Al voor haar officiële aantreden als ceo, werd duidelijk dat er met Marguerite Bérard als nieuwe topvrouw een andere wind zou gaan waaien bij ABN Amro. Dat bleek wel uit het bericht dat op maandagochtend 7 april op het intranet van de bank verscheen, zo’n twee weken voor haar formele benoeming.
Een schokgolf gaat door de kantoortuinen. Per direct geldt er een vacaturestop voor de hele bank, zo staat te lezen. Tijdelijke contracten worden niet verlengd, of medewerkers nu goed werk leveren of niet. De samenwerking met een aantal gespecialiseerde detacherings- en uitzendbureaus wordt stopgezet.
Een woordvoerder bevestigde het nieuws aan Bloomberg. ‘Hoewel het nog vroeg in het jaar is, zien we nu al dat de kosten te hoog zijn.’
Het werk van vertrekkend topman Robert Swaak? Nee, achter de schermen is de nieuwe topvrouw allang begonnen, schrijft het FD. Sinds haar komst op 10 januari werd aangekondigd, is de Française bijna dagelijks op de Zuidas te vinden. Om plannen te maken, in een kantoor naast Swaak.
Lees ook: Na Robert Swaak is ‘kleurloos’ ABN Amro toe aan bestuurder met lef
Tussen de bedrijven door neemt ze ook taallessen, om zich tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders op 23 april in het Nederlands te kunnen voorstellen.
Sterke persoonlijkheid
Dat Bérard lef heeft, is al vroeg duidelijk. De 47-jarige Française studeert in 2004 af aan het prestigieuze École Nationale d’Administration (ENA) in Straatsburg. Een eliteschool, waar tot 2021 jaarlijks een selecte groep pupillen wordt klaargestoomd voor een topcarrière in de politiek of het bedrijfsleven.
Oud-presidenten François Hollande en Jacques Chirac zijn ‘énarques’, zoals ENA-alumni worden genoemd. Net als zittend president Emmanuel Macron, een jaargenoot van Bérard.
Het was Macron die de Franse bestuursschool vier jaar geleden sloot. Het was te veel een instituut voor de elite geworden, stelde hij. Dat vond hij bij zijn afstuderen al. Vrijwel alle leerlingen van zijn lichting – 132 van de 134 – zetten destijds hun handtekening onder een twintig pagina’s tellend rapport, waarin de vloer met ENA werd aangeveegd.
De opleiding werd vergeleken met een ‘schoonheidswedstrijd, georganiseerd door de verschillende staatsorganen’. En de student die het rapport tijdens de ceremonie aan de directeur overhandigde? Dat was Marguerite Bérard.
Een vijfde van de banen weg
Het getuigt van een sterke persoonlijkheid, iemand die niet bang is om de boel op te schudden. Precies met dat doel is de topvrouw bij ABN Amro binnengehaald, blijkt uit de strategie die ze op dinsdag 25 november tijdens de Capital Markets Day presenteert.
Lees ook: Met Marguerite Bérard als nieuwe ceo geeft ABN Amro ‘duidelijk signaal’ af
Meest in het oog springende maatregel: de bank gaat diep snijden in het personeelsbestand. Voor het einde van 2028 moeten 5.200 medewerkers vertrekken, waarvan ongeveer de helft via ‘natuurlijk verloop’. Maar er gaan ook ontslagen vallen: ABN Amro wil efficiënter gaan werken, het aantal juridische entiteiten verminderen en meer digitaliseren. Dat kost banen.
Duizend banen zijn dit jaar al verdwenen, mede door de vacaturestop en het niet verlengen van tijdelijke contracten. Dat het sociale plan van de bank recent zonder enige toelichting tot 2029 werd verlengd, was volgens vakbond FNV al een teken van ‘naderend onheil’, tekent het FD op.
Bij ABN Amro werken 25.600 mensen, de Duitse bank Hal en de Nederlandse hypotheekbank NIBC – die beiden onlangs werden ingelijfd – tellen samen 1.900 medewerkers. In totaal moet het personeelsbestand binnen drie jaar dus met een vijfde krimpen.
Efficiënter opereren
Harald Benink, hoogleraar Banking & Finance aan de Universiteit van Tilburg, denkt dat Bérard niet veel anders kon. ‘De waardering van ABN Amro op de markt was duidelijk lager dan hun boekwaarde’, zegt hij tegen De Telegraaf. ‘Dat zie je altijd bij zwakkere banken.’
Als ABN Amro niets aan zijn efficiëntie doet, wordt het volgens de hoogleraar moeilijk om andere banken over te nemen. ‘En is de kans dat een andere bank jou overneemt, juist groter. ABN Amro wil dat voor zijn met dit plan.’
Zelf spreekt de bank eufemistisch van het ‘optimaliseren van de kostenbasis’. De hoge cost/income-ratio van ABN Amro is Bérard namelijk een doorn in het oog. Die kwam in 2024 uit op 62 procent, wat betekent dat de bank 62 cent moet uitgeven om een euro te verdienen. Dat percentage moet binnen drie jaar zijn teruggebracht tot 55 procent.
De maatregelen zijn nodig om het rendement op het eigen vermogen op te krikken, de tweede pijler onder Bérards strategie: van 10 procent in 2024 naar minstens 12 procent eind 2028.
Van prooi naar jager
In plaats van een prooi wil de bank juist een jager zijn. Met de overname van branchegenoot NIBC voor bijna 1 miljard euro – de grootste binnenlandse bankovername sinds 2008 – geeft de topvrouw wat dat betreft een duidelijk signaal af. Al ontkent de topvrouw tegen het FD dat de stap ook is bedoeld om het stempel van overnameprooi van zich af te schudden.
In elk geval is duidelijk dat Bérard al vóór Capital Markets Day wilde laten zien dat er een start was gemaakt met het weer laten groeien van de bank. Ze heeft daarvoor ook meer ruimte dan haar voorganger, nu de Nederlandse staat het belang in ABN Amro verder aan het afbouwen is.
Voormalig topman Robert Swaak trof bij zijn komst een bank in opspraak. Er liep een strafrechtelijk onderzoek naar naleving van de witwasregels. Daarnaast moest ABN Amro, in de naweeën van de kredietcrisis, op zoek naar een antwoord op de concurrentie van fintechs en uitholling van het traditionele verdienmodel.
De voormalige accountant – Swaak werd weggeplukt uit de top van PwC – heeft rust en stabiliteit gebracht, zeiden kenners eerder tegen MT/Sprout. Hoewel hij de bank bij zijn vertrek gezond achterliet, is de keerzijde van de medaille dat ABN Amro zich onder zijn leiding (te) passief en voorzichtig zou hebben opgesteld en echte groei is uitgebleven.
Wat dat betreft, is het beleid van Bérard een rigoureuze breuk met dat van haar voorganger. Of zoals ze het bij de overname van NIBC in aanwezigheid van de pers zelf verwoordde: ‘Wij bouwen onze eigen toekomst. Onafhankelijk.’
Lees ook: Stefaan Decraene, de Belg die de boel opschudt bij Rabobank
