Het beeld is iconisch: Yvonne van Gennip die in 1988 drie gouden medailles wint op de Olympische Spelen in Seoul, met het Aegon-logo prominent op haar pak. Of Rintje Ritsma die eind jaren negentig als Nederlandse schaatskoning de wereld domineert, opnieuw met Aegon als trouwe metgezel.
Een kwart eeuw lang was de verzekeraar onlosmakelijk verbonden met het meest Nederlandse wat er bestaat: schaatsen.
Die tijd is allang voorbij. Woensdag kondigde ceo Lard Friese aan dat het bedrijf vanaf 1 januari 2028 zijn hoofdkantoor verplaatst van Schiphol naar New York of Philadelphia, aan de Amerikaanse oostkust. Voor wie niet heeft opgelet: het zou de zoveelste stap zijn in Aegons geleidelijke afscheid van Nederland.
Stap voor stap weg uit Nederland
De metamorfose van Aegon van Nederlands icoon naar semi-Amerikaans bedrijf begon al jaren geleden, maar versnelde drastisch onder Friese. Sinds zijn aantreden in 2020 voert de voormalige NN-topman een rigoureus beleid: alleen actief blijven in landen en activiteiten die voldoende rendement opleveren.
Die strategie leidde tot een reeks verkopen. Activiteiten in Hongarije, Polen, Roemenië en Turkije verdwenen al snel uit de boeken. In 2022 kwam de grootste klap: de verkoop van alle Nederlandse verzekeringsactiviteiten aan branchegenoot ASR voor 4,9 miljard euro. Plots was Aegon, ooit de op een na grootste verzekeraar van Nederland, in de kern geen Nederlands bedrijf meer.
Een jaar later volgde de juridische verhuizing naar Bermuda. In september 2023 werd Aegon N.V. omgevormd tot Aegon Ltd., een Bermudaanse entiteit. De Nederlandsche Bank (DNB) verloor daarmee het toezicht aan de Bermuda Monetary Authority.
Officieel ging het om praktische overwegingen. Na de verkoop van de Nederlandse tak had DNB immers weinig meer te controleren. Maar Bermuda biedt ook andere voordelen. Het eiland staat bekend als belastingparadijs waar verzekeringsmaatschappijen geen vennootschapsbelasting, inkomstenbelasting of vermogenswinstbelasting hoeven af te dragen.
Hogere beloningen voor de top
De verhuizing had ook gevolgen voor het bestuur. Aegon stapte over van het Nederlandse duale systeem naar een monistisch model, waarbij commissarissen minder op afstand staan. Topman Friese werd de enige statutaire bestuurder, een concentratie van macht die in Nederland ondenkbaar zou zijn.
Nog opvallender was de impact op de beloningen. Waar Nederlandse wetgeving strenge grenzen stelt aan salarissen en bonussen en aandeelhouders elke vier jaar moeten instemmen met het beloningsbeleid, zijn de Bermudaanse normen veel soepeler. Het nieuwe beleid van Aegon combineert een lager basissalaris met hoge variabele beloningen in aandelen. Aandeelhouders hoeven alleen nog adviserend te stemmen over het beloningsverslag.
Hoe dat in de praktijk uitpakt? Het basissalaris van Friese is weliswaar verlaagd met 722.000 euro, naar 1,3 miljoen. Maar als hij drie doelen behaalt, krijgt hij miljoenen euro’s aan beloningen daar bovenop. Zo kon de ceo een bonus van 9 miljoen euro binnentikken als Aegon in de top 25 procent van alle verzekeraars staat. Een makkie, stelde Gerben Everts, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters, tegenover BNR.
‘Het is een systeem op steroïden, erg agressief’, aldus Everts. ‘Ze verhuizen er niet heen omdat het zo’n prachtige infrastructuur heeft. Ze doen het omdat er geen infrastructuur is. Er is geen Ondernemingskamer, geen mogelijkheid voor aandeelhouders om voor hun rechten op te komen.’
Groeien in de Verenigde Staten
Intussen groeide Aegons Amerikaanse tak gestaag. De verzekeraar is nog actief aanwezig in het Verenigd Koninkrijk en Spanje, en via partnerships in Frankrijk, Portugal, Brazilië en China. Maar ongeveer 70 procent van alle activiteiten speelt zich nu af in de VS, waar het bedrijf opereert onder merken als Transamerica en World Financial Group.
De focus op Amerika is niet nieuw. Al in 1999 deed Aegon onder toenmalig ceo Kees Storm de megaovername van Transamerica voor 8,6 miljard euro. Het maakte Aegon in één klap tot wereldspeler, maar ook afhankelijker van de Amerikaanse markt.
Die afhankelijkheid werd onder Friese bewust versterkt. Met de verkoop van de Nederlandse tak verkreeg Aegon weliswaar een belang van bijna 30 procent in ASR, maar het bedrijf concentreerde zich volledig op groeimarkten elders.
Dat ging overigens niet altijd van een leien dakje. Dochterbedrijf World Financial Group kwam eind 2024 in opspraak. Een beleggingsfirma beschuldigde het bedrijf ervan dat het werkt als een piramidespel, waarbij medewerkers vooral geld verdienen door nieuwe mensen te werven in plaats van door het verkopen van verzekeringen.
Het bedrijf zou agressieve verkooptechnieken gebruiken en werknemers onder druk zetten om familie en vrienden als klanten te benaderen. De ophef was extra vervelend voor Aegon, want World Financial Group zorgt voor ongeveer een derde van alle inkomsten van het concern. Het bedrijf ontkent overigens alle beschuldigingen.
Hoofdkantoor als laatste bastion
Omdat Amerika de hoofdmoot vormt, verhuist het hoofdkantoor van Aegon nu ook. Dat werd in mei 2025 al verplaatst van Den Haag naar Schiphol, uiterlijk per 2028 volgt de oversteek van de Atlantische Oceaan. Dan verdwijnt ook de naam Aegon; het bedrijf gaat verder als Transamerica. Ook de juridische zetel gaat van Bermuda naar de VS, naar de staat Delaware.
Het Schiphol-hoofdkantoor telt momenteel ongeveer 250 medewerkers. Na de verhuizing blijft alleen de Nederlandse vermogensbeheerdivisie op deze locatie gevestigd. Deze tak behoudt ook de naam Aegon.
‘Met Transamerica, dat nu ongeveer 70 procent van onze activiteiten vertegenwoordigt, zijn we sterk gepositioneerd om een groot en onderbelicht segment te bedienen: Amerikaanse middenklassegezinnen en middelgrote bedrijven’, stelt ceo Friese in het persbericht. ‘Aegons ambitie is helder: we willen een toonaangevende Amerikaanse levensverzekeraar en pensioengroep worden.’
Het is een vreemde wending voor een bedrijf met diepe Nederlandse wortels. Aegons oudste voorloper, De Broederlijke Liefdesbeurs, werd al in 1759 opgericht als coöperatieve uitvaartvereniging. Aegon zelf ontstond in 1983 uit de fusie van AGO en Ennia. Generaties Nederlanders vertrouwden hun pensioenen en verzekeringen toe aan wat ooit een typisch Nederlandse onderneming was.
Die historie speelt nog altijd een rol via Vereniging Aegon, die zo’n 18 procent van het stemrecht in de onderneming heeft. Deze vereniging is een overblijfsel uit de tijd dat Aegon een onderlinge verzekeraar was. Nu beschermt ze vooral tegen ongewenste overnames, maar haar invloed neemt af naarmate Aegon verder wegdrijft van Nederlandse belangen.
Het bestuur van de vereniging moet nog instemmen met de verhuizing van het hoofdkantoor, maar de kans op verzet lijkt klein. Bij eerdere strategische keuzes steunde de vereniging Aegons koers. Daarmee is de finishstreep voor Aegons transformatie in zicht: het bedrijf dat ooit op de pakken stond van Nederlandse schaatshelden kiest nu definitief voor de Stars and Stripes.
Lees ook: Picnic dreigt met vertrek uit Nederland: hoe realistisch is dat?
