Elke week krijgt ze nieuwe voorstellen van generatie Z over het gebruiken of bouwen van AI-tools. Ingrid van Tienen, directeur van Ormit Talent Nederland, heeft dan ook gemiddeld zo’n honderd 25-jarigen in huis. Logisch voor een bedrijf dat als businessmodel het ontwikkelen van talent heeft.
‘Toen generatieve AI opkwam, hebben we deze doelgroep ook wel een beetje ‘misbruikt’ daarvoor. Help ons, hoe werken jullie ermee? Ze hebben onder meer allerlei workshops georganiseerd om ons een beetje gewend te laten raken aan werken met AI’, vertelt ze aan MT/Sprout.
AI sluipt zo’n beetje alle processen binnen bij Ormit Talent. Via Microsoft Copilot, andere grote taalmodellen zoals ChatGPT, maar ook zelfgebouwde AI-agents. Wat daarbij vooropstaat is ondersteuning van routinematig werk, het inbouwen van meer efficiëntie.
Waar Van Tienen scherp op let, is dat die jongere generaties wel de juiste systemen gebruiken. Taalmodellen waar niet voor betaald wordt, zijn een risico. Daar kunnen ze bij een opdrachtgever niet mee aankomen.
AI al vergelijkbaar met een junior
Wat ze zelf van die nieuwe generaties heeft geleerd, is dat ze als leider heel duidelijk moet zijn over wat er van ze verwacht wordt. De kaders aangeven, de eindresultaten. ‘Daarna moet je vooral niet te veel proberen in te vullen, want ze vinden het heel irritant als je gaat micromanagen.’
Het gebruiken van AI-tools werkt eigenlijk hetzelfde, heeft ze gemerkt. In zo’n AI-prompt is het nodig om heel duidelijk te zijn over de context, over wat zo’n taalmodel moet doen. ‘Het aansturen van AI is soms vergelijkbaar met het aansturen van een junior medewerker.’ En net zoals bij jonge mensen wordt ze regelmatig verrast over de output daarvan.
Als ze AI vraagt om wat over een gesprekspartner te vertellen, dan krijgt ze de leiderschapsstijl, het persoonlijkheidsprofiel én de persoonlijke interesses. ‘Een beetje creepy, denk ik soms. Wat zegt die AI dan over jou als anderen die vraag stellen? Tegelijkertijd ben ik kritisch over wat er staat, dat check ik altijd. Maar als ik vervolgens met mensen in gesprek ga, blijken het vaak niet eens zulke verkeerde inschattingen te zijn.’
Een klankbord
Van Tienen, een rationele denker, gebruikt AI zelf meestal voor technische klussen. Ze gaat liever met echte mensen in gesprek, niet met een taalmodel, legt ze uit. ‘Al zie ik bij deze jongere generatie wel dat ze AI ook als een soort vriend of coach zien. Ik ben er nog niet uit of ze dat als een vorm van verdieping zien, een soort extra stem of een tweede coach naast hun fysieke coach.’
Zolang die jongeren AI als klankbord of ruggensteuntje gebruiken, vindt ze dat prima. Waar ze wel op hamert, is dat iedereen moet leren om kritisch te zijn op de antwoorden. Dat wat AI genereert niet zomaar voor waarheid moet worden aangenomen. Uitkomsten moeten persoonlijk gecheckt en gecorrigeerd worden.
Lees ook: Van gehackte chatbots tot datalekken: 5 AI-risico’s die bedrijven echt onderschatten
‘Ik zei het laatst nog tegen een van onze trainees. Gebruik een beetje van jezelf en een beetje van Maggi. Alleen kennen ze Maggi helemaal niet meer’, lacht ze. Toch merkt ze wel dat de jongeren zich bewust zijn van mogelijke hallucinaties of onzin en daar kritisch mee omgaan.
Polarisatie tegengaan
Wat minder bewust zijn ze van de polariserende algoritmes waar ze ‘in worden getrokken’. Voor Van Tienen is het een persoonlijke missie om polarisatie tegen te gaan, om leiders te creëren die juist kunnen verbinden.
‘Zelfs hoogopgeleide mensen kunnen in zo’n bubbel terechtkomen, maar hoe kunnen we daar het gesprek over blijven voeren? We zitten in een maatschappelijk veld waar het tegengaan van polarisatie echt nodig is. Ik hoop dat de toekomstige leiders die wij opleiden ook daar een bijdrage aan gaan leveren.’
Serie: AI in de boardroom
- Han Driessen (Highberg): ‘Relatieadvies is geen taboe’
- Cynthia Koetsier (Cisco Benelux): ‘AI heeft mijn idee van wat een goede leider is versterkt‘
- Evita Stoop (IBM): ‘Ik voel de druk van AI elke dag toenemen’
- Sake Algra (KPN): ‘Ik ben niet aangenomen voor het sturen van mails’
- Rob Knigge (Accenture): ‘Ik ben de laatste generatie die aan alleen mensen leiding geeft‘
- Martijn Franssen (Eneco): ‘Waar je kracht zit, zit ook je valkuil’
- Stefan Op de Woerd (Youforce): ‘AI-suggesties komen makkelijker binnen’
Haar eigen leiderschapsstijl omschrijft ze als ‘care to dare’, medewerkers uitdagen vanuit een veilige basis waar altijd op teruggevallen kan worden. Daardoor durven medewerkers uit hun comfortzone te stappen en aan het experimenteren te slaan, ook met AI.
‘Ik geloof daar heel erg in. Het gevoel dat je mensen om je heen hebt, waar je je goed bij voelt en die je niet afvallen. Ook al heb je geen idee waar je aan begint als je zo’n eerste agent bouwt, je gaat het dan toch doen om te kijken wat het oplevert. En zonder dat je denkt: ze zullen het wel heel stom of raar vinden dat ik niet weet hoe dat werkt.’
Uitdagingen op de arbeidsmarkt
Zelf neigt ze wat meer naar ‘dare’. Zo heeft ze zichzelf al uitgedaagd om een paar AI-agents te bouwen. Ze maken snelle rapportjes en verslagen, helpen haar met de voorbereiding van gesprekken en met een kritische blik op wat ze geschreven of bedacht heeft. Die blik moet wat meer gericht zijn op ‘care’, op meer warmte en verbinding. Ze is namelijk wat ‘te direct’.
Een grotere uitdaging is de impact van AI op de arbeidsmarkt. Ook Ormit Talent zit midden in de discussie over het steeds minder aannemen van starters. ‘De arbeidsmarkt voor hoogopgeleide starters is wat minder ruim dan een aantal jaar geleden. Ze hebben niet meer drie of vier aanbiedingen op zak. Er gebeurt dus wel iets.’
Lees ook: Startersbanen verdwijnen razendsnel, maar Gen Z vindt mogelijk een uitweg
Nu krijgt AI vaak de schuld van het verdwijnen van startersbanen, maar of dat ook echt zo is, is nog maar de vraag. Het kan ook de stilvallende economie zijn, of de geopolitieke toestanden. De tijd zal het leren.
Jongeren blijven nodig
Van Tienen vindt sowieso dat bedrijven in hun zoektocht naar efficiëntie en kostenbesparingen wat te gemakkelijk kiezen voor het vervangen van startersbanen door AI. Daarmee creëren ze een probleem op de lange termijn.
‘Hoe ga je die jonge generatie dan ervaring laten opdoen en kennis laten opbouwen? Je zult toch moeten zorgen voor een pijplijn van medewerkers voor de toekomst. We moeten wel oppassen dat dit werk niet allemaal aan AI wordt overgelaten.’
‘Ik hoop echt dat de organisaties beseffen dat ze ook jonge mensen met frisse perspectieven en ideeën nodig hebben. Voor de ontwikkeling van hun organisatie, maar ook om aansluiting te blijven houden met de maatschappij.’
Meer werk voor digital natives
Voelt Ormit Talent zelf ook de impact van een startersmarkt die onder druk staat? ‘We hebben per saldo meer opdrachten. Vroeger zaten veel starters op ondersteunende of coördinerende rollen, bijvoorbeeld in projectmanagement. Die rollen verdwijnen of veranderen heel erg door AI.’
Daarvoor in de plaats komt stakeholdermanagement. Mensen meekrijgen in verandering en de verbinding maken. Juist bij technologische veranderingen is daar een grote vraag naar, legt ze uit. ‘Daar worden die jongeren nu op ingezet. Heel veel van onze trainees zitten op opdrachten die iets met digitale transformatie, implementatie of adoptie van AI te maken hebben. Hun digital native achtergrond wordt gebruikt om binnen organisaties dit soort ontwikkelingen te ondersteunen.’
‘AI kan de verslagen wel maken en vergaderingen voorbereiden. Dat is positief, want daardoor hebben ze meer tijd om gesprekken te voeren. Dat maakt die rollen eigenlijk interessanter dan voorheen.’
Lees ook: UvA-hoogleraar Henk Volberda: ‘Het kan nog wel 10 jaar duren voordat we grote effecten van AI zien’
