Winkelmand

Geen producten in de winkelwagen.

Bob komt terug van vakantie

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer komt hij uitgerust terug van vakantie.

VAN Bob
AAN Robert-Jan
ONDERWERP Terug van weggeweest

Hoi Robert-Jan,
Ik ben weer terug van vakantie, helemaal klaar om maandag weer aan de slag te gaan! Ik ben wel benieuwd hoe het bij jullie was. Maakte me een beetje ongerust, omdat er niet gebeld werd en mijn Blackberry ook leeg bleef, maar besloot uiteindelijk toch zelf geen contact op te nemen. Je moet dingen ook eens met rust kunnen laten, toch? Maar zeg eens, hoe was het zo zonder mij? Best stressvol zeker?
Bob

Dag Bob,
Ben je nu alweer terug? Ik dacht eerlijk gezegd dat je nog een week vakantie had. Het ging hier opvallend goed. Druk, maar de stress viel wel mee en niet op de laatste plaats: de sfeer was heel goed. Dat kwam ook door die deal met Kenningdale, je weet wel, waar jij al maanden mee bezig was en die je eigenlijk al had opgegeven. Maar tijdens je vakantie heeft Maarten het opgepakt en geloof het of niet: binnen een week was het rond. Dat gaat toch mooi om 2,3 miljoen omzet! We hebben het met z'n allen gevierd met een personeelsbarbecue. Láng geleden dat we als bedrijf zo'n geslaagd feest hadden. Jammer dat je er niet bij was.
Robert-Jan

Robert-Jan,
Nou, gefeliciteerd met die deal. Ik begrijp het eerlijk gezegd niet goed, want Kenningdale en ik, we kwamen er gewoon niet uit. Maar oké, als het Maarten wel gelukt is, dan zeg ik – want zo sportief ben ik wel: knap werk. En ook leuk dat het personeelsfeest zo geslaagd was, al vind ik dat je me daarover wel even had kunnen bellen of mailen.
Bob

 

Bob,
Ja, sorry. Helemaal vergeten, vanwege de drukte en ook vanwege de euforie, denk ik. Want we hadden ook Tom nog: die heeft een deal gesloten met ADK uit Keulen. Je weet wel, dat bedrijf waarvan je zei: nul komma nul kans dat we daar omzet uit halen. Nou, het is Tom toch gelukt. Geen 2,3 miljoen misschien, maar toch mooi 800k. Je weet nog dat Tom vlak voor je vakantie zei dat hij er helemaal doorheen zat? Nou, hij is nu helemaal opgefleurd. Mooi toch?
Robert-Jan

Robert-Jan,
Ja, heel mooi Robert-Jan. En het is nou ook weer niet zo dat ik heb gezegd dat er met ADK helemaal niets te winnen viel. Ik had alleen zo mijn twijfels. Maar blij dat Tom die twijfels heeft weggenomen en dat hij helemaal is opgefleurd. Hoe waren trouwens de contacten met Hoofdkantoor en de Raad van Bestuur? Heb je nu net als ik ervaren dat er met die mensen nauwelijks een normaal gesprek te voeren valt?
Bob

Bob,
Nou, nee hoor, dat viel alleszins mee. Ze waren natuurlijk zeer tevreden over die twee deals en stuurden zelfs een taart. Vond ik best ontroerend. En de bestuursvoorzitter belde me persoonlijk om ons team te feliciteren met die deals en hoewel jij hem steevast ‘de slager' noemt en ‘meneer bullebak', moet ik zeggen dat hij in dat gesprek erg enthousiast en stimulerend overkwam, zelfs warm. Volgende week ga ik met hem eten, dat wilde hij nadrukkelijk. Ik heb hem gezegd dat ik dat toch vreemd vind, dat hij met de adjunct gaat lunchen en de directeur er dan niet bij is, maar dat vond hij geen punt. En weet je wat? Hij blijkt net als ik verzot te zijn op barokmuziek. Ik hoorde van jou altijd dat hij een complete cultuurbarbaar zou zijn, maar dat valt dus best mee.
Robert-Jan

Robert-Jan,
Nou, als jij per se met die man alleen wilt eten, zonder mij, dat moet kunnen. Dat soort dingen, daar zit ik helemaal niet mee, echt, geen probleem, ik gun het je van harte. Waar ga je trouwens met hem eten? Zeker in zo'n pseudo-moderne nep-Toscaanse ballentent?
Bob

Bob,
Nee, bij hem thuis. Ook zo toevallig: we blijken allebei koken als passie te hebben. Zie je het voor je, de bestuursvoorzitter en ik, schorten aan, samen achter het fornuis?
Robert-Jan

Wekelijks de nieuwsbrief van Werk en Leven ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Robert-Jan,
Ja, ik zie het echt helemaal voor me. Ik geloof dat ik wel genoeg ben bijgepraat. Zie je maandag bij het MT.
Bob

Bob,
Oh, dat vergat ik nog: er is maandag geen MT. We hebben tijdens je vakantie proefondervindelijk vastgesteld dat één keer in de twee weken MT meer dan voldoende is. En dat je er echt geen dagdeel voor nodig hebt: een uurtje is genoeg, mits je het maar goed voorbereidt en voorzit. Je kunt maandag dus best wat later komen, Bob. Of nog een weekje vakantie erbij nemen, geen enkel probleem.
Robert-Jan

Meer Bob de manager?

Hoe innovatief is jouw bedrijf op een schaal van Snoop Dogg tot Vanilla Ice?

Het is volkomen menselijk: zodra een aanpak werkt eraan vast blijven houden. En dat is precies waar groei en innovatie stokken, vertelt expert Diana Kander op het Amsterdam Business Forum. 'Wat remt je groei af, zodat je niet het tempo van Snoop Dogg haalt?'

Foto: Getty Images

Het jagen op zombies heeft nu ook zijn intrede gedaan in de corporate wereld. Diana Kander introduceerde het vrijdag op het Amsterdam Business Forum. De Oekraïens-Amerikaanse expert in innovatie, serie-ondernemer en bestsellerauteur, maakt daarmee een opmerkelijk debuut op de jaarlijkse hoogmis voor leiderschap.

Voor haar is nieuwsgierigheid de katalysator van groei. Om dat duidelijk te maken, schetst ze het verschil tussen de rappers Snoop Dogg en Vanilla Ice. Waarbij ze Vanilla Ice niet hardop een zombie noemt, maar wel duidelijk maakt dat hij is blijven hangen in de jaren negentig van de vorige eeuw.

Snoop Dogg niet, die heeft inmiddels zijn eigen ijsmerk, eigen ontbijtgranen, juwelierswinkels, hondenkleding, een café, een voetbalclub, een YouTube kanaal voor kinderliedjes en zelfs een Sega videogame opgetuigd.

Hij runt een eigen investeringsfonds met 100 miljoen dollar kapitaal erin, Casa Verde Capital. En tussendoor is hij nog basketbalcommentator en verkoper van virtueel vastgoed in de Metaverse. Ook hij heeft een niet te stillen honger, maar die wordt gevoed door nieuwsgierigheid.

Succes remt af

Kander vuurt twee serieuze vragen op het publiek af: ‘Hoe snel ben je aan het innoveren, op een schaal van Snoop tot Vanilla Ice?’ En: ‘Wat remt je groei af, zodat je niet het tempo van Snoop Dogg haalt?’

Lees ook: Wat Snoop Dogg beter begrijpt van leiderschap dan veel ceo’s

Het antwoord, vervolgt Kander, is je eigen succes. ‘Zodra we een manier van werken hebben gevonden, houden we daar min of meer aan vast en proberen we zo efficiënt mogelijk te zijn in wat we kunnen.’

Hoe beter het gaat, hoe minder de vraag wordt gesteld hoe of wat er nog beter kan. En dat stopt organisaties in hun groei. Om echt grote stappen te zetten in innovatie en exponentiële groei moeten leiders ruimte gaan maken voor die broodnodige nieuwsgierigheid, geeft ze aan. Hoe dan? Voor MT/Sprout zoomen we in op drie stappen.

Stap 1: ga op zombiejacht

Begin met jacht te maken op zombies. Daarmee bedoelt ze alles wat meer tijd en moeite kost dan wat het oplevert aan waarde. Een project dat maar eindeloos doorloopt, omdat er geen plan B is. Een proces dat is gecreëerd door iemand die er niet eens meer is. Vergaderingen waar te veel mensen aan deelnemen om efficiënt te zijn.

Kander benadrukt om vooral niet meer toe te voegen aan toch al overvolle to-do-lijstjes. Innoveren begint juist met stoppen. Waarmee moeten we stoppen, dat is de vraag die leiders moeten stellen.

Ze adviseert om meer tijd en energie te besteden aan wat ertoe doet, aan het vergroten van impact, want dat is de stimulans voor groei. Dat is een belangrijke taak voor leiders. ‘Het is namelijk erg moeilijk om dingen te stoppen die nergens op slaan.’

Lees ook: Deze twee succesondernemers laten zien hoe ze met AI hun nieuwe productbedrijf runnen

Stoppen kost tijd

Het kost bovendien ongelooflijk veel tijd om op een natuurlijke manier te stoppen. Ze vertelt over de populariteit van röntgenfoto’s in het verleden. De voetjes van kinderen worden gemeten via röntgenstraling, vrouwen gebruiken het als haarverwijderaar op hun gezicht, en zwangere vrouwen krijgen regelmatig een röntgenscan om te zien of de baby goed ligt.

In 1958 komt een rapport uit waarin een verband wordt gelegd met kinderkanker en röntgenstraling. Het duurt dan nog 25 jaar voordat deze praktijk echt uit de ziekenhuizen verdwenen is. ‘Ik weet dat jullie geen röntgenfoto’s maken van zwangere vrouwen, maar ik weet zeker dat er binnen jullie organisatie wel een paar zombies zitten. Zodra je je mensen vraagt waarmee je zou moeten stoppen, komen ze vast met allerlei ideeën.’

Stap 2: pak een leeg vel

Nu er een beetje ruimte is gemaakt, is het tijd voor stap twee. Die begint met de vraag: Wat kan op een nieuwe manier worden bekeken of worden vormgegeven? Kander wijst erop dat succesvolle leiders in te kleine stapjes denken. Daarmee remmen ze de groei af. Bij de grote strategische vergaderingen gaat het te vaak over hetzelfde als vorig jaar, maar dan net iets beter.

‘Ik wil dat deze vraag, dit woord – reimagine – een vast onderdeel wordt van jullie dagelijkse woordenschat. Dat woord zegt namelijk laten we beginnen met het krachtigste innovatie-instrument dat we tot onze beschikking hebben: een blanco vel papier.’

‘Nodig die jongeren maar uit die geen idee hebben waar ze het over hebben’, gaat ze verder. Juist voor die frisse blik. Kies elk jaar één proces uit dat wordt aangepakt. Denk na over een nieuwe manier om mensen op te leiden, de klanten van dienst te zijn. Zo vertelt ze over haar eigen eerste juridische bedrijf, waarmee ze het eerste jaar 77.000 dollar omzet boekte.

Stop met recycleren

Om in een zeer gewild acceleratorprogramma te komen, moet ze echter 1 miljoen dollar omzetten. Dat haalt ze niet in jaar twee. ‘Maar ik verdiende 870.000 dollar en daarna nog miljoenen. En dit is het belangrijkste deel. Het kwam doordat ik stopte met alles wat in het eerste jaar voor mij had gewerkt. Ik weet dat het gek klinkt, maar de dingen die ons vandaag de dag van dienst zijn, belemmeren ons ook in wat er in de toekomst voor ons mogelijk is.’

Sindsdien vraagt ze zich elk jaar af hoe ze de alledaagse dingen in haar bedrijf op een ongebruikelijke manier kan aanpakken. Ze is doodsbang om een saly te worden, een term die ze geleend heeft uit accountancy. Saly staat voor same as last year, hetzelfde als vorig jaar. Saly is sindsdien haar aartsvijand.

‘Saly doet alsof ze je beste vriend is, ze laat zien hoe goed je het doet. Laten we onder een dekentje kruipen met een glas wijn en Netflix kijken. Dat is precies het moment waarop we achteropraken. Saly zegt laten we de plannen en budgetten van vorig jaar nemen en ze recycleren.’ Om zelf niet in die val te trappen, plakt ze overal waar ze komt stickers met saly.

Lees ook: De brainstormsessie is de vijand van goede ideeën. Zo word je wel creatiever

Stap 3: vorm een pitcrew

De lijst met verbeteringen is eindeloos, maar om daar een succes van te maken is hulp nodig. Kander geeft het voorbeeld van een Brits kinderziekenhuis, Great Ormond Street Hospital. Tien jaar lang gaat het daar mis met de transfer van het operatiekwartier naar intensive care. Kinderen hebben een succesvolle openhartoperatie ondergaan, maar de sterfte die daarna optreedt is te hoog.

Het ziekenhuis probeert in die tien jaar alles om de resultaten te verbeteren, maar tevergeefs. Het ‘out of the box’ denken wat in zo’n situatie nodig is, is moeilijk voor leiders, zelfs onmogelijk. ‘Omdat de box bestaat uit al je successen en ervaring die je blind maken voor andere mogelijkheden. Je hebt een ander mens nodig om je uit die box te trekken.’

Dat gebeurt wanneer twee chirurgen een Formule-1 race op tv bekijken. Ze zijn onder de indruk van het naadloze werk van de pitcrew en ze vragen zich af of ze er zelf eentje nodig hebben. En met een bold move halen ze de pitcrew van Ferrari erbij. Het ziekenhuis vraagt zich af of er bij de artsen zelf een schroefje loszit.

Stel betere vragen

De mecaniciens observeren de video’s van het ziekenhuis en ontdekken te weinig sturing en veel onduidelijkheid over de volgorde van handelen bij de transitie. Het resultaat na hun rapport: 66 procent minder fouten, ontelbare levens gered en een aanpak die wereldwijd standaard is geworden. ‘En dat allemaal omdat de experts zichzelf niet langer in de weg stonden.’

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Kander begrijpt dat leiders bij een groot probleem of uitdagend doel zichzelf deze vraag stellen: ‘hoe krijg ik dit voor elkaar’. Dat ze het willen uitzoeken, ervoor gaan, maar een betere, en vooral innovatievere vraag is: wie kan me helpen om dit te doen? ‘Als je het type bent dat een probleem aanpakt met een to-dolijst, dan wil ik graag dat de eerste drie punten op die lijst de namen van de mensen zijn die je gaat bellen.’

Over dertig jaar wil Kander terugkeren naar het Amsterdam Business Forum, voorspelt ze op het eind. Ze verwacht dat ze tegen die tijd half mens, half cyborg is. ‘En dat er vuurwerk uit mijn vingertoppen komt. Kun je je dat voorstellen?’

De mensen die zich dat kunnen voorstellen, zullen het realiseren. ‘Verandering is onvermijdelijk, maar onze groei is een keuze. We gaan ervanuit dat we met de tijd en onze omgeving meegroeien, Vanilla Ice herinnert ons eraan dat dat niet waar is.’

Lees ook: Fobo op de werkvloer neemt toe en onder die angst lijdt het hele bedrijf

 

De ontplofte powerbank is nog het minste probleem van KLM, dat zich opmaakt voor stevige ingrepen

KLM kampte afgelopen week met twee brandjes: een letterlijke, veroorzaakt door een ontplofte powerbank, en een figuurlijke rondom de toekomst van het bedrijf. De luchtvaartmaatschappij presenteerde het personeel vier scenario’s. In het somberste verdwijnt de helft van de banen en een groot aantal routes.

KLM was lang het meest winstgevende onderdeel binnen Air France-KLM, maar de resultaten staan onder druk Foto: Getty Images

Het is op z’n minst ongelukkig te noemen. Een KLM-toestel op weg van Amsterdam naar Curaçao moest donderdagavond rechtsomkeerd maken, nadat de powerbank van een passagier in brand was gevlogen. Die passagier was volgens Nu.nl en RTL Nieuws iemand die beter had moeten weten: Camiel Eurlings, de voormalige president-directeur van de luchtvaartmaatschappij.

Voor powerbanks gelden in het vliegtuig speciale regels. Ze moeten altijd in het zicht blijven en mogen niet worden gebruikt. Eurlings zou dat tijdens de vlucht wel hebben gedaan. Hij was aan het slapen toen het apparaat volgens aanwezigen tot ontploffing kwam.

De schade: een zwartgeblakerd raam, 322 gedupeerde passagiers en een gevoelige PR-tik voor de luchtvaartmaatschappij en in het bijzonder haar oud-topman.

‘Kleine KLM’

Toch is ‘powerbank-gate’ voor KLM een van de minste zorgen. Het bedrijf zou zijn 30.000 medewerkers voorbereiden op stevige ingrepen. Meerdere media, waaronder De Telegraaf, schrijven dat er afgelopen week een rapport met vier mogelijke toekomstscenario’s aan het personeel is gepresenteerd.

Die zijn opgesteld door een groep van werknemers en externe stakeholders – vertegenwoordigers van de vakbonden en de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Financiën – en moeten helpen om draagvlak te creëren voor de veranderingen die komen gaan.

Lees ook: KLM-topvrouw Marjan Rintel worstelt op alle fronten

In het zwartste scenario, waarin de banken een ingrijpende herstructurering eisen en de staat niet te hulp wil schieten, zou de helft van alle banen verdwijnen. Ook zouden er routes worden geschrapt. De ‘kleine KLM’ die overblijft, zou zich dan alleen nog bezighouden met passagiersvervoer en de rest, inclusief vrachtvervoer, afstoten.

Resultaten ondermaats

KLM was lang het meest winstgevende onderdeel binnen Air France-KLM, maar de resultaten staan al langer onder druk. Ondertussen boekte de moederholding recent juist een recordwinst.

Ceo Benjamin Smith toonde zich bij de presentatie van de resultaten niet onder de indruk van het Nederlandse onderdeel. ‘Het bedrijfsmodel van KLM levert op dit moment te weinig op’, zei hij bij de presentatie van de jaarcijfers.

Air France-KLM eist dat de operationele marge – in 2025 3,2 procent – vanaf dit jaar structureel boven de 8 procent uitkomt. President-directeur Marjan Rintel kondigde daarom in 2025 een bezuinigingsronde van 450 miljoen euro aan, maar tegelijkertijd lekte er aan de andere kant juist meer geld weg. Zo moest de luchtvaartmaatschappij tientallen vluchten schrappen vanwege stakingen en stegen de tarieven voor het vliegen op Schiphol.

Het bedrijf sloot het jaar goed af met een winst van 78 miljoen euro in het vierde kwartaal, beter dan in 2024 (51 miljoen). De oorlog in het Midden-Oosten gooide vanaf februari 2026 opnieuw roet in het eten: sindsdien zijn de kerosineprijzen omhooggeschoten. En het jaar was al zo beroerd begonnen door de zware sneeuwval, waardoor duizenden vluchten werden geannuleerd.

Lees ook: Ben Smith (ceo Air France-KLM) jaagt in Portugal op volgende luchtvaartdeal

Politieke druk

Ook de politiek zit KLM dwars. In november moet het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) in werking treden. Dat besluit bepaalt dat er jaarlijks nog maximaal 478.000 vliegbewegingen op Schiphol mogen plaatsvinden, minder dan nu. Als grootste gebruiker van de luchthaven wordt vooral KLM daardoor getroffen.

Het bedrijf draait op een hubmodel. Dat komt erop neer dat KLM miljoenen passagiers elders in Europa ophaalt en laat overstappen op Schiphol. Krimp brengt dat model volgens Rintel in gevaar. Het achterland van Amsterdam is minder groot dan dat van Londen of Parijs; zonder mensen die van verder komen, krijgt de maatschappij de intercontinentale vluchten niet gevuld.

Er was ook een lichtpuntje. Het kabinet houdt de deur open voor zogeheten ‘gefaseerde groei’ naar 500.000 vluchten, mits wordt voldaan aan voorwaarden voor geluidsoverlast en uitstoot. Al betekent dat de facto dat de situatie hetzelfde blijft. Jaarlijks landen en vertrekken er nu al 500.000 vluchten vanaf Schiphol.

Slechte interne verhoudingen

De op Prinsjesdag gepresenteerde begroting bevatte dan wel weer een domper. Vanaf 2027 komt er een vliegbelasting die onderscheid maakt naar afstand, waar het tarief nu nog voor elke vlucht hetzelfde is (29,40 euro).

Voor langeafstandsvluchten (meer dan 5.500 kilometer) gaat een tarief van 59,43 euro gelden, voor middellange vluchten (2.000 tot 5.500 kilometer) is dat 49,87 euro en voor korte vluchten 31,04 euro. Dat gaat KLM volgens De Telegraaf op jaarbasis tientallen miljoenen kosten.

Lees ook: ‘Flying Dutchman’ Pieter Elbers had grote plannen met Indigo, maar zijn Indiase avontuur eindigde abrupt

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Dagelijks de nieuwsbrief van Management & Leiderschap ontvangen?



Door je in te schrijven ga je akkoord met de algemene en privacyvoorwaarden.

Toch zijn externe factoren volgens het rapport niet de enige reden dat KLM er niet in slaagt de hoge operationele kosten terug te dringen. Ook de interne verhoudingen staan verbetering in de weg. In een ander scenario komen er daarom ‘luistertafels’ om het vertrouwen tussen de bonden en medewerkers enerzijds en de directie anderzijds te herstellen.

De hoop is dat zo een ‘gedeeld begrip van urgentie’ ontstaat. Dat moet als basis dienen voor formele onderhandelingen en een ‘breed gedragen’ cao-akkoord voor twee jaar. In een derde scenario wordt gekozen voor één cao van vijf jaar voor het hele bedrijf, waar piloten, cabinepersoneel en grondpersoneel nu verschillende cao’s hebben.

Parijs grijpt de macht

Tot slot wordt beschreven wat er gebeurt als er, tsja, niets gebeurt. Dan neemt Air France-KLM de regie over KLM en wordt de luchtvaartmaatschappij gereduceerd tot een zogeheten operating carrier zonder eigen zeggenschap. Mogelijk is dat nog de meest waarschijnlijke uitkomst, want topman Smith is al bezig meer macht naar Parijs toe te trekken.

Begin deze maand benoemde hij zijn vertrouweling Oltion Carkaxhija tot overkoepelende ceo van Transavia Nederland en Transavia Frankrijk. Dat deed flink wat wenkbrauwen fronsen, want de twee maatschappijen opereren onafhankelijk van elkaar: Transavia Nederland valt onder KLM, Transavia Frankrijk onder Air France.

Een fusie is volgens het concern niet aan de orde. Hoe dan ook staat er naast ceo’s Paul Terstegge (Nederland) en Olivier Mazzucchelli (Frankrijk) nu ineens een derde kapitein op het schip, met een directe lijn naar het Parijse hoofdkantoor.