ruim twee keer zo hoog als bij 65- tot 75 jarigen. En volgens de Barometer Digitale Inclusie beschikt bijna de helft (!) van de 55-plussers over zwakke digitale vaardigheden.
Is het dan logisch om startersfuncties te automatiseren als je naar de omzetsheet kijkt? Absoluut. Is het verstandig voor je toekomstbestendigheid? Allesbehalve.
Lees ook: Gen Z zou deze 3 dingen direct afschaffen op de werkvloer
De slimme vraag is dus niet welke functies je kunt schrappen, maar wie je nodig hebt om AI goed te benutten. Loop eens langs je (nog) niet geautomatiseerde startersafdeling.
AI-tools
Vraag je werknemers welke AI-tools zij dagelijks gebruiken. Laat hen meedenken over hoe AI slimmer kan worden ingezet. Jongeren hebben weinig AI-angst. Juist daarom is jouw rol als ervaren professional belangrijk. Niet om te remmen, maar om kritische en ethische vragen te stellen. Niet om het tegen te houden, maar om het veilig en verantwoord te maken.
Uit mijn eigen onderzoek onder Nederlandse jongeren blijkt hun motto niet voor niets: work smarter, not harder. In de praktijk zie ik dat jongeren vooral administratieve en repetitieve taken automatiseren. Daardoor ontstaat ruimte. Ruimte voor de inhoud. Voor andere en betere perspectieven, voor nieuwe ideeën. Eigenlijk precies waar hun kracht ligt.
Ruimte geven, in plaats van snijden
Gebruik die tijdwinst van automatisering dus niet om startersfuncties weg te snijden, maar om jonge mensen ruimte te geven. Ruimte om verouderde manieren van denken en werken te vernieuwen. Dat doen ze niet alleen goed, ze doen het ook graag.
Dus aan alle (toekomstige) boardroomleden die nog druk bezig zijn met hun profit and loss en mogelijke reorganisaties: volg deze kerstvakantie een cursus AI. Dan blijft je plek in de boardroom misschien nog even veilig.
Doe je dat niet, dan is de kans groot dat een jongere binnen vijf jaar al jouw kennis in een zelfgebouwde chatbot heeft zitten, terwijl jij inmiddels net weet hoe je een afbeelding maakt met Nano Banana.
Lees ook: Teamplayer gezocht? Gen Z prikt zo door vage vacatureteksten heen
