Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Bob leert dat de duivel in details zit

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In aflevering 176 leert hij dat de duivel vaak in de details zit.

Bob
Aan Robert-jan
Onderwerp: de Breemans & Breemans deal

Hoi Robert-Jan,
Wat hoor ik? Gaat die deal met Breemans & Breemans niet door? Hoe kan dat nou? En waarom heb je niet even gebeld?
Bob

Bob,
Sorry, ik was even helemaal van slag. Ja, het is niet anders: de deal gaat niet door. Heel hard. Ben er kapot van.
Robert-Jan

Robert-Jan,

Maar vanochtend zeiden jullie nog dat het voor 98 procent rond was. Vier ton omzet mislopen… Dit komt ook bij mij wel hard aan. Jongens, hoe kan dit nou? We waren toch goed voorbereid?
Bob

Bob,
Nou ja, wel lullig eigenlijk. We hadden volgens mij echt een prima presentatie op Tom zijn iPad gezet. Alle cijfers, kosten, alle posten duidelijk op een rij, ook de hele organisatie eromheen. Wat gebeurt er: zijn zoontje neemt vanochtend die iPad per ongeluk mee. Dat geloof je toch niet? Nou ja, denken Tom en ik: het zit wel in ons hoofd, improviserend komen we er wel uit. Zit namens Breemans & Breemans ineens Harry daar, omdat Paul ziek geworden is. Domper. Paul, dat is een vriendje van me, die kan daar wel om lachen, om zo’n iPad-incident. Maar die Harry, zeg. Die zegt heel zuinigjes: ‘O, geen presentatie? Is dat jullie gewoonte of zo?’ Nou, zie dan nog maar eens een prettig sales-sfeertje op te bouwen.
Robert-Jan

Robert-Jan,
Vreemd. Ik ken Harry als een prettig type. Ik heb hem vaak als gesprekspartner meegemaakt en dat ging altijd goed.
Bob

Bob,
Nou ja, ik moet zeggen: even daarvoor wilde Tom het ijs breken. Er hangt daar een foto van een vrouw en Tom zegt: ‘Lekker ding.’ Ja, misschien niet zo verstandig, maar Tom doet dit nog niet zo lang, was ook best nerveus, dus hij denkt: ik probeer wat. Maar Harry leek echt geschokt.
Robert-Jan

Robert-Jan,
Daar kan ik inkomen. Dat lekkere ding, dat is Karin, zijn vorig jaar overleden vrouw. Idioot, zo’n opmerking. Valt me mee dat er überhaupt een gesprek geweest is.
Bob

Bob,
Nou goed, beetje ijzige sfeer dus, maar we begonnen toch maar te presenteren, uit het hoofd, hè. Ging nog even goed, totdat Tom een verkeerd cijfer noemt, en Harry zegt: ‘82.000 euro op die post? Dat kan toch helemaal niet?’ Wij allebei in de war. En ja, in plaats van te zeggen: ‘Komen we nog op terug, Harry’, pakt Tom z’n mobiel, belt de zaak, wordt doorverbonden, dan nog een keer doorverbonden, dan weer een voicemail, je kent dat wel. Hij belt opnieuw, doet uiterst geïrriteerd tegen onze receptie, zweet op zijn voorhoofd… Enfin, 10 minuten later zegt Tom alsnog: ‘Komen we nog op terug, Harry!’
Robert-Jan
 

Robert-Jan,
Jezus, wát een gepruts. En van Tom snap ik dat nog, die is hier net twee maanden bezig. Maar wat was jouw rol dan? Jij kon toch ingrijpen? Jij bent toch de senior?
Bob

Bob,
Ja, weet ik. Tom zou eerst de details doen, daarna zou ik er een verhaal van maken. Maar bij de details ging het al mis, dus moest ik Tom steeds onderbreken, ja, dat maakt geen goede indruk, ik weet het, zeker niet als het steevast eindigt met: ‘Komen we nog op terug, Harry!’ En toen zat Harry dus inmiddels op zijn iPad zijn mail te checken, ook wel weer logisch…
Robert-Jan

Robert-Jan,
Waarom zeiden jullie niet halverwege: ‘Harry, duizendmaal excuus, we komen graag zsm terug met alle cijfers keurig op een rij’? Zoals ik Harry ken, had hij daarvoor nog best begrip kunnen opbrengen.
Bob

Bob,
Wilde ik ook net doen, maar toen vroeg Tom dus aan Harry: ‘Interesseert het u eigenlijk nog wel?’ Nou, Harry meteen: ‘Eerlijk gezegd niet, nee.’ Ik heb 14 jaar saleservaring, maar toen wist ik toch even niets te zeggen. Tom wel trouwens. Die zei: ‘Ik heb twee maanden saleservaring, maar zo ben ik nog nooit behandeld.’
Robert-Jan

Robert-Jan,
Ongelooflijk… En zo zijn jullie uit elkaar gegaan?
Bob

Bob,
Ja. Nou ja, tja… We staan op. Tom kijkt nog even naar die foto, en zegt, volgens mij best nog goedbedoeld: ‘Na zo’n verlies… eigenlijk wel logisch dat u zo reageert. We nemen u dan ook niets kwalijk, hoor.’
Robert-Jan

Wekelijks de nieuwsbrief van Werk en Leven ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Afbeelding via Flickr, gags9999

> Bekijk de andere mailwisselingen van Bob de Manager

Gebruik je AI als tool voor automatisering of benut je de echte waarde van AI?

De lijst met bedrijven die medewerkers ontslaan omdat ze vervangen zouden kunnen worden door AI, is schier oneindig. Werk kan geautomatiseerd worden, is de gedachte. Maar gebruik je AI alleen als middel voor automatisering, dan benut je de echte potentie van AI niet, vindt MT/Sprout-columnist en AI-watcher Aaron Mirck. De echte waarde zit in versterking, niet in automatisering.

aaron mirck columnist mt/sprout

HP laat 6.000 werknemers gaan, omdat AI taken van hen kan overnemen. Het is niet het eerste bedrijf dat besluit werknemers af te laten vloeien vanwege het gebruik van AI. IBM laat 9.000 mensen gaan, Accenture 11.000, TCS 12.000 en Amazon 14.000. Pinterest gaat met vijftien procent minder werknemers door dankzij AI en WiseTech Global zelfs met bijna 30 procent minder.

In Nederland zijn ING, APG en Bird de meest spraakmakende voorbeelden. ING kondigde aan 950 mensen te laten gaan want AI, het Nederlandse Bird ontsloeg 20 procent van zijn medewerkers en pensioenuitvoerder APG verwacht 1000 tot 1200 banen te kunnen schrappen. De vraag is of de dienstverlening van deze bedrijven even goed blijft met minder werknemers.

Lees ook: Mijn boek zit in ChatGPT, maar waar blijft mijn betaling?

AI inzetten tegen werk als kostenpost

Betaalbedrijf Klarna claimde 700 werknemers niet meer nodig te hebben, nu tweederde van het klantcontact wordt afgehandeld door chatbots. Het gaf later aan juist weer nieuwe medewerkers te willen aantrekken. Ceo Sebastian Siemiatkowski deelde zijn openbaring op X: ‘In een wereld van AI zal niets zo waardevol zijn als mensen. Oké, je kunt ons uitlachen dat we dat zo laat beseffen.’

De voorbeelden hierboven illustreren in elk geval hoe organisaties op dit moment AI vaak inzetten: als middel om taken en banen te automatiseren. De onderliggende waarde van automatisering is dat werk een kostenpost is, een probleem dat opgelost moet worden. De vraag is of deze aanpak organisaties verder helpt.

Economen zeggen: zet AI niet in om werk te automatiseren

Economen van Stanford en MIT denken van niet. Ze stellen dat AI op een slimmere manier kan worden ingezet dan als middel voor automatisering. Het grootste deel van de waarde van onze economie komt, zo leggen ze uit, niet voort uit goedkopere versies van bestaande goederen, maar uit nieuwe producten en diensten. Hun aanbeveling luidt dan ook: zet AI niet in om werk te automatiseren, maar om de mogelijkheden van menselijke inspanning te vergroten.

Een voorbeeld ter illustratie: een communicatiespecialist die de beschikking heeft over AI kan één tekst geschikt maken voor tien verschillende doelgroepen. Maar die communicatiespecialist met AI kan ook tien communicatiespecialisten vervangen. De keuze voor tien communicatiemedewerkers of tien doelgroepen wordt niet door de medewerkers zelf gemaakt, maar door de leiding van een organisatie.

Leiders komen voor de keuze te staan, die in jargon wordt aangeduid als automation (automatisering) versus augmentation (vergroting van mogelijkheden), wat ik vertaal als automatisering versus versterking. In Engelstalige literatuur wordt er over dit onderscheid geschreven, maar Nederland loopt traditiegetrouw weer lichtjaren achter. Zonde, want het leert ons op een nieuwe manier kijken naar de relatie tussen werk en technologie.

Amazon zette AI in voor versterking

Een bekend bedrijf dat ervoor koos om AI in te zetten voor versterking in plaats van automatisering, is Amazon. Het bedrijf had boekwinkels kunnen ‘automatiseren’ door medewerkers te vervangen door robots. Zo zouden kosten worden bespaard, maar het zou niet dezelfde impact hebben gehad als het huidige Amazon, dat de boekenmarkt (helaas) voorgoed veranderde.

Lees ook: AI-agents: slimme collega’s of gewoon automatisering in een glitterjas?

Amazon gebruikt klantdata en AI om lezers automatisch persoonlijke aanbevelingen te bieden. Zo zien consumenten in een oogopslag, op basis van talloze aankopen uit het verleden, welke boeken ze mogelijk nog meer interessant vinden. Dat kan een offline boekwinkel niet en daarom groeide Amazon uit tot de grootste (online) boekhandel. Een voorbeeld van versterking dat ook laat zien dat AI al veel ouder is dan ChatGPT, iets wat in deze hype nog wel eens vergeten wordt. Amazon pionierde immers als online boekhandel in de vorige eeuw.

Werkgevers verwachten veel van automatisering

Werkgevers verwachten dat in 2030 het werk ongeveer gelijk verdeeld zal zijn tussen werknemers, computersystemen en werknemers die gebruikmaken van technologie (ofwel: medewerkers wier vaardigheden door technologie, zoals AI, versterkt worden). Niet elke sector heeft dezelfde verwachtingen van automatisering en het versterken van medewerkers.

Lees ook: Is Nederland blind voor de donkere kant van AI? In de VS zijn bedrijven veel kritischer

In de verzekeringssector, pensioensector en telecom verwachten werkgevers dat automatisering verantwoordelijk is voor meer dan 95 procent van de afname in taken die nu nog uitsluitend door mensen worden gedaan. In de gezondheidszorg en de publieke sector verwacht men dat bijna de helft van de taken die nu alleen door mensen worden uitgevoerd, straks worden uitgevoerd door een samenwerking tussen mens en machine. In die sectoren wordt dan ook meer ingezet op het versterken van medewerkersvaardigheden in plaats van automatisering.

Tot slot: versterk vaardigheden met AI

Versterking in plaats van automatisering vraagt om een andere benadering van AI en werk. Het vraagt om verbeeldingskracht om nieuwe mogelijkheden en concepten te bedenken, en om het lef om die concepten in de organisatie te laten landen. Het is immers makkelijker om taken te automatiseren dan om nieuwe producten of diensten te lanceren. Het vraagt bovenal om werk niet te zien als een probleem dat opgelost moet worden. Stel jezelf deze vraag bij elke AI-toepassing: automatiseer ik een taak, of vergroot ik een vaardigheid?

Er zijn immers genoeg toepassingen denkbaar waarbij AI niet wordt gebruikt om het werk van collega’s te automatiseren, maar waarbij AI hun vaardigheden vergroot. Denk aan AI-agents die medewerkers coachen of in razend tempo bijpraten over de laatste ontwikkelingen. Zodat hun vaardigheden worden ontwikkeld.

Toch blijkt uit onderzoek van Anthropic iets heel anders. Slechts 12 procent van de taken die Claude te vervullen krijgt, valt in de categorie ‘augmentation’. 77 procent van de klanten gebruikt AI vooral om administratieve taken over te nemen, iets wat de AI-maker ‘full task delegation’ noemt. Met andere woorden: het gros van de markt is nog bij AI als middel voor automatisering, slechts een op de acht bij AI als middel voor versterking.

Voorlopen is dus nog nooit zo makkelijk geweest.

Lees ook: AI is geen wondermiddel: 6 nuchtere lessen voor managers