Boekhoudregels – Komt het nog goed met Ifrs?

Ifrs staat voor International Financial Reporting Standards, een nieuwe richtlijn voor het opstellen van jaarrekeningen waar alle beursgenoteerde bedrijven in de EU zich aan moeten houden. De gedachte is dat de prestaties van de bedrijven beter vergelijkbaar zijn als ze hun jaarverslag volgens dezelfde regels maken. De standaard is geformuleerd door een internationaal college, de International Accounting Standards Board (IASB). Vanaf het moment dat de standaard werd opgesteld was er veel kritiek. Nu het ene na het andere verslag volgens het nieuwe systeem wordt uitgebracht, is het hek helemaal van de dam. ‘Een puinhoop’, noemde Martin Hoogendoorn, voorzitter van de Raad voor de Jaarverslaggeving, in het Financieele Dagblad de winst- en verliesrekeningen die tot nu toe zijn gepubliceerd. De standaard behelst een berg nieuwe regels, en bedrijven moeten grote hoeveelheden gedetailleerde informatie oplepelen. Juist doordat het zo ingewikkeld is zijn er weer interpretatieverschillen mogelijk, waarmee de onderlinge vergelijkbaarheid juist afneemt. Eén bedrijf, Reesink, overweegt vanwege Ifrs zijn beursnotering te staken.

Hoofddoel is dat de resultaten van beursbedrijven beter naast elkaar te leggen zijn, vooral ten behoeve van beleggers. Volgens Thijs Berkelder, directeur equity research bij Petercam Bank, is het resultaat precies omgekeerd. “In de praktijk is de vergelijkbaarheid eerder verkleind. De hoeveelheid informatie is zo gegroeid, dat het voor de gemiddelde lezer niet te behappen is. Als analist vind ik het natuurlijk fantastisch. Mijn rol om onze klanten hierin wegwijs te maken wordt alleen maar belangrijker.” Helaas hebben weinig beleggers de tijd om zich erin te verdiepen. En een andere probleem is dat de regels zo gedetailleerd zijn, dat ze het bedrijf vooral dwingen om met het verleden bezig te zijn. Berkelder: “De visie op de toekomst, die je als investeerder wilt horen, vind je nauwelijks terug.”

 

Hoe moet het verder met Ifrs?
Bedrijven hebben weinig keus, aldus Jos Holla, partner en hoofd van de afdeling vaktechniek bij KPMG Accountants. Holla adviseert grote bedrijven bij het hanteren van de nieuwe regels. Hij wil de kritiek nuanceren. “Er staan dingen in die tot nu toe ontbraken, zoals informatie over opties en eventuele pensioentekorten. In plaats van tientallen systemen wordt in Europa nu één standaard gehanteerd.” Ifrs is zelfs een stap in de richting van een wereldstandaard waarbij ook de VS zich kan aansluiten, aldus Holla.

Staan bedrijven helemaal machteloos?
Volgens Leo van der Tas moeten bedrijven hun mening laten horen bij de IASB. De board van die club bestaat uit 14 onafhankelijke deskundigen, zonder Nederlanders. Van der Tas zit in de Interpretation Committee van de IASB, een orgaan dat de toepassing uitwerkt. Daarnaast werkt hij als partner bij Ernst & Young Accountants en als hoogleraar financiële verslaggeving aan de Erasmus Universiteit. De hoeveelheid informatie die bedrijven moeten leveren vindt hij ‘erg groot’. Daardoor neemt de kans toe dat er tussen Europese landen interpretatieverschillen ontstaan. Van der Tas: “Als bedrijf kun je vragen naar de interpretaties die je nodig hebt. Misschien valt er zo iets aan te verhelpen. Maar verder zitten beursgenoteerde bedrijven er nu eenmaal aan vast.”