Een salaris gebaseerd op productiviteit, in plaats van op leeftijd. Dat moet het aantrekkelijker maken om oudere werknemers in dienst te houden, stelde de Rabobank gisteren in het rapport ’Visie op 2007’.
Een steeds krapper wordende arbeidsmarkt schreeuwt om mensen en de politiek heeft de mond vol van langer doorwerken. Vooralsnog zijn ouderen echter vooral een zeer kwetsbare groep op de arbeidsmarkt en vereisen tal van problemen een oplossing. Volgens de Rabo moet ons stelsel van loononderhandelingen nodig gereorganiseerd worden.
“Dat inkomens automatisch stijgen met de leeftijd, is in Nederland en Europa een probleem”, licht Wim Boonstra toe, chef-econoom bij de Rabo. “Oudere werknemers zijn soms minder productief, terwijl hun loonkosten omhooggaan. Dat verzwakt hun arbeidsmarktpositie stelselmatig en maakt ze kwetsbaar.” Als je wilt dat mensen langer doorwerken, dan moeten de loonkosten gelijke tred houden met de productieontwikkeling.”
Meer variatie
Het automatisch stijgen van de lonen moet worden doorbroken, met een grotere variabiliteit in inkomens als resultaat, zo stelt de Rabobank. Het is dan mogelijk dat ouderen juist minder gaan verdienen. “In Engeland bijvoorbeeld is dat heel gebruikelijk”, aldus Boonstra. En de werkloosheid onder Britse ouderen ligt niet hoger dan het landelijk gemiddelde. In landen waar de leeftijd een grotere rol speelt bij de beloning ligt de werkloosheid onder ouderen juist duidelijk hoger dan gemiddeld.
Demotie
In de praktijk is loonsverlaging (’demotie’) echter niet eenvoudig te realiseren. De Rabobank wijst erop dat aan ’senioriteit’ veel waarde wordt gehecht en dat vakbonden vooral opkomen voor de zittende werknemer. Bovendien houden veel mensen bij hun financiële planning rekening met een gestaag stijgend inkomen tijdens hun leven.
“Demoveren is een kwestie van afspraken maken, maar het is moeilijk daarvoor vakbonden te vinden”, stelt Jaap van Slooten, hoogleraar arbeidsrecht bij de Universiteit van Amsterdam en advocaat bij advocatenkantoor Stibbe. Van Slooten heeft het onderwerp voor zijn proefschrift bestudeerd. “En werkgevers voelen schroom om het systeem toe te passen.”
Compensatie
Een dalend inkomen kan echter gedeeltelijk gecompenseerd worden door het geleidelijk verlagen van de inkomensbelasting voor oudere werkenden, zo stelt de Rabobank. En inmiddels is waar het gaat om pensioenen de middelloonregeling, waarbij het pensioen gerelateerd is aan het gemiddelde wat in het werkzame leven is verdiend, al behoorlijk ingeburgerd. ” Dat brengt de mogelijkheid van demotie en beloningsconsequenties dichterbij”, meent Van Slooten. Maar liefst 60 procent van de Nederlandse bedrijven geeft aan dit systeem de voorkeur, waaronder Philips, Akzo en Unilever.
(De Telegraaf)
[Regeren? Kijk op MT Tussenhaakjes]
