De internationale wetenschappelijke nummer 2-positie is te vinden in De Staat van Quantum 2025, een dataoverzicht gemaakt door Quantum Delta NL (QDNL), het nationale programma dat het Nederlandse quantum-ecosysteem versterkt.
Normaliter voeren de VS, China en in mindere mate het Verenigd Koninkrijk en Duitsland de landenlijst aan met het meest geciteerde quantumonderzoek. Quantum Delta NL besloot het Nederlandse aandeel in de meest geciteerde wetenschappelijke publicaties te bepalen ten opzichte van de bevolkingsgrootte. En dan blijken we de nummer twee.
Overigens hoeven we ons nergens voor te schamen. Nederland staat zonder die correctie nog steeds op de achtste plek als het gaat om quantum computing-publicaties, volgens onder meer de critical technology tracker van het Australian Strategic Policy Institute.
Lees ook: Quantum bloeit in Nederland, maar waar blijft de ASML van quantum computing?
Banen keer vier, funding plus 1.600 procent
Minstens zo belangrijk is dat in de cijfers van Quantum Delta NL over de afgelopen vijf jaar alles de hoogte in gaat. In maart 2025 hadden de Nederlandse quantumstartups samen 735 banen, waarvan circa 400 in Delft; dat is ruim vier keer zoveel als in 2020.
Het aantal startups verdubbelde dan ook in vijf jaar ruimschoots tot 29 stuks. En met de private investeringen ging het ook crescendo. In 2020 ging er 10 miljoen euro naar quantumbedrijven, die meter is inmiddels opgelopen naar 160 miljoen euro, dankzij recente Series A-rondes die onder meer QuantWare, Qblox, Quix en Orange Quantum Systems de afgelopen maanden ophaalden. In procenten uitgedrukt een stijging van 1.600 procent.
Quantumpatenten in de plus
Als je de innovatiekracht van de Nederlandse quantumselectie in patenten wilt uitdrukken: het aantal patentaanvragen steeg van 37 in 2023 naar 60 in 2024. Is dit veel of weinig? Dat valt niet makkelijk uit te maken. Ter vergelijking: IBM vroeg in 2024 117 Amerikaanse patenten aan voor quantumtechnologie, gevolgd door Google-moeder Alphabet (63) en Microsoft (21).
Lees ook: QuantWare haalt 20 miljoen euro op ‘We gaan met onze chips zo snel mogelijk naar 1 miljoen qubits’
Ook op Europees niveau zijn de aanvragen van quantumpatenten de afgelopen jaren gestegen, blijkt uit onderzoek in opdracht van de Europese Commissie. Pijnlijk punt: met 23 procent van de quantumbedrijven is Europa slechts goed voor 6 procent van de patentaanvragen wereldwijd. Ook hier is China dominant, met 46 procent van de aanvragen, gevolgd door de VS (23 procent). Genoeg potentie dus, met ruimte voor verbetering.
615 miljoen voor Quantum Delta NL
Tja, China investeert grootschalig publiek geld; de Verenigde Staten leunen op de sterke private slagkracht van de genoemde techbedrijven en Nvidia. Maar de rol van Europa is zeker niet uitgespeeld, in een markt waar rond 2035 wereldwijd 97 miljard dollar zou kunnen rondgaan aan quantumcomputers, -netwerken en -sensoren.
Dat is ook het pleidooi van Quantum Delta NL, dat in vijf zogeheten hubs in Delft, Eindhoven, Leiden, Twente en Amsterdam onderzoek, talent, ondernemerschap en maakcapaciteit samenbrengt met steun van het Nationaal Groeifonds. Tot vorig jaar is er in totaal 615 miljoen euro toegekend aan het QDNL-programma. Money well spent, als je bestuursvoorzitter Philippe Bouyer hoort: ‘We staan voor een simpele keuze: toekijken tot anderen het bepalen, of het hier bouwen met onze mensen, bedrijven en faciliteiten.’
Bouyer investeert overigens ook rechtstreeks in startups via het QDNL Participations Fund, dat geld stak in quantumspelers als Quantware, QBlox en Q-Bird. Hij heeft nog tot 2028 budget, maar een volgend kabinet zou wat hem betreft de financiering moeten verlengen. ‘De komende jaren moeten we kennis omzetten in productie, export en strategische autonomie. Dat vraagt voorspelbare, langjarige investeringen in talent, maakcapaciteit en de stap van lab naar fabriek.’
